Hoe belandde ik op de première van de documentaire over Master Oh?
Het programma BOOS onthulde dat de zelfbenoemde Koreaanse spirituele leider gelieerd is aan de stichting Sun Keyong en die kan weer in verband gebracht worden met Heaven’s Gathering, een Zuid-Koreaanse sekte waarvan leiders werden veroordeeld voor fraude, waarbij miljoenen euro’s werden buitgemaakt. BOOS wijst op de rol van BN’ers bij het verspreiden van de naamsbekendheid en de ideeën van Master Oh op sociale media: Katja Schuurman, die een avond presenteerde in Tuschinski waar de documentaire About Light and Shadows over Master Oh werd vertoond, en Jasper Demollin, die zijn tv-carrière opgaf om zich te wijden aan de leer van Master Oh. Hulde aan BOOS, die een indrukwekkend staaltje onderzoeksjournalistiek leverde. Wel betreurden ze de documentaire niet te hebben gezien, omdat die nergens te vinden is.
Ik veerde op. Die had ik wél gezien.
Spoiler: de film is ruk. Excusez le mot, dit is het beste woord. Het is een semi-wetenschappelijke reclamefilm gemaakt door Spaanse fans van Master Oh, waarin theorieën over voorouders en genezing, getuigenverklaringen en een zwijgende, mysterieuze Master Oh worden afgewisseld met wetenschappers die onzin uitkramen over kwantumfysica, opgediend met een vleugje boeddhisme en voorouderleer. Tussendoor beelden van het heelal. Dat BN’ers een klusje voor een Q&A aannemen is nog te begrijpen. Maar dat wetenschappers zich voor een documentaire als deze lenen is kwalijk – al twijfelde ik ook eraan hoe serieus ze echt waren, deze stoet mannen gelardeerd met titels en bèta-achtergronden.
Maar hoe was ik daar in vredesnaam beland? Ik speurde door mijn mailbox: de uitnodiging kwam destijds van het filmbedrijf FilmInc. dat de pr regelt voor films en documentaires. Misschien hadden bij de wonderlijke naam „Master Oh” al alarmbellen moeten afgaan, maar eerdere films waarvoor ik via hen uitnodigingen ontving met niet minder bizarre titels als The Gullspång Miracle en The Lost Leonardo vond ik erg goed. Bovendien was ik na een reis naar Zuid-Korea geïnteresseerd geraakt in het taboe op psychologen daar; zielenheil wordt vaak gezocht in spiritualiteit en bij waarzeggers.
Vreemd werd het toen ik in mijn mail teruglas dat ik als ‘VIP’ ook een bezoek aan het Oh-centrum in Den Haag kreeg aangeboden plus een persoonlijke ontmoeting met Master Oh. Ik heb er destijds geen acht op geslagen, vermoedelijk omdat ik de documentaire zo belabberd vond.
BOOS richt veel aandacht op de BN’ers, dat is ook wel smeuïg en sensationeel. Zelf ben ik iets minder gecharmeerd van het op Willibrord Frequin-achtige wijze Demollin opwachten met draaiende camera, terwijl iemand van de ploeg verlekkerd kreunt hoeveel hij van zijn werk houdt. Me dunkt dat je riskeert de gebrainwashte Demollin zo verder in handen van de club te drijven. Naast de BN’ers waren ook de andere aanwezigen in de zaal opvallend: ik sprak die avond twee vrouwen die kaartjes hadden gewonnen via een online actie van een damesblad. Na de onthullingen van BOOS krijgt die hele première-avond in retrospectief een heel ander karakter: het vertoonde trekken van een recruitment-avondje voor een sekte.
Socioloog en goeroe-onderzoeker Stephanie Alice Baker wierp deze week in de Volkskrant een boeiende vraag op: door welke sociale, culturele en technologische omstandigheden kunnen gevaarlijke genezingsgoeroes als Master Oh zo floreren? Hoe maken hedendaagse manieren van communiceren ons allemaal bevattelijk voor zoiets? Master Oh handelt onder meer in ‘ancestral healings‘. Uit BOOS maakte ik op dat je per reiniging van een voorouderlijn zo’n 800 euro moet betalen, en dat je er minimaal acht hebt. Het voorouderverhaal valt precies in een vruchtbaar tijdsgeestbedje. Voorouders zijn het afgelopen decennium werkelijk óveral opgedoken, van traumatherapie tot generationeel trauma, tot een obsessie met identitair afkomstdenken. Ook in wereldwijde bestsellers als It Starts With Us en It Ends with Us staat generationeel trauma centraal. Giet daar een boeddhistisch en wetenschappelijk sausje overheen (karma, dharma, kwantumfysica) en de betovering is compleet.
Misschien hadden de alarmbellen die ik bij het zien van de documentaire hoorde afgaan iets in gang moeten zetten. Maar iets tot op de bodem uitzoeken kost veel tijd en geld. Nu is er veel te doen over bezuinigingen bij de NPO. Ergens las ik dat Heel Holland Bakt straks dagelijks wordt uitgezonden. Niets mis met een troostrijk bakprogramma, maar iedere dag jezelf volproppen met een kijkcijferkanon, dat gaat op den duur vies smaken. Behoud goede onderzoeksjournalistiek. Dáár hebben we een publieke omroep voor nodig. Er worden mensenlevens mee gered.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC