is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Het wordt oorlog, zegt Mark Rutte, en ik vraag me af of het niet al een tijdje oorlog is. De Russen zitten met hun hackende tengels in het besturingssysteem van onze fonteinen en in het controlecentrum van de emotieregulatie van de zonderlingen die nog op X zitten. Aan de grenzen van Caribisch Nederland gaan de Amerikanen tekeer alsof het nog steeds omstreeks 1975 is, en Latijns-Amerika hun eigendom.
Maar er komt dus nog meer aan. Oorlog van een omvang ‘zoals onze grootouders en overgrootouders hebben meegemaakt’, zegt Mark Rutte, en ik denk aan al die tientallen miljoenen mensen die inmiddels in Europa wonen en die niet hoeven terug te grijpen op overgrootouders, maar veel recentere ervaringen hebben met repressie, staatsterreur en oorlog, gewoon uit de eerste hand.
En die misschien wel beter dan wie dan ook weten wat er te verliezen valt: lopen, spreken, denken, schrijven, dingen doen, dingen maken, protesteren, toejuichen, luidkeels zeggen wat je vindt, denkt en voelt en onnadenkend zijn zonder vrees.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Sommigen noemen dat ‘de open samenleving’ of ‘onze vrijheden’ of ‘onze manier van leven’; vooral dat laatste is populair onder politici die ‘onze manier van leven’ te pas en te onpas aanroepen, meestal als ze iets ophitsends willen zeggen over buitenlanders, vreemdelingen, migranten of Nederlanders wier familie niet al zeven generaties hier woont.
Ondertussen zitten we voorlopig nog opgescheept met een kreupel kabinet dat niet kijkt op een grondrecht meer of minder. In den beginne was er een spiekbriefje gemaakt met daarop een paar basisrechten, maar dat briefje is kwijtgeraakt. En hoewel het laatste restje van het kabinetje op zijn laatste benen loopt, blijft een belangrijke inperking van een grondrecht boven de markt zweven: die van de rechten van burgers die vreedzaam protesteren tegen elkaar of tegen de overheid.
Demonstreren gebeurt heel veel en heel vaak, het is een onlosmakelijk deel van ‘onze manier van leven’. Je zou er oorlog voor willen voeren, want in samenlevingen waar niet onbevreesd geprotesteerd kan worden, sterft de ziel.
Niettemin is er de laatste anderhalf jaar door de Tweede Kamer en het kabinet buitensporig veel werk gemaakt van de demonisering van burgers die de straat op trekken om te laten weten dat ze tegen of juist heel erg voor iets zijn: stikstof, asfalt, bomen, koeien, kleurenpieten, Israël, abortus, een plantsoen om de hoek, meer geld, de democratie zelf.
Het zou tuig zijn, ze zouden de politie afhouden van veel nuttigere bezigheden, ze zouden voortdurend ongestraft de wet overtreden en burgemeesters zouden daar niets tegen kunnen doen. Het demonstratierecht zou volledig uit de hand zijn gelopen en inperking zou noodzakelijk zijn.
Dat is feitenvrij gelul, en met die constatering had de discussie gesloten kunnen worden. Maar we leven in opgewonden tijden, dus moest er een onderzoek komen. Dat is er gekomen. Het wetenschappelijk onderzoeksbureau van het ministerie van Justitie haalde er alle denkbare juridische experts, ervaringsdeskundigen, onderzoekers, burgemeesters, handhavers en instituten bij om in meer dan vijfhonderd pagina’s uiteen te zetten dat de discussie over inperking van het demonstratierecht, inderdaad, feitenvrij gelul is.
Demonstreren is een grondrecht, er zijn voldoende wettelijke waarborgen om excessen aan te pakken. Meer repressie brengt schade toe aan de vrijheid van meningsuiting.
Het is belangrijk om dat vast te stellen, lees die vijfhonderd kantjes, want een samenleving die niet weet wat er te verliezen valt, kan zich niet verdedigen tegen ondermijnende krachten van buiten.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant