Zorg voor dieren De Autoriteit Consument & Markt vindt dat de dierenartsenbranche veel transparanter moet worden. „We zien dat er op dit moment onvoldoende waarborgen zijn tegen te hoge prijzen en overbehandeling.”
Een kat wordt behandeld in een dierenziekenhuis.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wil ingrijpen in de dierenartsensector. Er moet een verbod komen op commerciële prikkels voor dierenartsen, praktijken moeten verplicht worden om vóór elke behandeling transparant te zijn over de kosten en de sector moet beroepsnormen opstellen voor het uitvoeren van veelvoorkomende behandelingen. Hierdoor moeten huisdierenbezitters beter beschermd worden tegen onverwacht hoge rekeningen en onnodige behandelingen van hun dier.
Dat schrijft de markttoezichthouder in een donderdag gepubliceerd conceptrapport. De ACM wil overnames van dierenartspraktijken sneller kunnen blokkeren om verdere monopolievorming in de sector te voorkomen. Doordat veel praktijken de afgelopen jaren zijn overgenomen door enkele grote ketens zijn er in een op de tien Nederlandse gemeenten slechts een of twee aanbieders.
De ACM bevestigt in het rapport een zorg die onder huisdierenbezitters al veel langer leeft: in dierenartspraktijken die worden overgenomen door commerciële ketens kunnen de prijzen flink oplopen. Bij een viertal onderzochte overnames stegen de prijzen voor behandelingen tot 20 procent, en die voor verkochte medicijnen tot 50 procent.
„De afgelopen jaren hebben we de sector zien commercialiseren. Een dierenarts die 24 uur per dag met zijn vrouw de praktijk runt, dat is voorbij,” zegt ACM-voorzitter Martijn Snoep in een toelichting tegen NRC. „Daar zijn bedrijven voor in de plaats gekomen, vaak in handen van private equity. En dierenartsen zijn zelf ook commerciëler geworden. De consument loopt hierdoor risico: we zien dat er op dit moment onvoldoende waarborgen zijn tegen te hoge prijzen en overbehandeling.”
In het conceptrapport schrijft de ACM dat de grote ketens een „commerciële bedrijfsstrategie gericht op het vergroten van hun winstgevendheid” hanteren, waarbij ze onder meer aansturen op het verkopen van meer zorg en aanverwante producten. Hierdoor is volgens de ACM het risico toegenomen dat klanten plotseling met hoge rekeningen worden geconfronteerd, of behandelingen krijgen aangeboden „die verder gaan dan passend is bij dier en eigenaar”.
De ACM erkent dat de kwaliteit van dierenzorg door de komst van de ketens is verbeterd. Snoep: „Maar het valt of staat met de vraag hoevéél betere zorg je nodig denkt te hebben. En wat dat moet kosten. Daarover moet een eerlijk gesprek plaatshebben tussen huisdiereigenaar en dierenarts, zonder de last van financiële prikkels.”
De ACM pleit daarom voor een verbod op „commerciële prikkels”. De beloning voor dierenartsen en hun assistenten mag niet langer afhankelijk zijn van de omzet- of winstcijfers van de kliniek of het aantal uitgevoerde behandelingen, verkochte medicijnen of doorverwijzingen naar een dierenziekenhuis uit dezelfde keten. Marktleider Evidensia bood zijn dierenartsen begin dit jaar een bonus aan als ze vaker door zouden verwijzen, een actie die werd stopgezet nadat NRC erover had bericht.
Volgens de ACM moet verboden worden dat dierenartsen die hun praktijk aan een keten verkopen een zogeheten earn out-regeling krijgen, waarbij hun beloning gekoppeld wordt aan omzetgroei.
De toezichthouder wil dat dierenartspraktijken transparant zijn over hun tarieven. Klinieken moeten de prijzen voor veelvoorkomende behandelingen, zoals vaccinaties, duidelijk aangeven in de wachtruimte en op de website. Voorafgaand aan elke behandeling moet de dierenarts mondeling én op schrift duidelijk maken wat de totale kosten bedragen en welke alternatieven er zijn. Volgens de ACM zijn er „signalen van huisdiereigenaren die zich regelmatig overvallen voelen door de kosten” bij de dierenarts.
Dierenartsen moeten ook duidelijk aangeven wanneer ze een dier doorverwijzen naar een dierenziekenhuis of crematorium dat tot dezelfde keten behoort.
De ACM wil dat de sector binnen anderhalf jaar „professionele standaarden” opstelt voor het uitvoeren van de meest voorkomende behandelingen, om zogenoemde overbehandeling te voorkomen – een behandeling die een dier nauwelijks helpt maar wel geld oplevert.
Volgens de ACM hebben dierenartsen die bij een keten werken daar ook baat bij, omdat het hun „positie ten opzichte van de onderneming” sterker maakt. De beslissingsvrijheid van de dierenarts „om uitsluitend te handelen in het belang van dier en eigenaar” staat onder druk, constateert de ACM. Uit onderzoek van NRC bleek afgelopen voorjaar dat bij marktleider Evidensia honderden medewerkers waren vertrokken uit onvrede over het bedrijfsbeleid. Hun werkgever drong er bij hen onder meer op aan vaker röntgenfoto’s van dieren te maken of een bloedonderzoek uit te voeren.
Dierenartsen kregen bij Evidensia ook opdracht een duurdere versie van bepaalde medicijnen voor te schrijven. Om dat in de toekomst te voorkomen moet de markt voor dierenmedicijnen volgens de ACM geliberaliseerd worden: „Het is nu niet mogelijk dat de dierenarts een medicijn uitschrijft en de klant het vervolgens koopt waar dat het goedkoopst is. Zelfs de meest onschuldige middelen kun je niet bij de drogist kopen,” zegt ACM-voorzitter Snoep. „Dat moet vrijgegeven worden. Dat is in de humane zorg jaren geleden ook gebeurd, en niet zonder reden.”
De bevindingen van de ACM zijn nog niet definitief. Betrokken partijen mogen de komende twee maanden reageren op het conceptrapport, waarna de ACM het definitieve rapport met aanbevelingen publiceert. „Ik ben benieuwd naar de reactie van de grote ketens”, aldus Snoep. „Gaan zij heel hard roepen dat ze die winst- en omzetprikkels nodig hebben, dan bewijst dat dat er een groot probleem is. Als ze zeggen: we vinden die aanbevelingen prima want die omzetprikkel hebben we helemaal niet nodig, dan is er niets aan de hand.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC