Rijksmuseum Eindhoven
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
‘Politici weten niet wat ze willen, maar wat ze zien, willen ze niet”, zei directeur Charles Esche toen hij eind 2024 afscheid nam van het Eindhovense Van Abbemuseum. Daar komt nu wellicht verandering in: het Amsterdamse Rijksmuseum opent over zes tot acht jaar een dependance in Eindhoven. Een mooi initiatief dat een culturele verrijking van de stad betekent, zeker nu die stad in inwonersaantal steeds verder blijft groeien.
„Bij kwaliteit van leven hoort ook onlosmakelijk cultuur”, stelde de Eindhovense burgemeester Jeroen Dijsselbloem terecht. Er zal een nieuw gebouw komen dat, zoals dat heet, „ambitieus” en „iconisch” moet worden. Voor Eindhoven goed nieuws dus. En ook voor het Rijksmuseum, dat zich in een mooi rijtje nestelt van musea als het Britse Tate, het Amerikaanse Guggenheim en het Franse Louvre, die ook vestigingen elders hebben. Het uitlenen van de rijkscollectie aan andere musea in Nederland geeft het museum internationaal minder aanzien dan een compleet aparte vestiging in de techniekstad van Nederland.
De Eindhovense wens om samen te werken met het Rijksmuseum bestond al langer. De stad heeft weliswaar het Van Abbemuseum, maar daarmee heeft de gemeente altijd een wat moeizame relatie gehad. Het museum richt zich op hedendaagse kunst en krijgt net als de meeste musea die gericht zijn op nieuwere kunst altijd net wat meer vragen van gemeenteraadsleden dan een museum dat zich op traditionele kunst focust. Wat oud is heeft immers haar waarde al aangetoond, wat nieuw is moet zich nog bewijzen. De gemeente worstelt met de stadsfunctie van het museum dat zich in exposities vaak richt op verhalen die de samenleving raken via kunst. De thema’s waar het Rijksmuseum zich op gaat richten in deze vestiging – ambacht, vakmanschap en creatie – zijn bovendien veilig genoeg om lastige vragen uit de weg te gaan.
De plannen moeten nog uitgewerkt worden, waarbij hopelijk nog flink wat vragen beantwoord gaan worden. De gemeente wordt eigenaar van het gebouw waarvan de kosten in eerste instantie op 80 miljoen euro zijn beraamd voor de bouw, waarbij jaarlijks 11 tot 12 miljoen aan gemeentegeld aan exploitatiekosten is berekend. Waar zijn die kosten op gebaseerd en wordt het cultuurbudget verhoogd of gaat dit ten koste van andere cultuurprojecten? De Nederlandse chipmachinemaker ASML, die zijn hoofdkantoor bij Eindhoven heeft, wordt ‘founding partner’ van het museum, maar wat houdt dat in? Het Van Abbemuseum krijgt een rol. Welke?
Ook hoopt de gemeente nog andere geldschieters te vinden, en geld te krijgen van de Rijksoverheid. Dat laatste zou echter betekenen dat het Rijksmuseum meer landelijke subsidie krijgt, terwijl er op cultuur verder wordt bezuinigd. Is dat wenselijk en hoe staan andere cultuurverstrekkers daartegenover? Waarom zou de gemeente mikken op meer rijkssubsidie voor een dependance van het Rijksmuseum terwijl er natuurlijk ook sprake is van reclame voor de grote broer in Amsterdam?
„We moeten ambitieus zijn, want als we kleine stapjes zetten dan lopen we achter”, stelde Dijsselbloem bij de persconferentie waarin het nieuws bekend werd gemaakt. Ambities zijn mooi, en op cultureel gebied is Nederland vergeleken bij de noorder- ooster-, zuider- én westerburen altijd wat zuinig geweest. Maar laat ambities en prestigeprojecten niet ten koste gaan van wat er al is, wat er al geprobeerd wordt, en wat door bezuinigingen dreigt te verdwijnen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC