Hij maakte iconische films in elk denkbaar genre. Zonder regisseur en acteur Rob Reiner (1947-2025) zou de Amerikaanse film van de jaren tachtig en negentig niet hetzelfde zijn. Zondag werd hij met messteken om het leven gebracht.
is filmredacteur van de Volkskrant.
Als iemand de voornaamste Amerikaanse regisseurs van de jaren tachtig en negentig op een rij zette, werd Rob Reiner vaak over het hoofd gezien. Maar betrof het lijstje enkel de bepalende films, dan stond er altijd wel een titel van hem tussen. Het Amerikaanse filmlandschap zou niet hetzelfde zijn zonder zijn opmerkelijk gevarieerde oeuvre, dat klassiekers telt als de muziek-mockumentary This Is Spinal Tap (1984), het coming of age drama Stand By Me (1986), de romantische komedie When Harry Met Sally…(1989) en het militaire rechtbankdrama A Few Good Men (1992).
Regisseur en acteur Reiner (78) werd zondag dood aangetroffen in zijn woning in Brentwood, Los Angeles. Overleden aan een reeks messteken, net als zijn eveneens aangetroffen echtgenote en fotograaf Michelle Singer Reiner (68). De toedracht van hun gewelddadige dood is nog niet bekend. Hun lichamen zouden zijn aangetroffen door een familielid, die de politie inlichtte.
In een eerste reactie sprak burgemeester Karen Bass van Los Angeles van een ‘verpletterend verlies voor onze stad en ons land.’ De gouverneur van Californië Gavin Newsom en oud-president Barack Obama lieten weten dat hun hart ‘gebroken’ is. Naast zijn werk in de filmwereld was Reiner ook een onvermoeibaar politiek activist, die zich onder meer inzette voor de invoering van het homohuwelijk, de verhoging van belasting op tabak en strengere wapenwetten.
Robert Norman Reiner groeide op in een Joodse familie in The Bronx, New York. Vader Carl Reiner, zoon van een uit Oostenrijk gemigreerde horlogemaker, was een van de reuzen in het Amerikaanse televisiebestel, zowel voor als achter de schermen, als grapschrijver, acteur, regisseur en showrunner. De bedenker ook van grote hits als The Dick Van Dyke Show.
Ook Moeder Estelle was bekend in het vak, als actrice en zangeres. Thuis stonden hele rijen Emmy’s op de schouw en kwamen beroemde komieken als Mel Brooks en Sid Caesar geregeld over de vloer.
Oudste zoon Rob wilde ook het vak in, maar zag zijn komische talent niet meteen op waarde geschat door vader Carl. Kleine rolletjes speelde hij, in diverse televisieshows, waarna zijn rol als de schoonzoon (bijnaam ‘Meathead’) van Archie Bunker in de sitcom All in the Family hem in de jaren zeventig dan toch uit de schaduw van zijn vader tilde. Vijf jaar lang was het de best bekeken show in de Verenigde Staten. Het leverde Reiner twee Emmy’s op persoonlijke titel op voor ‘beste televisiebijrol’.
Ondertussen broedde Reiner al op een regiedebuut, maar aanvankelijk was niemand in Hollywood geïnteresseerd in zijn hoogst originele (en zotte) plan voor een deels geïmproviseerde faux-documentaire over een niet bestaande rockgroep, This Is Spinal Tap. De satirische komedie deed het redelijk in de bioscoop, om daarna een ongekende cultstatus te verwerven op video.
Zanger Sting vertrouwde Reiner ooit toe dat hij de film een keer of vijftig zag en dan niet wist of hij moest lachen of huilen. Het omwille van allerlei rechtenkwesties lang uitgestelde vervolg Spinal Tap II: The End Continues, dat dit jaar in de (Amerikaanse) bioscopen verscheen, werd Reiners laatste film.
Zelf vond Reiner dat hij zijn vorm als regisseur pas écht met Stand By Me, zijn vrijwel perfecte coming-of-age-drama naar het korte verhaal The Body van Stephen King. Over een viertal 12-jarige jochies, nerds en buitenbeentjes, die op zoek gaan naar het lichaam van een vermiste tiener. Het betekende de doorbraak van het jeugdidool River Phoenix én was van grote invloed op de serie Stranger Things van de Duffer-broers.
King, zeer tevreden over de film, gunde Reiner daarna ook de regie van Misery, zijn verhaal over een schrijver die na een auto-ongeluk wordt gegijzeld door zijn ‘grootste fan’. Die film (uit 1990), waarvoor actrice Kathy Bates de Oscar won voor beste vrouwelijke hoofdrol, geldt als een van de beste Stephen King-verfilmingen. Reiner had een voorkeur voor het minder bovennatuurlijke werk van de horrorschrijver en produceerde met zijn eigen filmbedrijf Castle Rock ook King’s gevangenisdrama The Shawshank Redemption.
Als regisseur leverde Reiner meerdere scènes af die zich in het collectieve geheugen van hele generaties nestelden. Zoals die met Jack Nicholsons exploderende legerkolonel, die dat ‘You can’t handle the truth!’ uitspuugt tegenover dat tweetal door hem geminachte aanklagers en luitenanten (Demi Moore, Tom Cruise) in A Few Good Men (vier Oscar-nominaties, waaronder die voor beste film).
En natuurlijk, bewaard voor de eeuwigheid, die restaurant-scène in When Harry Met Sally…, met Meg Ryan en Billy Crystal, waarin het bioscooppubliek leerde dat (en hoe) vrouwen een orgasme konden faken. Voor de vrouw aan het tafeltje ernaast, die ‘I’m having what she’s having’ opmerkt, castte Reiner zijn eigen moeder.
The Princess Bride, waarin hij het historische avonturengenre komisch belichtte en toch ook serieus nam, was ook weer zo’n typische slapende Reiner-hit: pas op VHS en DVD groeide de film uit tot klassieker. Daarna, halverwege de jaren negentig, kwam zijn reeks successen tamelijk abrupt tot stilstand, al zou hij altijd blijven regisseren.
De romantische komedies werden flauwer en wat larmoyant, de drama’s minder scherp. Volgens Reiner lag dat ook aan Hollywood zelf: daar wilde men niet meer investeren in het soort films dat hij maakte, van het slag dat mikte op een wat ouder publiek. Wel had hij nog een hit met The Bucket List (2007), waarin de ‘oudjes’ Jack Nicholson en Morgan Freeman alles uit het leven trachten te halen, met het einde al in zicht.
Het acteren deed Reiner er al die jaren bij, vooral voor wat hij zelf als ‘de lol’ omschreef. Bijrollen meestal, in films als de misdaadkomedie Throw Momma From the Train (1987), de romantische komedie Sleepless in Seattle (1993), Woody Allens Bullets Over Broadway (1994), en Martin Scorsese’s The Wolf of Wall Street (2013), als de permanent bozige vader van Leonardo DiCaprio’s beursoplichter Jordan Belfort. Ook in de serie The Bear was Reiner onlangs nog te zien, in een gastrol.
De regisseur en acteur stond bekend als een felle criticus van president Donald Trump. In 2021 kondigde hij te werken aan een serie (The Spy and the Asset) over de levens van Donald Trump en Vladimir Poetin, tot aan het moment waarop die elkaar kruisen.
Rob Reiner laat vier kinderen na, onder wie een adoptiedochter uit zijn eerste huwelijk. In een zondag uitgegeven verklaring vraagt zijn familie ‘om privacy gedurende dit ongelofelijk moeilijke moment’.
Volgens de Amerikaanse krant The L.A. Times, die bronnen bij het onderzoek sprak, zou een van de zoons van Reiner worden ondervraagd in verband met de zaak. Tijdens een officiële persconferentie liet de politie van Los Angeles weten dat er niemand is aangehouden en ook nog niemand wordt beschouwd als ‘verdachte’.
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant