GW3237m (2022-2025), bekend als ‘probleemwolf’ Bram Vrijdag heeft de provincie Utrecht bekendgemaakt dat de wolf die begin december werd afgeschoten op de Utrechtse Heuvelrug, inderdaad ‘probleemwolf’ Bram is. In zijn korte leven was hij betrokken bij diverse incidenten met honden en mensen.
Aanhangers van Animal Rebellion, Extinction Rebellion en sympathisanten demonstreren voor het welzijn van probleemwolf GW3237m, ofwel Bram. Het dier was meerdere keren betrokken bij bijtincidenten op de Utrechtse Heuvelrug.
‘Probleemwolf’ Bram heeft een kort maar bewogen leven gehad. In het wild worden wolven gemiddeld tien jaar, Bram leefde er vermoedelijk slechts drie. De wolf was de afgelopen jaren betrokken bij verschillende incidenten, en hield de gemoederen in Nederland daarmee flink bezig.
Het meest recente incident vond eind juli plaats. Een zesjarige jongen werd aangevallen tijdens het spelen bij een zelfgebouwde hut nabij de Pyramide van Austerlitz, op de Utrechtse Heuvelrug. De wolf beet het kind en probeerde het aan diens oksel het bos in te sleuren. Een van de omstanders sloeg de wolf meermaals met een stok op zijn kop, waarop het dier de jongen losliet en in het bos verdween. De jongen hield er flinke bijt- en schaafwonden aan over. Uit dna-spoedonderzoek bleek dat ‘probleemwolf’ Bram inderdaad de schuldige was. De gemeente Woudenberg adviseert bewoners en bezoekers sindsdien met klem om het bos te mijden met kinderen.
Eerder liep wolf Bram al een kind omver en beet hij in de benen van een wandelaarster.
In officiële documenten wordt naar hem verwezen met zijn genetische code GW3237m: ‘Genetic Wolf’, volgnummer en ‘male’. Maar bij het grote publiek komt het dier al snel bekend te staan als wolf Bram: het is de naam van de hond waarmee de wolf zijn eerste op beeld vastgelegde confrontatie had. In het filmpje, gemaakt door de bezitter van de hond, roept die, alsmaar paniekeriger: „Bram! Bram!” Sindsdien draagt de wolf die naam.
Bram is niet de enige bekende wolf in zijn stamboom. Zijn moeder, wolvin GW998f, is in 2018 na honderdvijftig jaar de eerste wilde wolf die zich permanent in Nederland vestigt. Daarvoor reist het dier, afkomstig uit de Babben-Wanninchen-roedel, meer dan zeshonderd kilometer vanaf de Duitse deelstaat Brandenburg om op de Veluwe neer te strijken. In 2019 krijgt ze samen met de eveneens Duitse wolf GW893m een nest. Daarna volgt elk jaar een nieuwe worp.
Een van haar welpen is Bram. Zijn precieze geboortejaar is onduidelijk, maar zijn dna-profiel wordt voor het eerst vastgesteld op 8 maart 2023, op de Utrechtse Heuvelrug. Aangezien wolvenjongen pas vlak na hun puberteit het territorium van hun ouders verlaten, moet Bram volgens onderzoekers destijds ongeveer een jaar oud zijn geweest.
Lange tijd gaan wolvenexperts ervan uit dat Bram een solitair bestaan leidt, maar uit dna-onderzoek blijkt dat hij zich samen met wolvin GW4076f vestigt op militair oefenterrein Leusderheide, tussen Austerlitz en Amersfoort. In dat rustige gebied – het is afgezet en er staan borden met ‘Levensgevaarlijk!’ – krijgen ze vijf welpen. Maar door het uitbreken van de oorlog in Oekraïne oefenen Nederlandse militairen steeds regelmatiger in het gebied. Als de welpjes een paar weken oud zijn, waagt het wolvenkoppel daarom de oversteek naar landgoed Den Treek.
Het drukke verkeer rondom het nieuwe territorium eist zijn tol: in oktober 2024 overleeft Bram ternauwernood een zwaar auto-ongeluk bij ecoduct Treeker Wissel. Hij zal de rest van zijn leven kreupel blijven. Zijn jongen komen er nog slechter van af: in zes maanden tijd verliest Bram twee van zijn mannelijke welpen door aanrijdingen. Foto’s van de overleden dieren laten zien dat het gezonde, goed doorvoede wolven waren mét de typerende zwarte staartpunt van hun vader.
Een bord met adviezen voor bezoekers van landgoed Den Treek.
In de provincie Utrecht wordt aanvankelijk positief gereageerd op de komst van de wolf. Als in 2018 in Veenendaal voor het eerst een wolf wordt gesignaleerd, noemt lokale boswachter Hugo Spitzen van Utrechts Landschap dat tegenover de NOS „echt fantastisch” en „een van de mooiste dagen uit mijn carrière”.
Maar als Bram zich op landgoed Den Treek vestigt, blijkt hij bovenmatig geïnteresseerd in honden en lijkt hij nauwelijks schuwheid voor mensen te kennen. In juli 2024 zou hij dwergpoedel Louie hebben meegesleurd – het beestje keert nooit meer terug. Tien dagen later loopt hij een kind omver dat aan het spelen is met andere kinderen van een buitenschoolse opvang. In augustus van datzelfde jaar bijt hij een hond. En dan is er ook nog een incident met een Schotse hooglander.
Bram wordt door Faunabeheereenheid Utrecht (FBE) bestempeld als ‘probleemwolf’. De provincie Utrecht verleent in augustus 2024 een omgevingsvergunning om Bram te vangen, te verdoven en te zenderen, zodat hij bij volgende incidenten kan worden afgeschrikt met een paintballgeweer. De Faunabescherming en Animal Rights stappen hierop naar de rechter, die de dierenrechtenorganisaties in het gelijk stelt: de toekenning zou niet voldoende zijn onderbouwd. Bram mag niet negatief geconditioneerd worden.
Dan bijt Bram dit voorjaar, nadat hij plotseling uit de bosjes komt, een wandelaarster in haar benen. FBE Utrecht vraagt daarom een omgevingsvergunning aan om wolf GW3237m „uit de populatie te halen”; af te schieten dus. De Gedeputeerde Staten van Utrecht, het dagelijks bestuur van de provincie, willigen dit verzoek in op 8 juli. Volgens hen vormt het dier een direct gevaar voor mensen. Faunabescherming en Animal Rights stappen opnieuw naar de rechter, dit keer zonder resultaat. Op 23 juli besluit de rechter dat GW3237m inderdaad mag worden afgeschoten.
En zo geschiedde. Het karkas van wolf Bram is voor onderzoek worden overgedragen aan Dutch Wildlife Health Centre, het nationale expertisecentrum voor wildziekten.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC