Whodunnit Deel drie in de whodunnit-serie met Daniel Craig als ‘Kentucky Fried’-privédetective is verreweg de beste in een toch al ijzersterke franchise: een boksende priester die graag „holy shit” zegt wordt verdacht van de moord op een machtsbeluste collega.
Glenn Close en Josh O'Connor in 'Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery'.
Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery. Regie: Rian Johnson. Met: Daniel Craig, Josh O’Connor, Josh Brolin, Glenn Close. Lengte: 140 minuten. Nu te zien op Netflix.
Het is dat Daniel Craigs ‘Kentucky Fried’-privédetective Benoit Blanc (met harde c) van a tot z zo’n hardboiled atheïst is, anders zou je aan het einde van Wake Up Dead Man: A Knives Out Mystery zowaar iets mystieks gaan voelen. Wake Up Dead Man is het derde en verreweg beste deel in een toch al ijzersterke whodunnit-franchise van regisseur Rian Johnson. Terugkerende ingrediënten: een sterke sterrencast (het duurt alleen al een half uur om de dramatis personae neer te zetten), Agatha Christie-moordmysteries met een knipoog, en veel camera-acrobatiek en grand guignol. Bovendien gaan pastiche en politiek hand in hand. Deel één nam alvast een voorschotje op de Republikeinse haat tegen immigranten; Glass Onion versplinterde tech-miljardairs; en in Wake Up zit een hele subplot verwant aan de populaire theorie dat wolvenkoning Trump als een valse profeet wordt bespeeld door een groep machtige gelovigen. Daarover is op Netflix, dat de Knives Out-films financiert, de documentaireserie ‘The Family’ te zien.
Het begint al meteen heerlijk met een voice-over van de tot priester gewijde ex-bokser Jud Duplenticy (Josh O’Connor) die verdacht wordt van de moord op monseigneur Wicks (Josh Brolin). Is de driftige priester een geloofwaardige getuige, of een onbetrouwbare verteller? De machtsbeluste en oversekste Wicks werd in upstate New York omringd door een groep vreemde snuiters die het óók allemaal gedaan kunnen hebben. De plot (het hoe en waarom) is uiteindelijk verstopt achter zoveel rookgordijnen, dat je alles maar het beste over je heen kunt laten komen. Al duikt er voor de liefhebbers van het genre op een gegeven moment ook een complete leeslijst op met zogeheten gesloten-kamer-moorden en andere onmogelijke misdaadmysteries. En vergeet vooral niet het oog van de camera te volgen: als dat ergens op gericht is kun je het beste kijken naar wat er te zien is en je tegelijkertijd afvragen wat er niet te zien is.
Want dat is een goeie whodunnit als deze: een lesje vragenstellen. Wat is waar en wat is gezichtsbedrog? En laat dat nou net het onderliggende thema van Wake Up Dead Man zijn. Elk van de personages houdt zich op diens eigen manier bezig met de fabricatie van feit en fictie: de een is een arts, de ander advocaat, er is een schrijver en een influencer met politieke ambities die dag en nacht met een camera rondloopt, en er zijn twee dronkenlappen: één die altijd liegt en eentje die de waarheid spreekt.
En dan krijgen we nog wat goddelijke interventies te zien die alleen in film kunnen: zonlicht dat plotseling door de glas-in-loodramen schijnt en iedereen het zwijgen oplegt. Op zulke momenten sta je sowieso aan de kant van Duplenticy die een geloof voorstaat dat niet over macht, hebzucht en strijd gaat, maar over genade. Misschien kan dat ook wel zonder geloof, zie je dan de zelfverklaarde heiden Blanc denken. Is het stiekem een kerstfilm die zich met Pasen afspeelt? Welja, welnee. Wake Up Dead Man is gewoon hoogst vermakelijk, slim en cinefiel entertainment waar het plezier vanaf spat, zodat de hemel vanzelf openbreekt in een grote grijns.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC