Vijf leden van het Volkskrant-panel van zwevende kiezers kijken naar de formatie met D66, CDA en VVD. Ze willen stabiliteit, maar verschillen van mening of dan een meerderheids- of juist een minderheidskabinet de beste oplossing is. ‘Soms moet je gewoon iets nieuws proberen.’
‘Ik vond het zelf ook wel wonderlijk dat ik D66 heb gestemd. Geen idee of ik daar nog steeds achter sta. Als ik Jetten nu zie, vind ik dat hij over bepaalde dingen wel heel makkelijk praat, zoals over omscholen als je arbeidsongeschikt bent. Het was ook zwak van Jetten dat hij laatst zo tegen Wilders tekeerging. Eigenlijk lijken deze twee politici een beetje op elkaar. Ze denken in ruzie en niet in oplossingen.
‘Verder zie ik dat Yesilgöz de formatie gegijzeld houdt. Iedereen moet maar dansen naar de pijpen van de VVD. En ze denken: laten we maar een minderheidskabinet doen. Dat schiet lekker op en dat hebben we de kiezer beloofd.
‘Maar we worden er echt niet beter van als we volgend jaar mei weer verkiezingen hebben. In het buitenland zullen ze om ons lachen. Het belangrijkst is nu dat er stabiliteit komt. Dat betekent toewerken naar een meerderheidskabinet. Laten ze daarom GroenLinks-PvdA erbij vragen.’
‘Van tevoren wist ik al dat de formatie lastig zou worden. Zelf vind ik het niet ideaal als partijen andere partijen buitensluiten. Maar de VVD heeft natuurlijk bepaalde beloften aan de eigen achterban gedaan en als je dat doet, dan moet je je daar ook aan houden.
‘Een meerderheidskabinet zou natuurlijk mooi zijn, maar als de partijen qua ideeën ver uit elkaar liggen, hoe stabiel is dat dan? De afgelopen jaren zijn er steeds kabinetten gevallen, dus ik denk dat het goed is om naar alternatieven te kijken. Een minderheidskabinet is niet per se een experiment. Soms moet je gewoon iets nieuws proberen.
‘Dat CDA, D66 en VVD nu met elkaar praten, vind ik goed. Eerdmans hoeft er van mij niet echt bij. Ook dan is er geen meerderheid. En JA21 en D66 liggen qua standpunten ook ver uit elkaar. Ik heb liever gewoon een kabinet waar ze met elkaar door één deur kunnen.’
‘Ik ben niet blij met deze nieuwe fase in de formatie. Straks krijgen we toch iets over rechts en dat is alles wat ik niet gehoopt had. In het begin vond ik het fijn dat Jetten de voorkeur gaf aan GroenLinks-PvdA. Maar hoe kan het dan nu toch zo anders lopen?
‘Buma heeft het op zich goed gedaan als informateur. Hij probeerde mensen over hun eigen schaduw heen te laten stappen. Maar ja, de VVD doet dat niet. Ik mis Klaver heel erg in de gesprekken.
‘Dat het nu lijkt alsof we het met een minderheidskabinet willen gaan proberen, vind ik doodeng. En riskant. Zeker met een agressor in het oosten van Europa die mogelijk deze kant opkomt. Af en toe denk ik: was het toch slimmer geweest om op D66 te stemmen? Dan was er meer ruimte geweest om over links te gaan. Maar ja, ik wilde met mijn hart stemmen.’
‘Stem je VVD, krijg je dit: zo’n blokkade. Aan de ene kant is het goed dat de VVD zich aan haar verkiezingsbeloften houdt, maar intussen kom je er geen stap verder mee. Van mij hoeft er ook niet per se over rechts geformeerd te worden. Al is het probleem van GroenLinks-PvdA dat veel kiezers zich ervan hebben afgekeerd.
‘Spijt van mijn stem is een groot woord. Als ik voor D66 had gekozen, had het niet veel anders uitgepakt. Het is in elk geval goed dat Bontenbal en Jetten tot een overeenkomst proberen te komen. Misschien dat JA21 nog aanschuift. Op zich prima, als ze maar toewerken naar een stabiele regering.
‘Want daar hebben we, in deze tijden waarin grote beslissingen moeten worden genomen op defensief en industrieel gebied, echt behoefte aan. In Denemarken zal een minderheidskabinet vast werken, maar wij hebben veel meer partijen en een Eerste Kamer. Er zal elke keer enorm gelobbyd moeten worden voor een meerderheid.’
‘Voor mijn gevoel zijn ze wel lekker snel die formatie ingegaan. Voorheen waren ze bijna een jaar aan het formeren. Nu zitten er drie partijen bij elkaar die echt wat willen.
‘Zelf ben ik fan van een kabinet met D66, GroenLinks-PvdA, CDA en VVD, maar ik besef ook dat deze partijen ver uit elkaar liggen. Ik denk dat D66 niet veel anders kan dan praten met Yesilgöz en Bontenbal. De VVD is natuurlijk zo stellig. Dus dit lijkt me een logische keus.
‘Ik twijfel wel erg over de minderheidsvariant. Het kán goed uitpakken, omdat je meer kanten op kunt en per punt partijen achter je kunt krijgen. Zo zou je bijvoorbeeld met de stikstofwetgeving via de linkerkant kunnen werken.
‘Maar als er snel een beslissing moet worden genomen, kan dit juist tot vertraging leiden. In die zin is een meerderheidskabinet beter. Al denk ik dat als er echt nood aan de man is – en andere partijen zien dat ook in – ze wel snel zullen handelen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant