is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
Het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers naar ‘terugkeerhubs’ is niet principieel onjuist, maar stuit op veel praktische, juridische en morele bezwaren.
Een keerpunt voor Europa, zei Magnus Brunner, de Europees commissaris voor Migratie. Dankzij een maandag door de ministers van de lidstaten overeengekomen pakket zal Europa eindelijk grip krijgen op migratie, door kansloze of uitgeprocedeerde asielzoekers terug te sturen naar hun land van herkomst, of naar ‘terugkeerhubs’ in landen buiten Europa.
Slechts een op de vijf uitgeprocedeerde asielzoekers verlaat daadwerkelijk het grondgebied van de Europese Unie. Dat is een urgent probleem. Zolang Europa zich geen raad weet met een aanzienlijke groep mensen die geen recht op verblijf heeft, is het gemakkelijk scoren voor radicaal-rechts.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Daarom is het goed dat asielzoekers uit ‘veilige landen’ als Marokko, Turkije of Tunesië sneller kunnen worden teruggestuurd. ‘Veiligelanders’ ondermijnen het draagvlak voor oorlogsvluchtelingen. Niettemin moet het individueel asielrecht gewaarborgd blijven. Landen als Turkije en Tunesië zijn veilig in de zin dat er geen oorlog wordt gevoerd, maar politieke opposanten worden er wel degelijk vervolgd door een autoritaire staat.
De EU wil ook samenwerken met landen buiten de EU, onder meer door uitgeprocedeerde asielzoekers naar ‘terugkeerhubs’ te sturen. Hiermee moeten migranten worden ontmoedigd. Wie weet dat hij naar landen als Rwanda of Oeganda wordt gestuurd, zal de gevaarlijke reis naar Europa niet ondernemen.
Deze methode is niet principieel onjuist, maar stuit op veel praktische, juridische en morele bezwaren. Ook maandag werd de overeenkomst tussen Nederland en Oeganda weer als voorbeeld genoemd. In september maakte minister van Buitenlandse Zaken David van Weel bekend dat Nederland uitgeprocedeerde asielzoekers naar Oeganda zal sturen.
Het is echter de vraag wat er van deze deal terechtkomt. In eerste instantie gaat het slechts om een pilot met enkele tientallen asielzoekers. Bovendien is Oeganda een land met een slechte reputatie op het gebied van mensenrechten. Uiteraard zeggen Europese landen dat de mensenrechten in zulke terugkeerhubs gerespecteerd moeten worden. Maar zijn zij werkelijk in staat om dat af te dwingen in landen als Oeganda?
De kans is groot dat de terugkeerhubs bij de rechter zullen sneuvelen, omdat Europese landen geen fatsoenlijke omstandigheden in zulke kampen kunnen garanderen. Het Verenigd Koninkrijk en Italië liepen hier al tegenaan toen zij asielzoekers naar Rwanda en Albanië wilden sturen.
De afgelopen jaren hebben de Europese middenpartijen een ongelukkige koers gevaren in het migratiedossier. Ze zeiden een keihard migratiebeleid te voeren, zonder dat zij werkelijk greep op migratie kregen. Daarmee speelden zij radicaal-rechts in de kaart. Het discours van radicaal-rechts werd erdoor gelegitimeerd, terwijl ongecontroleerde migratie als voedingsbodem voor onvrede bleef bestaan. Het maandag overeengekomen pakket dreigt in dit beeld te passen: harde maatregelen die het fundamentele probleem niet oplossen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant