Bijna de helft van de gevangenen in Nederland zit in voorarrest en dat zet druk op het gevangeniswezen. Er is een tekort aan personeel en cellen, waardoor gevangenissen overbezet zijn. Volgens strafrechtexperts en advocaten worden veel verdachten te snel in voorlopige hechtenis genomen, terwijl ze nog niet veroordeeld zijn en dus onschuldig zijn in juridische termen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde dat in 2024 bijna de helft van de gedetineerden nog wacht op de behandeling van hun zaak.
Jacques Claessen, strafrechtdeskundige aan de Universiteit Maastricht, zegt dat voorarrest een uitzondering zou moeten zijn, maar dat dit in Nederland vaak niet het geval is. Uit een enquête onder bijna 300 strafrechtadvocaten blijkt dat 90 procent van hen vindt dat verdachten te vaak of te lang vastzitten tijdens een onderzoek. Hoewel de criteria voor voorlopige hechtenis streng zijn, wordt daar volgens advocaten te makkelijk mee omgegaan.
In vergelijking met andere Europese landen plaatst Nederland verdachten vaker in voorlopige hechtenis. Het College voor de Rechten van de Mens meldde dat er weinig verbetering is sinds hun eerdere kritiek. In 2021 kreeg Nederland van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te horen dat de motivering voor het vasthouden van verdachten vaak onvoldoende was.
Emeritus hoogleraar Gerard Mols vindt dat de Raad voor de Rechtspraak meer had moeten doen na de veroordeling door het Europese Hof. Hij pleit voor meer capaciteit zodat rechters beter onderbouwde beslissingen kunnen nemen. De Raad voor de Rechtspraak zegt dat ze wel degelijk aandacht hebben voor de motivering van voorlopige hechtenis en dat rechters hierover in gesprek blijven.
De overvolle gevangenissen zijn een probleem, vooral omdat veel verdachten in voorarrest zitten. Om de druk te verminderen, komen gevangenen nu twee weken eerder vrij. Hoewel het kabinet deze noodmaatregel wil beëindigen, is dat voorlopig niet mogelijk. Rechters kunnen voor sommige verdachten elektronische detentie overwegen in plaats van een celstraf. Met een enkelband kan een verdachte thuis wachten op het vonnis. Claessen denkt dat dit kan helpen om de druk op het gevangeniswezen te verlichten.
Source: Fok frontpage