Vuurwerkverbod Dit is mogelijk de laatste jaarwisseling waarin consumenten vuurwerk mogen afsteken. Het verbod gaat in als drie voorwaarden ook zijn uitgevoerd, waaronder een ontheffing voor vuurwerkclubs.
Vuurwerkshow vanaf een ponton op de Maas tijdens het Nationale Vuurwerk bij de Erasmusbrug in Rotterdam.
Ron de Koster is al veertig jaar professioneel met vuurwerk bezig. Niet alleen met Oud en Nieuw. Juist niet, het hele jaar door organiseert de eigenaar van vlammen.com en De Koster Pyrotechnische Evenementen BV vuurwerkshows. „Koningsdag is hoogtij voor de branche”, zegt hij.
Nu een landelijk vuurwerkverbod dichterbij komt, waarschuwt hij als voorzitter van de Vereniging Evenementenvuurwerk Nederland voor de vólgende jaarwisseling, die van 2026-27. De politie verwacht dat deze jaarwisseling consumenten massaal vuurwerk zullen afsteken, omdat het de laatste keer kan zijn.
En volgend jaar? De Tweede Kamer nam afgelopen voorjaar het vuurwerkverbod aan met drie voorwaarden: er moet een effectief handhavingsplan zijn van de politie, er moet compensatie komen voor de vuurwerkbranche, én burgemeesters zouden een ontheffing moeten kunnen verlenen aan verenigingen en stichtingen die „op een verantwoorde en veilige manier” op een aangewezen plek vuurwerk willen afsteken.
Pas als deze drie voorwaarden zijn geregeld, treedt de wet in werking. De internetconsultatie daarover is vorige week afgerond, nu volgt de rest van het wetgevende traject. Het moet voor de jaarwisseling van 2026/27 zijn geregeld.
Achterliggend idee is dat – zoals in het buitenland gebruikelijker is –pyrotechnici als De Koster en verenigingen en stichtingen met ontheffing „grootschalige spektakelshows” zullen organiseren in gemeenten, en dat lokale bestuurders zich daarbij „faciliterend, dan wel stimulerend” zullen opstellen. Dat schreven Tweede Kamerleden Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) en Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren), die het initiatief namen voor het vuurwerkverbod.
Ron de Koster zegt: „De overheid roept te makkelijk dat de professionele branche het gat kan opvullen.” Hij vertelt dat er in Nederland 25 pyrotechnische bedrijven zijn die een vergunning hebben om meer dan 200 kilo vuurwerk te bezitten en te vervoeren, aan Arbo- en opslagregels en veiligheidswetten voldoen, en verzekerd zijn.
Het vuurwerkverbod gaat in 2026 gelden voor zogenoemd F2-vuurwerk. Dat mag alleen worden verkocht en afgestoken rond de jaarwisseling en is toegestaan vanaf 16 jaar. Onder type F2 vallen cakeboxen en grote fonteinen. Vuurpijlen en Chinese matten zijn al sinds 2020 verboden.
De politie zegt dat moeilijk is onderscheid te maken tussen F2-vuurwerk en F3- of F4-vuurwerk (zware vuurpijlen, cobra’s en mortieren), dat alleen voor professioneel gebruik is. Daarom zal volgens hen een verbod helpen bij de handhaving. F1-vuurwerk, zoals sterretjes en knalerwten, mag vanaf 12 jaar en het hele jaar door afgestoken – mits geen overlast wordt veroorzaakt. Het verbod gaat niet over dit zogenoemde kindervuurwerk.
In de loop der jaren werd de vuurwerkwetgeving strenger. In 1980 werden er al regels vastgelegd over het geluid, waardoor veel knalvuurwerk werd verboden. In 1997 wees Geldermalsen als eerste gemeente vuurwerkvrijezones aan rondom verzorgingstehuizen en huizen met rieten daken. Dergelijke zones zijn nu vaak ook rond kinderboerderijen.
In 2014 werd de tijd waarop je vuurwerk mag afsteken beperkt. De afsteektijd is officieel tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur.
Als professionals die zijn gespecialiseerd in theatervuurwerk niet worden meegeteld, zijn er volgens De Koster nu „130, 140 man” die, om hun certificering te behouden, minimaal twee keer per jaar een evenement moeten doen. Per evenement zijn er twee pyrotechnici nodig. „Aan zzp’ers die alleen met de jaarwisseling werken, heb je dus niets. Bovendien wil niet iedereen oudejaarsavond werken”, zegt De Koster. Zelf produceert hij al tien jaar de familieshow op Efteling.
Over de ontheffing voor zogenoemde vuurwerkclubs heeft De Koster vooral veel vragen: „Waar kopen die clubs vuurwerk als dat voor consumenten niet meer verkrijgbaar is in Nederland? Waar moeten ze het dan opslaan? Wat worden de veiligheids- en opleidingseisen?”
Voorbereidingen voor het Nationale Vuurwerk op een ponton in de Maas.
Hij vertelt dat het niet zo makkelijk is om een vuurwerkshow te organiseren. Zo moet er een veiligheidszone zijn, waarbinnen alleen de afstekers komen. „De afstand waarop het publiek moet staan, is zo groot geworden dat het moeilijk is om goede locaties te vinden.” Door wind en weer werd er de afgelopen jaarwisselingen een aantal grote shows afgeblazen: „Dat vuurwerk mag je dan niet meer inzetten als je al ontstekers hebt aangebracht. Je moet vervolgens naar Duitsland om het te laten vernietigen.”
Grote shows, met meer dan 200 kilo aan vuurwerk, zijn bovendien vergunningplichtig. En ze kosten geld, vooral voor beveiliging, verkeersregelaars en de entertainment om het aftelmoment heen. Een goede show kost al snel 10.000 euro aan vuurwerk alleen. Drones zijn vele malen duurder. De Koster ziet dat „budgetten in gemeenten niet omhoog gaan”.
Dat merkten de inwoners van Rotterdam. In eerste instantie zou de Nationale Vuurwerkshow op de Erasmusbrug komende jaarwisseling niet doorgaan. De gemeente moet, net als veel andere gemeenten, bezuinigen en doet dat onder meer op het budget voor evenementen. Crowdfunding leverde slechts een tiende van de benodigde 1,2 miljoen euro op. Maar de gemeenteraad diende een motie in om het besluit terug te draaien.
Een rondgang van NRC langs een groot aantal provincies, die voor de grote vuurwerkshows een ontbrandingsvergunning moeten afgeven, wijst uit dat er deze 31 december enkele grote shows worden georganiseerd. In Zuid-Holland zijn bijvoorbeeld vijf vergunningen uitgegeven, waaronder die voor Rotterdam. In Noord-Brabant twee, en in Groningen, Flevoland en Friesland elk één.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC