De Brabantse coalitiepartijen zijn vastbesloten hun stikstofplannen door te zetten, ondanks intimidatie door Farmers Defence Force. In een debat in Provinciale Staten gaven de besturende partijen geen centimeter toe en kreeg het provinciebestuur groen licht.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Afgelopen donderdag, de avond voor het debat in Provinciale Staten, stond bij de Statenleden van de Brabantse coalitie een deurwaarder op de stoep. Die leverde een brief af van actiegroep Farmers Defence Force (FDF), met daarin een ‘vermaning’ aan de volksvertegenwoordigers om ‘goed na te denken’. Door in te stemmen met de stikstofplannen van het provinciebestuur, zouden ze zichzelf medeplichtig maken aan een strafbaar feit. De coalitiepartijen spraken van intimidatie.
Commissaris van de Koning Ina Adema (VVD) las aan het begin van het debat een gezamenlijke verklaring voor namens alle statenpartijen, met uitzondering van Forum voor Democratie. Daarin werd de actie van FDF ‘volstrekt onacceptabel en ontoelaatbaar’ genoemd.
Toen FDF-voorman Mark van den Oever daarna als eerste inspreker het woord nam, liepen de Statenleden van D66, PvdA, GroenLinks, SP, Volt en Partij voor de Dieren de zaal uit. ‘Ze hadden de kans om gewoon met ons in gesprek te gaan. Maar het recht daarop hebben ze nu verspeeld’, aldus Jade van der Linden (GroenLinks).
Uit de bijdragen van Statenleden van de coalitie bleek al snel dat zij niet op andere gedachten waren gebracht door de deurwaardersactie. Aan het eind van de vergadering werd het nieuwe stikstofbeleid aangenomen.
Het provinciebestuur van Noord-Brabant presenteerde eind oktober nieuwe stikstofplannen voor de landbouw. Doel is een daling van de stikstofuitstoot met 46 procent tussen 2019 en 2035. Elke sector krijgt een eigen reductiedoel, en boeren mogen zelf maatregelen kiezen uit een door de provincie opgestelde menukaart.
De Brabantse plannen vervangen de zogeheten stallendeadline. Die verplichtte melkveehouders uiterlijk op 1 juli 2026 een emissiearme stal te laten bouwen. De werking van die stallen wordt echter betwijfeld, waardoor het niet mogelijk is er vergunningen voor uit te geven.
In plaats daarvan verplicht Brabant boeren nu te melden welke maatregelen ze willen nemen om hun stikstofuitstoot naar beneden te brengen. Die melding komt als aantekening op hun bestaande vergunning te staan.
Tijdens het debat stelden onder meer BBB, PVV en CDA dat boeren zonder nieuwe vergunning weinig juridische zekerheid krijgen. Ook de Nederlandse Vereniging van Banken sprak daar eind november haar zorgen over uit. Bovendien moeten boeren investeren in dure technieken zonder dat daar extra inkomsten tegenover staan, en zonder zekerheid dat ze daarmee aan de gestelde doelen zullen voldoen. ‘Boeren voelen zich klemgezet en weggezet’, aldus BBB’er Marco Havermans.
De coalitiepartijen legden die verwijten naast zich neer. Zolang de stikstofuitstoot daalt, zouden boeren in de rechtszaal weinig risico lopen. Ze beriepen zich daarbij op adviezen van twee advocatenkantoren.
Het provinciebestuur ziet zich bovendien gedwongen actie te ondernemen: zonder stikstofreductie is vergunningverlening voor allerlei activiteiten onmogelijk, en neemt de kans toe dat handhavingsverzoeken van milieuorganisaties tegen piekbelasters gehonoreerd moeten worden. ‘Er is geen alternatief waarmee we perspectief kunnen bieden aan Brabant’, aldus Van der Linden. ‘Niets doen leidt tot een juridisch moeras. Niets doen leidt tot handhavingsverzoeken die onafwendbaar zijn’, stelde Ward Deckers (PvdA).
Ook gedeputeerde Wilma Dirken (VVD) toonde zich vastberaden haar plannen door te zetten. ‘We beseffen heel goed dat dit gaat over mensen en bedrijven. Maar dat betekent niet dat we de luxe hebben om geen keuzes te maken.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast ‘de Volkskrant Elke Dag’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant