De universiteit van Damascus is Syrië in het klein. Dus ook hier geldt: eerst het land opbouwen, dan verkiezingen. ‘Dit is een overgangsfase’, zeggen de studenten vol vertrouwen.
is columnist voor de Volkskrant.
Ana van Es is rondreizend columnist voor de Volkskrant. Ze doet momenteel, een jaar na de machtsovername in Syrië, verslag vanuit Damascus. Eerder was Van Es correspondent in het Midden-Oosten.
Lynn regelt dat hoorcolleges allemaal online kunnen worden beluisterd, ze wil dat studenten ‘excelleren’. Dankzij Youdi zijn de stoepranden van de universiteitscampus onlangs vrolijk geschilderd. Abdulkader zorgt ervoor dat aanhangers van de gevallen dictator Bashar al-Assad niet worden weggepest uit de collegebanken.
Ze studeren geneeskunde aan de universiteit van Damascus, ze zijn begin twintig en vol hoop over hun toekomst in het nieuwe Syrië. Ze vormen de nieuwe studentenraad van hun faculteit. Dit was het plan: ze zouden écht worden gekozen, met verkiezingen op de campus. Maar dat ging niet door. Democratie is nu niet het belangrijkste, dat komt later wel.
De universiteit van Damascus is Syrië in het klein. Interimpresident Ahmad al-Sharaa benadrukte vorige week nog eens: verkiezingen zijn nog lang niet aan de orde. Eerst het land opbouwen. Pas over vier jaar kunnen Syriërs naar de stembus om hun president te kiezen.
Het kunnen lange jaren worden, want een jaar geleden, kort na zijn transformatie van streng-islamitische rebellenleider naar interimpresident, beloofde Sharaa precies hetzelfde: verkiezingen over vier jaar. Bij de parlementsverkiezingen in oktober viel er alleen iets te kiezen voor speciale kiescomités en de president zelf. Opstandige provincies deden niet mee. Vrouwen speelden nauwelijks een rol.
Maar over dit alles klinkt nauwelijks wanklank. Na een halve eeuw alleenheerschappij van de familie Assad hoor je het woord ‘democratie’ in Damascus opvallend weinig.
Op de universiteit vinden ze het logisch dat Sharaa tijd nodig heeft. ‘In totaal zit hij dan vijf jaar, dat is een goede termijn’, zegt zesdejaars student Aya Haj Hassan. ‘Sharaa moet hier een basis leggen en hij reist veel naar het buitenland om te pleiten voor opheffing van de sancties. Hij is de beste man op de juiste plek. We hebben een groot geloof in hem.’
‘We hebben stabiliteit nodig na dertien jaar oorlog’, beaamt Walid Izzat, lid van de studentenraad bij geneeskunde. Zo is het ook voor de studenten zelf. Na de val van Assad werd de oude studentenraad, die bestond uit informanten en vertrouwelingen van de gevallen dictator, vervangen door een tijdelijke club – haastig gekozen per Telegram. Niet ideaal, maar voor de studenten was het hun eerste voorproefje van democratie ooit.
Na de zomer brak het nieuwe academische jaar aan: tijd voor een nieuwe raad en een serieuze gang naar de universitaire stembus. Maar wilden de studenten dat wel? Bij verkiezingen in het Syrië van Assad stond de uitslag vast. ‘Met stemmen hebben wij slechte ervaringen’, zegt Walid. ‘Iedereen wist al vooraf wie ging winnen.’
Daarom is er op de universiteit een ander systeem. De studenten schreven een brief met sterke en zwakke punten over de kandidaten. Een ‘neutraal team’ koos de nieuwe studentenvertegenwoordigers, zegt Abdulkader Majil, voorzitter van de studentenraad. Een neutraal team? Jazeker: een ‘politiek team van ambtenaren’.
Ambtenaren van de regering-Sharaa bepaalden dus welke kandidaten in de studentenraad kwamen. Op dit punt verslik ik me bijna in mijn thee. Met mijn Nederlandse blik vind ik dat niet onafhankelijk, leg ik uit.
Maar dat is het wel degelijk, bezweert Abdulkader. ‘De ambtenaren hebben ons nog nooit ontmoet, ze kennen ons niet.’ Handig: ze beschikken over namen van studenten die dichtbij Assad stonden. Die moeten niet per ongeluk in de studentenraad belanden.
Dat de nieuwe regering anders is dan de vorige, merken de studentenvertegenwoordigers aan alles. Ineens is er budget om de universiteitsgebouwen te onderhouden. Ambtenaren antwoorden op mails. Een vice-decaan was aangebleven na de val van Assad. Maar na kritiek van de studenten verdween die alsnog. ‘Onze invloed is enorm’, vindt Mohammed Sukkar. ‘We hebben er daarom geen probleem mee dat het nog vier jaar duurt tot de landelijke verkiezingen, want nu is alles goed geregeld.’
Dit is een ‘overgangsfase’, zegt Walid. Zoals Syriërs de belofte kregen van een gekozen president in de verre toekomst, zo hopen de studenten dat het ook op de universiteit uiteindelijk tot ‘echte’ verkiezingen komt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant