Thomas Hogeling beschouwt wekelijks de publieke opinie. Wat wordt er gezegd en vooral niet gezegd? Deze keer: de asielwet die niemand wil, lijkt er toch doorheen te komen.
Het voelt gek om strenge nieuwslezers en keurige politici met een uitgestreken gezicht ‘asielnoodmaatregelenwet’ te horen uitspreken, alsof het niet precies even kinderachtig is als het woord ‘duizendmiljoenmiljard’. Ter opfrissing: in 2024 wilde het kabinet-Schoof een superstrenge noodwet over asiel, maar dat mocht niet omdat er geen noodsituatie was. Vooral Geert Wilders ging er helemaal van stampvoeten: „Ik wil het, ik wil het, ik wil het”, riep hij de hele tijd, „anders doe ik niet meer mee.”
De anderen probeerden hem te kalmeren: „Met een spoedwet kun je ook heel boos doen, Geert! Iedereen zal je dan net zo stoer vinden als met die noodwet, echt waar.” Wilders moest er niets van hebben, dus de anderen gooiden het over een andere boeg: „Als je niet meer meedoet, gaan we tegen iedereen zeggen dat het jouw schuld is dat we moeten stoppen en dan mag je de volgende keer helemaal niet meer meedoen.”
Wilders probeerde koppig te blijven kijken, maar voelde aan dat de anderen hem tuk hadden. Zijn lip trilde. „M-m-mag… mag het dan wel een beetje noodwet-achtig klinken?” Opgelucht dat hij eindelijk stopte met krijsen, kwamen de anderen nu Wilders tegemoet. „Natúúrlijk mag dat! Weet je wat? We noemen het gewoon asielnoodmaatregelenwet, hoe zou je dat vinden?”
Ruim een jaar later is Wilders alsnog boos weggelopen en mag hij inderdaad niet meer meedoen. Wel wist zijn PVV deze zomer nog de strafbaarstelling van illegaliteit in de asielnoodmaatregelenwet te fietsen. Een paar Kamerleden die tegen hadden willen stemmen, waren niet aanwezig bij de stemming en anderen stemden vóór zonder te begrijpen waarmee ze precies instemden.
Toen bleek dat húlp aan illegalen hierdoor ook strafbaar wordt, werden ze wakker. Die hulp wordt namelijk ook geboden door mensen die, hoe zal ik het eens zeggen, op ons lijken en het zou wel heel ironisch zijn als die het slachtoffer worden van deze wet. Doe met mensen zonder verblijfsvergunning wat je wil, maar wij moeten ons wel goed kunnen voelen over onszelf. Of zoals VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski het verwoordde: „We zijn wel gewoon een netjes land”.
En dus moest het wetsvoorstel worden aangepast. Er werd een zinnetje toegevoegd aan de asielnoodmaatregelenwet: „Deelnemen aan dit misdrijf, anders dan als pleger, is niet strafbaar.” Het is het juridische equivalent van je fiets repareren met plakband. Er staat nu dat je door hulp te bieden nog steeds een misdrijf begaat, je krijgt er alleen geen straf voor.
Waar de Nederlander met z’n eindeloos gememoreerde kopje soep nog gerustgesteld wordt met een rammelende toevoeging aan de wet, moeten mensen zonder papieren het doen met toezeggingen van de demissionaire VVD-minister David van Weel. „De helderheid die ik schep, is dat dit niet gaat leiden tot grootschalige klopjachten in de samenleving”, zei hij maandag tijdens het wetgevingsoverleg. Over kleinschalige klopjachtjes bleef hij op de vlakte.
Zo ging het voortdurend. Tegenstanders Lisa Westerveld (GL-PvdA), Jan Paternotte (D66) en Don Ceder (ChristenUnie) legden voor welke negatieve gevolgen deze wet volgens experts heeft, waarop de minister en zijn partijgenoot Rajkowski antwoordden dat het zo’n vaart niet zal lopen. Zo ligt er nu een wetsvoorstel waar betrokken instanties zoals de marechaussee, de IND, de politie en gemeenten tegen zijn. Omdat het onuitvoerbaar is en omdat experts waarschuwen voor negatieve bijeffecten, met name voor mensen die toch al in de verdrukking zaten.
En toch lijkt de wet er doorheen te komen. „We hebben nu samen met allerlei maatschappelijke organisaties voorkomen dat medemenselijkheid met kwetsbare mensen in onze samenleving strafbaar wordt”, zegt CDA-Kamerlid Bart van den Brink trots op zijn LinkedIn, daarom zal „het CDA deze week instemmen met de novelle op de asielnoodmaatregelenwet”. Maar onder zijn bericht staan tientallen reacties van kerken, ngo’s en andere organisaties met dezelfde strekking: fijn dat u ons heeft gebeld, maar u heeft niet geluisterd. „Ingewikkelde politieke keuzes zijn aan de Tweede Kamer; kom er dan wel eerlijk voor uit dat je tot dit besluit bent gekomen óndanks alle adviezen”, schrijft een woordvoerder van Amnesty International onder de post.
Je kunt jezelf geruststellen met het idee dat dit de laatste stuiptrekkingen zijn van het rancuneuze en amateuristische kabinet-Schoof, maar je krijgt er de professionele schijnheiligheid van het CDA voor terug.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC