Anti-azc-protesten en -liedjes, de lintjesweigering door voormalig minister Marjolein Faber: bij Vluchtelingenwerk Nederland trekken zulke acties juist nieuwe vrijwilligers aan. Onder wie jurist Qyra Hendriks.
De kobaltblauwe vloerbedekking van het kantoor van Vluchtelingenwerk rafelt onder de schoenen van Qyra Hendriks (27). Elke vrijdag fietst ze naar het verscholen pand aan de voet van een flatgebouw in een buitenwijk van Den Bosch om ongedocumenteerden juridisch te adviseren. Onbetaald.
Een groter contrast met haar vorige werkkring is haast niet denkbaar. Een paar maanden geleden werkte ze nog in het moderne rijkskantoor van het ministerie van Buitenlandse Zaken, in hartje Den Haag. Maar mede door het aantreden van het kabinet-Schoof voelde ze zich daar steeds minder thuis. ‘Er werd beleid gevoerd dat ik onrechtvaardig vond’, zegt Hendriks. ‘Ik vroeg me steeds meer af of ik daar onderdeel van wilde zijn.’
Ze veranderde van baan en ging een dag minder werken om tijd te maken voor vrijwilligerswerk. ‘De agressie en protesten tegen vluchtelingen halen het nieuws, terwijl ik ook een grote groep zie die niet zo denkt. Ik wilde meer bij die groep horen.’
Dus leverde ze in. Op salaris, locatie en faciliteiten. ‘Ik kon mijn vrije dag ook vullen met lunchafspraken met vriendinnen en een beetje sporten. Maar ik wilde graag iets doen voor anderen.’
Hendriks is een van de 7.500 vrijwilligers bij Vluchtelingenwerk. De bereidwilligheid voor onbetaald werk is belangrijk voor de hulporganisatie, waar slechts één op de zeven medewerkers wordt betaald.
‘We zien pieken in het aantal aanmeldingen van vrijwilligers op momenten dat er in de media veel aandacht is voor aan vluchtelingen gerelateerde onderwerpen’, zegt Lolkje de Vries, woordvoerder van Vluchtelingenwerk. Zoals in maart, toen voormalig minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie weigerde lintjes toe te kennen aan vrijwilligers die zich inzetten voor vluchtelingen.
‘In de dagen daarna meldden bijna tweehonderd nieuwe vrijwilligers zich bij ons aan, ten opzichte van zo’n honderd in de week daarvoor’, zegt De Vries.
De ironie wil dat de hulporganisatie vergelijkbare pieken zag na de rechts-extremistische rellen in Den Haag eind september. ‘We kregen dertig meer aanmeldingen dan de week ervoor.’ En toen er ophef ontstond over een anti-azc-liedje op Spotify, gemaakt door AI, kwamen er vijftig aanmeldingen meer binnen.
Nieuwe vrijwilligers zien dat het debat rond vluchtelingen zich verhardt en dat er protesten in hun omgeving worden georganiseerd. ‘Ze melden zich dan bij ons omdat ze een tegengeluid willen laten horen’, zegt De Vries. ‘Er zijn ook mensen die al langer het idee in hun hoofd hadden om zich aan te melden, voor wie de onrust het laatste zetje was.’
Bij Vluchtelingenwerk in Den Bosch klinkt de deurbel. Een man uit Congo komt binnen voor een gesprek. Zijn asielaanvraag is afgewezen door een tegenstrijdigheid in zijn vluchtverhaal. Hij zwerft al maanden door Nederland.
Vrijwilliger Hendriks bespreekt vandaag met hem hoe kansrijk een eventuele nieuwe procedure is. Het dossier heeft ze al bestudeerd. Het relaas van de man uit Congo is doortrokken van traumatische gebeurtenissen. Een stagiair helpt met vertalen; de professionele tolkentelefoon is een te grote hap uit het budget van Vluchtelingenwerk.
Dat ze nu ‘een gezicht’ heeft bij dit dossier, vindt Hendriks confronterend. ‘Je zag de pijn in zijn ogen’, zegt ze. ‘En hoe snel hij ‘ja’ zei op de vraag of hij een voedselpakket wilde. Dat zegt veel over zijn situatie.’
Juridisch teamleider Nienke Moore (38), met een zilveren ketting met het woord ‘gelukszoeker’ over haar trui, snelt naar de gang om eten te verzamelen en keert terug met een volle boodschappentas. Ook legt ze een briefje van 10 en een van 20 euro klaar voor de Congolees: geld dat afkomstig is van particuliere donaties. Hendriks stopt er vlug nog een banaan bij die ze had meegenomen voor haar eigen lunch.
Moore is blij met de hulp die zij als betaalde kracht krijgt van vrijwilligers zoals Hendriks. Ze ziet hoeveel solidariteit er in de samenleving is. ‘In dit werk zijn we ook afhankelijk van de goede wil van bijvoorbeeld tandartsen of fysiotherapeuten. Ik zie dat mensen altijd wel bereid zijn een uurtje of twee te helpen. Die medemenselijkheid maakt het verschil.’
Ongeveer een op de vijf vrijwilligers die zich aanmelden gaat ook werkelijk aan de slag. Aanmelden kan ‘laagdrempelig’ via de website. ‘Hierdoor krijgen we ook aanmeldingen van mensen die iets willen bieden dat niet aansluit bij onze dienstverlening’, zegt woordvoerder De Vries. ‘Ze willen bijvoorbeeld breien met vluchtelingen of dekens uitdelen op opvanglocaties. Dit soort vrijwilligerswerk kunnen wij niet altijd ondersteunen.’
Ook heeft Vluchtelingenwerk een aantal zwaardere vrijwilligersfuncties. ‘Denk aan het bieden van juridische begeleiding. Dit is niet altijd wat mensen zoeken. Ook kunnen we vrijwilligers niet altijd koppelen aan vrijwilligersfuncties in hun directe woonomgeving.’
Voordat ze aan het vrijwilligerswerk begon, dacht Hendriks nog dat ongedocumenteerden het gevoel zouden hebben dat de maatschappij ze in de steek heeft gelaten. ‘Ik was bang dat ze boos of gefrustreerd zouden zijn, maar dat is helemaal niet het geval. Er is verdriet, maar ook veel warmte en dankbaarheid’, zegt ze. ‘Het voelt raar om er een positieve draai aan te geven omdat het zware onderwerpen zijn. Maar je doet waardevolle dingen voor mensen. Dat voelt echt heel zinvol.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant