is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Een panda loopt een uitzendbureau binnen en zegt in perfect Nederlands: ‘Ik ben op zoek naar werk.’ De medewerker valt van verbazing van zijn stoel en hakkelt: ‘Een baan? Een pratende panda, dat zou het circus leuk vinden.’ Zegt de panda: ‘Maar waarom heeft een circus een politicus nodig?’
Uitzendwerk is een van de meest bizarre verschijnselen in de kapitalistische samenleving. Alleen in Nederland zijn er twintigduizend uitzend- en detacheringsbureaus die jaarlijks een miljoen mensen aan werk helpen. Het is een elegante, maar zeer lucratieve vorm van slavenhandel.
De uitzendbranche werkt met een zogenoemde omrekenfactor die tussen de 1,7 en 2,6 ligt. Als een uitzendkracht per uur 30 euro ontvangt, krijgt het bureau van de werkgever een bedrag van tussen de 51 en 78 euro. Daar moeten werkgeverslasten en andere kosten van worden betaald, maar er blijft een mooi bedrag over.
In 1960 richtte Frits Goldschmeding het allereerste moderne uitzendbureau op: wat uiteindelijk Randstad zou gaan heten. Die bracht geen bemiddelingscommissie in rekening bij de werkenden, maar bij de werkgevers. Het werd een enorm succes.
Binnen de kortste keren had Randstad dankzij een jingle op piratenzender Veronica een naamsbekendheid van 90 procent. Veelzeggend was dat flexkeizer Goldschmeding de allereerste selfmade miljardair van het land werd. In 1997 had Randstad duizend vestigingen en een omzet van 10 miljard gulden.
Deels was dat te danken aan het feit dat vrouwen massaal gingen werken en tijdelijke baantjes zochten. Na Goldschmeding begonnen talloze andere ondernemers een concurrerend bureau. De totale markt van bureaus die tegen een fikse vergoeding mensen beschikbaar stellen voor allerlei tijdelijke klusjes ligt nu rond de 30 miljard euro.
Inmiddels is de markt gereguleerd en kent de branche een heuse cao. Maar er zit nog veel kaf onder het koren, zoals ook de arbeidsinspectie heeft vastgesteld.
Daarom bereidt de Stichting Eerlijk Werk een massaclaim tegen de uitzend- en detacheringssector voor. Uitzendkrachten en gedetacheerden zijn jarenlang uitgebuit. Ze zijn volgens de stichting onderbetaald, kregen geen of te weinig vakantiedagen en liepen extraatjes zoals eindejaarsuitkeringen en bonussen mis. Gedetacheerden en uitzendkrachten lopen per dag 2,5 miljoen euro mis. Als dat waar is, zou de totale claim in de miljarden lopen. Uitzendkoepels zoals de ABU en NBBU ontkennen, heel begrijpelijk, alle beschuldigingen.
De essentiële vraag is of commerciële uitzendbureaus in deze tijd bestaansrecht hebben. Vacatures zijn nu overal met een druk op de knop online te vinden. Dat ze überhaupt nog bestaan heeft ermee te maken dat werkgevers liever mensen voor tijdelijk werk werven via uitzend- en detacheringsbureaus dan dat ze het zelf doen. Uitzendbureaus kunnen veel flexibeler opereren dan werkgevers.
Die regelgeving is ouderwets. Het zou veel beter zijn als de winstmarges op arbeidsbemiddeling (het gaat om vele miljarden) via bijvoorbeeld het UWV bij de overheid terechtkomen, of nog liever bij de uitzendkrachten zelf.
Misschien kan de panda daar als uitzendkracht in Den Haag iets aan doen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant