De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. Hitlers meisjesschool doorbreekt het zwijgen.
schrijft voor de Volkskrant over theater en podcasts.
Wie naar het klooster in het Limburgse Heythuysen kijkt, ziet een doodnormaal katholiek gebouw. Maar deze muren herbergen een duister verleden: tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit een eliteschool waar ‘arische meisjes’ opgeleid werden tot volwaardige nazi’s.
Journalist Jelle Krekels groeide op een steenworp afstand van dit klooster op, maar hoorde pas recentelijk over deze lugubere geschiedenis. In de onderhoudende podcast Hitlers meisjesschool zoekt hij uit wat er op deze plek gebeurde. Hij speurt in archieven, praat met onderzoekers en journalisten, en spoort nabestaanden op van meisjes die toentertijd in het klooster werden onderwezen.
Het vertrekpunt is telkens dat klooster, met in elk van de vijf afleveringen aandacht voor een andere invalshoek: wie was daar de directeur, hoe zag het leven van de meisjes eruit en hoe werkt de geschiedenis door op nabestaanden? Omdat het klooster de arena vormt van het verhaal, had Krekels iets meer ruimte mogen nemen om die plek tot leven te brengen; het gebouw en de omgeving blijven nog te abstract, waardoor het niet altijd voelt alsof we daar als luisteraars zijn.
De personages maken een boel goed, vooral de directrice, over wie Krekels in meerdere afleveringen vertelt. Julia op ten Noort stond duidelijk achter het nazi-gedachtegoed en flirtte met Heinrich Himmler, met wie ze misschien wel een zoon heeft gekregen. Bovendien leek ze na de oorlog geen afstand te nemen van de fascistische gruweldaden waarvan zij deelgenoot was. Tegelijkertijd bezat ze ook een zekere ambiguïteit die haar interessant maakt: ze benaderde haar leerlingen, in tegenstelling tot haar strenge collega’s, met empathie en zachtheid.
Over die meisjes komen we in de derde aflevering te weten, als Krekels journalist Paul van der Steen opzoekt. Die heeft jaren geleden de leerlingen van de meisjesschool opgespoord en geïnterviewd. We krijgen een inkijkje in hoe een dag van zo’n meisje eruitzag, al was het waardevol geweest om meer in te zoomen op de ervaringen van één of meerdere leerlingen.
De aflevering erna is gelukkig meer gericht op specifieke verhalen, als Krekels praat met nabestaanden van familieleden die op de school zaten. Hun leven is getekend door het verleden, vooral omdat er niet over werd gesproken. Een van hen vertelt een ontroerend verhaal over keihard willen schreeuwen om de benauwende stilte te doorbreken.
Dit thema is uiteindelijk de kern van de podcast, door Krekels zelf zo mooi als volgt verwoord: ‘De erfenis van deze geschiedenis is dat je tot het einde der tijden met vragen achterblijft. De erfenis van het zwijgen is dat er altijd een leegte zal zitten op de plek waar dialoog het verschil had kunnen maken.’
Met Hitlers meisjesschool opent Krekels de dialoog en maakt invoelbaar hoe het zwijgen tot op de dag van vandaag doorwerkt.
Meer podcasts luisteren?
Op deze pagina vind je al onze podcast-recensies, handig doorzoekbaar op genre en aantal sterren.
Documentaire
★★★★☆
5 afleveringen, door Jelle Krekels/AD.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant