Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant.
Beste Rob Jetten,
Ik realiseer me dat u momenteel wel wat anders aan uw hoofd heeft dan luisteren naar ongevraagde raad. Daarom schrijf ik deze brief ook voor mijzelf, vooral om mij af te vragen waar D66 eigenlijk voor staat. In mijn carrière als kiezer heb ik D66 altijd een warm hart toegedragen. Hans van Mierlo (1931-2010) heb ik van dichtbij meegemaakt. Hij zat in een clubje waar ik ook lid van was en in 1981 zwaaide ik hem uit, toen hij naar het Schotse Gleneagles reisde om deel te nemen aan Navo-besprekingen over de plaatsing van kruisraketten. We stuurden hem een telegram na met de tekst: ‘Give them of cotton.’
Grapje. Geen grapje was de redenering van Van Mierlo, die zo ingewikkeld was dat ik haar niet na kan vertellen, waarom die kruisraketten er toch moesten komen. Ze kwamen er ook en staan er nog steeds, gelukkig maar, want hij wist toen al waartoe de Russen geneigd waren. Achteraf moet je vaststellen dat destijds niet 400 duizend demonstranten naar het Museumplein in Amsterdam zijn getogen, maar 400 duizend struisvogels.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Van Mierlo was een aardige man, met wie je in een café een biertje kon drinken. Hij keek niet over je schouder of er iemand binnenkwam die belangrijker was dan jij. Ook Martin Veltman (1928-1995), reclameman, dichter en een financier van D66, heb ik gekend. Zijn gedichten hadden misschien een te hoog Drs. P-gehalte, maar hij was een gulle kerel, bij wie je altijd kon aankloppen. Het was een sympathiek groepje, die D66’ers van het eerste uur, werkelijk gedreven om een en ander te veranderen in de Nederlandse politiek.
Na Van Mierlo kwam Terlouw, een fatsoenlijke vent die de harten van de Nederlanders pas echt veroverde toen hij vertelde over het touwtje dat uit zijn brievenbus hing. Bijzondere waardering heb ik altijd gehad voor Els Borst, die zo dramatisch om het leven is gebracht. Zo’n lieve en intelligente moeder wil iedere man wel hebben. Afgehaakt ben ik in de tijd van Alexander Pechtold. Dat gekloot met minnaressen en appartementjes stond mij niet aan. Het gezwalk van Kaag leidde evenmin tot enthousiasme, maar bij Jetten dacht ik: Give Rob a Chance!
Al die jaren heb ik gedacht dat D66 een progressieve liberale partij was, wat betreft gelijke kansen, democratie en staatsinrichting. Links van het midden, maar weer niet zo links dat je de autoritaire verleiding kon ruiken. Het deed me daarom goed dat D66 bij de laatste verkiezingen als grootste partij uit de bus kwam. Maar laten we eerlijk zijn: het begint steeds meer te lijken op een pyrrusoverwinning. Mijn indruk is, beste Rob, dat D66 langzaam maar onafwendbaar in een rechts-conservatieve regering wordt gerommeld. Zo’n regering waar D66 eigenlijk niet in thuis hoort, maar waarin de partij – tenslotte murw geluld – toch gaat zitten ‘uit landsbelang’. Zodat eind januari, als weer een gespreksronde achter de rug is, ze bij D66 intern niets ander kunnen doen dan berustend het woord van Herman Kuiphof citeren: ‘Zijn we er toch weer ingetuind!’
Want, Rob, ga maar na.
Wat rekenmeesters ons ook proberen wijs te maken: in de Tweede Kamer is 75 zetels echt geen meerderheid. Zelfs met JA21 erbij haal je het niet. Daarom is het des te belangrijker er niet omheen te draaien: JA21 is, excusez le mot, een volkomen kutpartij waarvan je als D66 echt niet afhankelijk wilt zijn. Om een wet door het parlement te krijgen heb je dan ook nog de oudjes van 50Plus nodig, of eventueel die vrouwenhaters van de SGP. Tel uit je winst. In dat geval wens ik je veel succes met je grootse plannen om Nederland en Europa weer op de kaart te zetten te midden van het geweld van de Russen en de verstoting door de Verenigde Staten.
De laatste tijd heb ik mij geamuseerd om de strategie van de VVD, waar ze erg trots zijn op hun standvastigheid om niet met GroenLinks-PvdA in zee te gaan. Beloofd is beloofd. Erg slim was die Kati Piri-motie ook niet, tenminste als je tegelijkertijd beweert dat je graag mee wilt regeren. Maar dat de VVD zich op de borst slaat juist vanwege haar onverzettelijkheid in het nakomen van beloften is grappig. We vergeten snel, maar ik herinner me nog dat Rutte in 2012 alle werkenden van Nederland een belastingvoordeel van 1.000 euro beloofde. Zo, paf, in het handje. Die lastenverlichting is er nooit gekomen, dus als ik Mark, Henk of Dilan nog eens tegenkom, zal ik vragen of ze die duizend ballen alsnog even cash uitbetalen. Ik neem aan dat ze die uit de VVD-partijkas terugkrijgen, tenminste als die niet leeg is.
Ik bedoel maar, beste Rob Jetten, laat je niet verneuken.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant