De Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado wist Venezuela per boot te ontvluchten, zo melden Amerikaanse media. Ze kwam te laat in Oslo om haar prijs in ontvangst te kunnen nemen, maar verscheen er voor het eerst sinds begin januari weer in het openbaar.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
De grote vraag die woensdag boven Oslo hing: komt ze? Het antwoord was tweeledig: ja en nee. Ja, María Corina Machado (58), de Venezolaanse oppositieleider die in oktober de Nobelprijs voor de Vrede kreeg toegekend, was onderweg naar de uitreikingsceremonie van de Noorse prijs. Ze was erin geslaagd Venezuela te verlaten, het land waar ze sinds de omstreden verkiezingen van juli 2024 op geheime locaties leeft, ondergedoken voor de regering van de autoritaire Nicolás Maduro.
En nee, ze zou niet op tijd komen voor de ceremonie op woensdagmiddag. Haar dochter Ana Corina Sosa Machado sprak de speech uit die María Corina had willen geven en nam namens haar de prijs in ontvangst. De oppositieleider had namelijk tijdens haar vlucht uit Venezuela vertraging opgelopen. ‘s Avonds arriveerde ze alsnog.
De Amerikaanse media The Wall Street Journal en Bloomberg meldden woensdagmiddag op basis van anonieme bronnen waarom Machado de ceremonie in Oslo miste. De politica was er een dag eerder in geslaagd om in het geheim Venezuela per boot te verlaten en het Caribische eiland Curaçao te bereiken, zo’n 70 kilometer uit de Venezolaanse kust. De overtocht per boot moest enkele uren worden uitgesteld vanwege slechte weersomstandigheden, schrijft Bloomberg. Een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kon woensdag niet bevestigen dat Machado via het Nederlandse eiland was gereisd.
Volgens Bloomberg kreeg ze bij haar vertrek uit Venezuela hulp van de regering-Trump en van enkele ambtenaren van de Venezolaanse regering. De vraag is hoe die hulp te interpreteren. De bron van Bloomberg suggereert dat er binnen de regering van Maduro bij sommigen bereidheid zou bestaan om mee te werken aan een door de VS geforceerde machtsoverdracht. Het zou ook kunnen dat Caracas de vlucht van Machado gedoogde.
Het Nobelcomité publiceerde woensdag een opname van een telefoongesprek dat de politica tijdens haar reis had met comitévoorzitter Jørgen Watne Frydnes. In het telefoontje kondigde ze aan dat ze op het punt stond op een vliegtuig te stappen, zonder details te geven over haar locatie. ‘Ik ben op dit moment onderweg naar Oslo.’
Machado stelde dat ‘veel mensen hun leven hebben gewaagd om ervoor te zorgen dat ik in Oslo kan aankomen’. Ze bedankte het Nobelcomité voor de erkenning van ‘de strijd van ons volk voor democratie en vrede’. In Noorwegen zal ze worden herenigd met leden van haar team en met haar kinderen die ze al twee jaar niet heeft gezien, vertelde ze. ‘Het is geweldig om je stem te horen en om te horen dat je veilig bent’, reageerde Frydnes.
Hoewel Machado woensdagmiddag ontbrak in Oslo, bevond zich die dag een grote Venezolaanse afvaardiging in de Noorse hoofdstad. Ook Edmundo González was bij de uitreiking, de presidentskandidaat die in juli vorig jaar op het stembiljet stond als vervanger van de door het regime geweigerde kandidatuur van Machado.
De oppositie slaagde erin om aan het eind van de verkiezingsdag geprinte stembewijzen te verzamelen waarmee ze kon aantonen dat González met ruime cijfers had gewonnen van president Maduro. Toch stelde de nationale kiesraad aan het eind van die 28ste juli dat Maduro was herkozen, zonder hiervoor verdere bewijzen te leveren.
In het centrum van Oslo was ook het ‘chavismo’, de regerende politieke stroming in Venezuela, met een kleine demonstratie aanwezig. De aanhangers van Maduro scandeerden: ‘Chávez voor altijd, Maduro president.’ De socialistische populist Hugo Chávez regeerde van 1999 tot aan zijn dood in 2013, waarna hij werd opgevolgd door Maduro.
Met haar vertrek uit Venezuela neemt Machado een groot risico. In een recent interview met de Noorse zender NRK beloofde ze: ‘Ik wil u en alle Venezolanen verzekeren dat ik terug zal komen.’ Maar terugkeren is zo mogelijk nog moeilijker dan ongezien het land verlaten. Terwijl González kort na de verkiezingen zwichtte voor de intimidatie van de regering en vertrok naar Spanje (met toestemming van het regime dat hem graag zag gaan), hield Machado tot nog toe stand als (ondergedoken) oppositieleider binnen Venezuela. Op 9 januari zagen de Venezolanen haar voor het laatst tijdens een publieke demonstratie van verzet in het hart van Caracas.
Nu heeft de Nobelprijswinnaar haar hoop gevestigd op de Amerikaanse president Donald Trump, aan wie zij in oktober haar prijs opdroeg. Trump dreigt met militaire actie tegen de regering van Maduro. Woensdag meldde hij dat de Amerikaanse marine voor de kust van Venezuela een olietanker had bezet. Na eerdere aanvallen op vermeende drugsboten, is deze actie een volgende stap richting een militaire interventie in Venezuela.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant