Kerstklassiek Wie een keer geen ‘Weihnachtsoratorium’ wil, kan zich ook kerstig voelen bij Bachs ‘Hohe Messe’. Al liet de Nederlandse Bachvereniging vrijdag niet per se horen dat dat een meesterwerk is. Het Nederlands Kamerkoor bedient je deze winter beter.
‘Hohe Messe’ door de Bachvereniging in TivoliVredenburg op 12 december.
Bachs Hohe Messe door de Nederlands Bachvereniging o.l.v. Richard Egarr. Gehoord: 12/12, TivoliVredenburg Utrecht. Terugluisteren: npoklassiek.nl Tournee tot en met 21 december. Info: bachvereniging.nl
Bachs Weihnachtsoratorium (cantate 1, 2, 3 en 6) door Il Gardellino en Cor de Cambra del Palau de la Música Catalana o.l.v. Christoph Prégardien. Gehoord: 15/12, Concertgebouw Amsterdam. Geen herhaling.
Bachs Weihnachtsoratorium (volledig) door de Akademie für Alte Musik Berlin en het Nederlands Kamerkoor o.l.v. Peter Dijkstra. Gehoord: 16/12, Concertgebouw Amsterdam. Tournee tot en met 23 december. Info: nkk.nl
Ook deze Kerst staat Bach je bij. De Nederlandse Bachvereniging toert rond met Bachs sublieme hoogtepunt, de Hohe Messe. Het Nederlands Kamerkoor reist rond met Bach op z’n kerstigst: het in deze periode geliefde Weihnachtsoratorium. En tussendoor staan overal en nergens Europese ensembles die Nederland aandoen met een kerstprogramma, zoals Il Gardellino, óók met het Weihnachtsoratorium. Zo kun je altijd wel ergens terecht – of zelfs vergelijkend warenonderzoek plegen.
Dat kon bijvoorbeeld mooi twee avonden achter elkaar in het Amsterdamse Concertgebouw: maandag dus met het Vlaamse Il Gardellino samen met het Catalaanse Cor de Cambra del Palau de la Música Catalana onder leiding van de vooral als tenor bekende Christoph Prégardien, en dinsdag met de Akademie für Alte Musik Berlin en ons eigen Nederlands Kamerkoor.
Op papier was dinsdag in het voordeel, want beroemdere solisten en een veel ervarener dirigent. Dat laatste verschil was ontegenzeggelijk merkbaar. Peter Dijkstra, chef van het Nederlands Kamerkoor, zwaaide met kracht, trots voor de troepen uit. Als aan een touwtje trok hij stemgroepen uit het koor omhoog, als hij daar wat interessants hoorde. Christoph Prégardien hield het vooral bij inzetten en stond het grootste deel van de avond rustig uit te beelden wat er al klinkt. Zijn musici wisten zelf wat ze wilden.
Wat solisten betreft lag het lastiger. Dinsdag zongen onder anderen sopraan Carolyn Sampson en tenor Zachary Wilder. Sampson zong inderdaad op een tree hoger dan sopraan Alison Lau op maandag, maar tenor David Fischer was maandag toch ook wel erg interessant. Een beetje pompeus, maar veel beter verstaanbaar. Zelfs voor zachte noten hoefde hij niet zijn best te doen. Wilder zingt belijdender, maar blijft ver weg. Het tegenovergestelde gold voor de alt: maandag de zachte, zalvende stem van Martina Baroni (haar slaapliedje in de tweede cantate bereikte precies z’n doel), dinsdag het bewegelijke, ietwat verkouden klinkende kanon van countertenor Tim Mead.
Koor en orkest klonken maandag zeker verdienstelijk, maar dinsdag kreeg het publiek meer spanning: een koor met over het algemeen een fijnere samenklank en meer bite, een orkest dat mooi om de solisten heen danste, met gelaagdere strijkers, actievere continuo, en, eigenlijk altijd leuk, een theorbe. Die uitvoering is gelukkig nog tot en met dinsdag in Nederland te horen. (zie infoblokje)
Tja, en dan was er dus de Hohe Messe waarmee de Nederlandse Bachvereniging langs de zalen gaat. Die Hohe Messe, ofwel de Mis in b-klein, is een soort sublieme recycling van Bachs mooiste melodieën en muzikale werken, omgeschreven om er de mis mee te zingen. Als je als koor niet in de gaten hebt, of niet meer voelt, dat je ongeveer het mooiste aan het zingen bent dat ooit geschreven is, dan kun je het beter niet doen.
Er valt te genieten van individuen (goede hobo, fijne fagot), maar het koor van de Nederlandse Bachvereniging zingt vrijdag verbazend lauwwarm – waarbij wel moet worden gezegd dat de Hohe Messe met maar vijftien mensen zingen in de grote zaal van TivoliVredenburg makkelijk wat te wensen over laat. Zeker waar stemgroepen in divisie moeten zingen (dat wil zeggen: moeten splitsen in een hoge en lage lijn).
En dan zijn de solisten ook nog onderdeel van het koor. Ergo: wanneer bas Matthew Brook na een solo terug moet lopen naar het al zingende koor, klinken er maar twee bassen – en als bas Matthew Brook weer in het koor staat, klinkt er eigenlijk maar één, want hij is solist, hij overstemt de andere twee koorbassen regelmatig. Intermezzi van het orkest klinken (zeker voor de pauze) ongekruid. Dus geen overweldigend ‘Gloria’, ‘Cum Sancto Spiritu’, ‘Patrem omnipotentem’, ‘Et resurrexit’, ‘Sanctus’.
Hun tournee gaat ook langs een aantal kleinere zalen, daar zal het beter klinken. Maar dan moet dirigent Richard Egarr niet nog eens langs die magische majeurwending aan het einde van ‘Crucifixus’ heen fietsen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC