Striptekenaar Harry Balm is afgelopen zondag op 85-jarige leeftijd overleden. Balm werkte jarenlang voor ‘Donald Duck’ en maakte van 1975 tot 1990 de parodierubriek ‘Galerij der Groten’, waarin hij bekende mensen afbeeldde als Duckfiguur.
schrijft voor de Volkskrant over strips, graphic novels en beeldcultuur.
Zes jaar geleden werd zijn bekendste schilderij nog tentoongesteld in het Rijksmuseum, pal naast De Nachtwacht: De Duckwacht, een knipoog naar Nederlands beroemdste schuttersstuk, met Donald Duck-achtige eenden (en een Pluto) in de hoofdrol. Zondagavond overleed de schilder van dat doek, Harry Balm, op 85-jarige leeftijd.
Harry Balm werd in 1940 geboren in Haarlem. Al op 15-jarige leeftijd kwam hij terecht op de tekenstudio van uitgeverij De Spaarnestad, waar hij werd geschoold door Frans Piët, bekend van de succesreeks Sjors en Sjimmie. Het rook er naar plakkaatverf en cellofaan, materialen waarmee toen nog werd gewerkt.
In de studio van De Spaarnestad werkten meer tekenaars die bekendheid genoten, zoals Bert Bus van de stripreeks Archie en Nico van Dam die schitterende omslagen schilderde voor weekblad Panorama. Met het overlijden van Harry Balm is van deze generatie ambachtelijk geschoolde tekenaars nu niemand meer over.
Balm was vooral actief voor het stripblad Sjors, eerst als illustrator, later ook als striptekenaar, en specialiseerde zich in korte verhalen over historische figuren. Eind jaren zestig verstripte hij de levens van mensen als Francisco Goya, Julius Caesar, Abraham Lincoln, Beethoven en Stendhal. Een selectie hieruit is later gepubliceerd in drie zwart-witalbums van uitgeverij Oberon. Bij het stripblad Donald Duck zou hij later jarenlang als vormgever werken.
In zijn vrije tijd was Balm een productieve kunstschilder. Halverwege de jaren zeventig kon hij die liefhebberij combineren met zijn baan, toen het weekblad Donald Duck de parodierubriek ‘Galerij der Groten’ lanceerde, die heeft bestaan van 1975 tot 1990. De grap was dat die groten waren geschilderd als Duckfiguren en een verhaspelde naam kregen: Sarah Bernhardt werd Sarah Canardt (‘canard’ is Frans voor eend), Josephine Baker werd Josephine Kwaker.
Balms meesterwerk uit die tijd is zonder twijfel zijn Duckversie van Rembrandts De Nachtwacht. Zijn versie van het schilderij uit 1642 toont de hele compagnie van kapitein Frans Banninck Cocq als Duckfiguren.
In 2019, ter gelegenheid van de 85ste verjaardag van Donald Duck, werd merchandise gelanceerd rond de Duckversie van De Nachtwacht, met mokken, ansichtkaarten, een verjaardagskalender en een puzzel van 1.000 stukjes. De collectie werd feestelijk gepresenteerd in het Rijksmuseum, waar Balms De Duckwacht een plekje kreeg naast Rembrandts beroemde schuttersstuk.
De laatste jaren van zijn leven bracht Balm door in een woonzorgcentrum in Haarlem. Hij leed aan de ziekte van Parkinson en kon zich amper bewegen. Toch is hij tot het laatst blijven tekenen, noodgedwongen linkshandig: met kleurpotlood en in heel kleine streepjes tekende hij uit zijn hoofd schilderijen na uit de Provençaalse periode van Van Gogh.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant