Typografie Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken keert terug naar de Times New Roman voor gebruik in correspondentie, nadat onder de vorige president Biden naar een moderner lettertype was overgestapt, het Nederlandse Calibri. Minister Rubio noemt het een „terugkeer naar traditie”.
Dat ook lettertypes politiek kunnen zijn, blijkt uit de maatregel die de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio dinsdag uitvaardigde: voortaan moet voor alles wat het ministerie publiceert het traditionele lettertype Times New Roman gebruikt worden. Sinds 2023 gebruikte het ministerie een moderner lettertype, de Calibri. De regering van president Biden voerde die letter in, op aanraden van het toenmalig ministerie van Inclusiviteit en Diversiteit, omdat die voor mensen die moeite hadden met lezen makkelijker te lezen zou zijn.
Die ‘woke’ letterkeuze had het aanzicht van de officiële mededelingen van zijn ministerie alleen maar „naar beneden gehaald” schreef Rubio in zijn brief, die als titel heeft: ‘Terugkeer naar traditie: Times New Roman 14 punts font verplicht voor alle ministerie papierwerk’.
In zijn directieve verwijst Rubio volgens The New York Times naar de klassieke oorsprong uit de Romeinse tijd van die letter: de Times New Roman is een letter met een schreef, een klein dwarsstreepje aan het eind van iedere letterpoot. Die ‘schreven’ stammen inderdaad af van de gebeitelde Romeinse letters uit de oudheid, waarbij de letterpoot met een dwarse beitelstreep afgesloten werd. Lettertypes met zulke dwarsstreepjes worden vaak als deftiger en chiquer ervaren dan moderne letters zonder schreven. Die verwijzing naar de klassieke oudheid past bij de ‘klassieke’ (en anti-‘woke’) smaak van president Trump, die de entree van zijn nieuwe Witte Huis-balzaal een neoklassieke façade met zuilen geeft.
Maar de Times New Roman gaat niet rechtstreeks terug op de oude Romeinen. Het is een letter die voor de Britse krant The Times in 1932 ontworpen is door Stanley Morison, om de leesbaarheid van negentiende-eeuwse krantenletters te verbeteren. Het woordje ‘Roman’ slaat op ‘romeins’ waarmee in de typografie rechtopstaande letters bedoeld worden, in contrast met schuine letters, die cursief genoemd worden. Morison inspireerde zijn Times New Roman-letter op het letterontwerp van de zestiende-eeuwse Antwerpse (en Leidse) drukker Christoffel Plantijn, die zich op Italiaanse renaissancedrukletters baseerde.
De Times New Roman werd een van de meest gebruikte drukletters – NRC gebruikte hem lange tijd. (Tegenwoordig wordt NRC gezet uit de letter die voor de Britse krant The Guardian is ontworpen, de Publico). Bij Rubio’s ministerie was de letter twintig jaar in gebruik, voordat die twee jaar geleden werd vervangen door de Calibri. Dat is een moderne schreefloze „zachte en ronde” letter, aldus zijn ontwerper, de Nederlander Lucas de Groot, die ook voor online teksten goed geschikt is: Microsoft gebruikte de letter jarenlang.
Het is niet voor het eerst dat lettertypes onderdeel worden van politieke cultuurstrijd. In het in 1871 nieuw gevormde Duitse keizerrijk werden Gotische letters, waarmee Luther zijn Bijbel had laten drukken, als typisch Duits gezien. In 1911 koos de overheid het Gotische Fraktur-lettertype als de officiële Duitse letter. Maar Hitler vond die Gotische letters voor zijn moderne Duitse rijk te ouderwets: om van Duits de toekomstige wereldtaal te maken voerde hij in 1934 toch het toegankelijker ‘latijnse schrift’ in – de letters gebaseerd op de renaissancedrukletters waar ook de Times New Roman op gebaseerd is.
Hoewel Nederland geen officieel nationaal lettertype heeft, hanteert de rijksoverheid sinds 2008 wel twee officiële speciaal ontworpen lettertypes voor zijn huisstijl: de schreefloze Rijksoverheid Sans en de schreefletter Rijksoverheid Serif, ontworpen door letterontwerper Peter Verheul. Hij noemde het in de Volkskrant een „letter voor het Nederlandse klimaat, die past bij hoe de rijksoverheid zich wil presenteren”: zuinig, herkenbaar, ingetogen. Voor langere teksten adviseert de rijksoverheid schreefletters. Doorsneelezers vinden dat lekkerder lezen.
Dat mensen met leesproblemen als dyslexie de simpeler vormen van schreefloze letters, zoals de Calibri, prettiger vinden, daaraan heeft Trumps minister Rubio geen boodschap. Hij noemt de informele, simpeler letter die onder Biden werd ingevoerd een aanslag op decorum van zijn departement. Omdat een letter met schreven klasse en gezag uitstraalt, en ook door bijvoorbeeld het Witte Huis gebruikt wordt, is de Times New Roman nu terug als de letter van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC