Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Rusland ziet in het feit dat Oekraïne bereid is af te zien van het gewenste Navo-lidmaatschap een basis voor verdere gesprekken om een einde te maken aan de oorlog. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov zei maandag dat de kwestie ‘een van de hoekstenen is’ van de onderhandelingen. Rusland heeft een Oekraïens Navo-lidmaatschap als rode lijn gepresenteerd.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei zondag de Oekraïense ambities om lid te worden van de Navo te willen laten varen als daar duidelijke veiligheidsgaranties van het Westen tegenover staan. Hij is op dit moment in Berlijn om met Amerikaanse onderhandelaars te praten over een akkoord om de oorlog te beëindigen. Later vandaag volgt er ook een overleg met Europese regeringsleiders.
Peskov heeft gezegd te verwachten dat de Amerikanen Rusland spoedig zullen bijpraten over het overleg in Berlijn. Het Kremlin wil dat Oekraïne de hele Donbas afstaat aan Rusland, ook de delen die nog niet bezet zijn. Dat stond ook in het originele 28-puntenplan, dat grotendeels tot stand kwam na gesprekken tussen de VS en Rusland. Tijdens de gesprekken in Berlijn worden ook de Oekraïense tegenvoorstellen besproken. Kyiv weigert bijvoorbeeld zomaar grondgebied op te geven.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky spreekt dinsdagochtend opnieuw de Tweede Kamer toe. Later op de dag luncht hij in het Catshuis met demissionair minister-president Dick Schoof en hij brengt 's middags een bezoek aan koning Willem-Alexander. Bovendien zal hij een conferentie in Den Haag bijwonen over compensatie voor Oekraïne voor de Russische invasie.
De toespraak van Zelensky van morgen is de vierde sinds het begin van de grootschalige invasie van Oekraïne van februari 2022. De eerste keer was op 31 maart 2022, via een videoverbinding. Iets meer dan een maand later sprak hij beide Kamers van de Staten-Generaal toe in het gebouw van de Senaat. Afgelopen juni was hij te gast in de Tweede Kamer in de marge van de Navo-top in Den Haag.
Vandaag is Zelensky nog in Berlijn voor topoverleg met een Amerikaanse delegatie over het beëindigen van de oorlog. De gesprekken, die de tweede dag ingaan, zijn aan het eind van de ochtend hervat, meldt een ingewijde aan persbureau Reuters. Later vandaag volgt een overleg tussen Zelensky en Europese regeringsleiders. De Amerikaanse delegatie is daar volgens Duitsland ook voor uitgenodigd.
Thom Canters
De Russische centrale bank is bij een rechtbank in Moskou een zaak begonnen tegen de in België gevestigde financiële dienstverlener Euroclear vanwege de bevroren Russische tegoeden. Staatspersbureau Tass meldt dat Rusland omgerekend bijna 200 miljard euro aan schadevergoeding eist. Europese leiders spreken bij een top deze week over de plannen om de 185 miljard euro aan Russische tegoeden die bij Euroclear vaststaan te gebruiken voor een lening aan Oekraïne.
Wat de juridische gevolgen zouden zijn van een eventuele uitspraak, is onduidelijk. Onderdeel van de Europese sancties tegen Rusland is een clausule die instellingen beschermt tegen schadeclaims wanneer zij de strafmaatregelen naleven.
Tegelijkertijd voedt een zaak mogelijk de vrees in België voor Russische vergeldingsmaatregelen als de plannen om de tegoeden te gebruiken voor een lening aan Oekraïne doorgang vinden. Rusland spreekt steevast over ‘diefstal’ en heeft gedreigd ‘een aanval op ons bezit’ met gelijke munt terug te betalen.
De Belgische premier Bart De Wever verzet zich vooralsnog tegen de plannen. EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft maandag gezegd dat het belangrijk is dat België aan boord is bij een beslissing over de verdere financiering voor Oekraïne, wat de EU ook beslist.
In aanloop naar de top van Europese regeringsleiders van later deze week besloot de EU afgelopen week al wel om de tegoeden voor onbepaalde tijd te bevriezen. Tot dusver moest die maatregel iedere zes maanden worden verlengd. Dat maakte het plan om de tegoeden te gebruiken kwetsbaar, omdat ook de pro-Russische regeringen van Hongarije en Slowakije moeten instemmen met de verlenging.
Thom Canters
Lees hier ook: Verhitte strijd over bevroren Russische tegoeden: gaat Brussel 140 miljard Russisch geld aan Oekraïne uitlenen?
De nieuwe overlegronde tussen Oekraïne en de Verenigde Staten in Berlijn gaat maandag de tweede dag in. Gisteren spraken Steve Witkoff en Jared Kushner, het tweetal dat door president Trump naar voren is geschoven om een deal erdoor te drukken, al met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. In het ruim vijf uur durende overleg is volgens Witkoff al ‘veel vooruitgang geboekt’. Hij gaf geen verdere details, maar zei dat de twee partijen de gesprekken maandag voort zullen zetten.
Vanuit het Witte Huis staat er veel druk op Oekraïne om tot een akkoord te komen. Zelensky stuurde deze een herziene versie van het originele 28-puntenplan op, dat vooral een uitvloeisel was van gesprekken tussen de VS en Rusland. Het grootste pijnpunt tussen de Kyiv en Washington blijft de controle over Oekraïens grondgebied in het oosten van het land.
Zelensky weigert in te stemmen met het afstaan van de regio Donetsk, inclusief de delen die Rusland op dit moment nog niet bezet. De Amerikanen dringen daarop aan. Wel heeft Zelensky gezegd bereid te zijn Oekraïens Navo-lidmaatschap te laten varen, in ruil voor bilaterale veiligheidsgaranties van de VS en andere bondgenoten.
Maandag reist ook een reeks Europese leiders af naar Berlijn voor gesprekken over het beëindigen van de oorlog. Zij komen op uitnodiging van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vanavond bij elkaar in de Bondskanselarij, om de stand van zaken in de onderhandelingen te bespreken.
Thom Canters
Lees hier ook: Zelensky kan en wil zijn handtekening niet onder Trumps ‘vredesplan’ zetten
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Amerikaanse gezant Steve Witkoff had afgelopen weekend in Berlijn een ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Europese leiders. Het Witte Huis dringt aan op een vredesakkoord tussen Rusland en Oekraïne voor het eind van het jaar. Volgens woordvoerster Karoline Leavitt van het Witte Huis is de Amerikaanse president Donald Trump ‘extreem gefrustreerd’ over Oekraïne en Rusland, omdat het deze strijdende partijen niet lukt tot een bestand te komen. Zelensky heeft woensdag een herziene versie van een vredesplan opgestuurd naar het Witte Huis.
• Als Oekraïne voldoende ‘veiligheidsgaranties’ van bondgenoten krijgt, zouden verkiezingen al binnen twee of drie maanden gehouden kunnen worden. Dat heeft de Oekraïense president Zelensky gezegd, vermoedelijk in reactie op de Amerikaanse president Trump. De Oekraïense leider beloofde vanavond dat hij het parlement zal vragen voorbereidingen te treffen om een stembusgang tijdens de staat van beleg mogelijk te maken.
• Oekraïne heeft in september en oktober opnieuw te weinig wapens en munitie gekregen van zijn Europese bondgenoten om het wegvallen van Amerikaanse steun te compenseren. Dat concluderen onderzoekers van het Kiel Institute.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant