De donderdag overleden John Fentener van Vlissingen behoorde met een vermogen van 2,9 miljard euro tot de rijkste Nederlanders. Hij was de laatste telg van de derde generatie Fenteners van Vlissingen die aan de basis stonden van de Nederlandse industrie.
is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Zijn naam werd veelvuldig afgekort tot JVV, in de VS werd hij ook de ‘mad Dutchman’ genoemd, omdat hij op de meest onmogelijke plekken investeerde. John Fentener van Vlissingen was een positivo. Als telg van een bevoorrecht geslacht vond hij dat Nederlanders veel te veel klaagden. In het buitenland zijn ze jaloers op hoe fantastisch Nederland is, zei hij.
‘In de vestigingen van mijn bedrijf BCD houden we elke twee jaar een enquête. Dan vragen we wat ze van hun chef vinden, van hun salaris, wat er beter zou kunnen, dat soort dingen. De Nederlandse werknemers geven altijd de laagste cijfers. Terwijl Nederland in alle internationale lijstjes in de bovenste regionen staat, of het nu om de zorg gaat, de pensioenen of de concurrentiekracht. Laatst zei iemand: in de lijst van landen met de meeste zeurende mensen zou Nederland ook aan de top staan’, zei hij in januari 2017 in een interview met deze krant.
Fentener van Vlissingen was toen 77 jaar en speciaal uit zijn woonplaats Londen naar het hoofdkantoor van BCD in Zeist overgevlogen voor de zogenoemde Big Improvement Day, een jaarlijkse dag om positieve ontwikkelingen in Nederland te belichten. Hiervoor had hij in 2008 het initiatief genomen. ‘Als tegenhanger van Prinsjesdag, waarop we stilstaan bij problemen, richt Big Improvement Day zich op wat goed gaat en hoe we Nederland nog beter kunnen maken’, zei hij.
De ondernemer overleed afgelopen donderdag op 86-jarige leeftijd. Hij leed al sinds 2018 aan lymfeklierkanker. Met een geschat vermogen van 2,9 miljard euro stond hij steevast in de top van de Quote 500. Hij was getrouwd met de Zwitserse Marine comtesse de Pourtalès. Samen kregen ze drie kinderen en negen kleinkinderen.
John behoorde tot de laatste telgen van de derde generatie Fentener van Vlissingens, van wie de voorvaderen eind 19de eeuw met de familie Van Beuningen aan de basis stonden van de Steenkolen Handels Vereniging (SHV) en daar een enorm succes van maakten. Ze speelden ook een toonaangevende rol in de industrialisatie van Nederland zoals bij de oprichting van wat nu Tata en Akzo zijn.
Johns oudere broer Frits en jongere broer Paul overleden al in 2006. John was de enige van de drie broers die nooit in SHV werkte. In 1975 begon hij zijn eigen bedrijf BCD dat uitgroeide tot het zakenreisconcern BCD Travel met 15 duizend werknemers en een omzet van 25 miljard euro. BCD kon grote sport- en filmsterren tot zijn klandizie rekenen.
In 2020 moest hij plotsklaps drieduizend mensen ontslaan, omdat de zakenreismarkt instortte als gevolg van corona en zich ook niet meer zou herstellen. Daarnaast had hij ook een eigen investeringsmaatschappij in vastgoed en aandelen onder de naam Boron. Deze had hij gevestigd op Curaçao vanwege het belastingvriendelijke klimaat.
Niettemin gaf hij veel geld weg via zijn eigen goededoelenstichting, waaronder de John and Marine van Vlissingen Foundation die zich inzette voor kwetsbare kinderen en natuurbescherming. ‘Ik heb weleens gezegd dat ik mijn geld liever zelf weggeef dan dat ik het als belasting betaal, omdat ik denk dat ik het beter besteed dan de overheid’, zei hij tegen Quote.
Fentener van Vlissingen was een belerende man. Dat bleek niet alleen uit zijn initiatief voor de Big Improvement Day. Hij zat ook achter de Familiebedrijven Award en presenteerde zelfs een tv-programma over familiebedrijven bij WNL. Hij zei te hopen dat de bedrijven waarin hij belangen had, zoals BCD, Boron en SHV voor eeuwig in handen van de familie zouden blijven.
Daarnaast was hij als kunstliefhebber medeoprichter van kunstbeurs Tefaf in Maastricht. Hoewel hij het economisch eigendom in zijn bedrijven allang had overgedragen aan zijn kinderen, behield hij nog tot twee maanden voor zijn dood via een gouden aandeel de volledige juridische zeggenschap. In 2021 bleek uit de zogenoemde Pandora Papers, die in Nederland door het FD en Trouw werden gepubliceerd, dat hij daarover met zijn zoon Robert-Jan een enorme ruzie had. Maar inmiddels was dat bijgelegd.
‘Iedereen, ook mijn zoon, kan ermee leven dat in elke tak nu een van hun kinderen is benoemd’, zei Fentener van Vlissingen onlangs tegen Het Financieele Dagblad.
Peter de Waard is journalist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Source: Volkskrant