Handelsconflict Point Roberts ligt in de VS, maar is alleen te bereiken via Canada. De Canadese boycot van Amerika nekt lokale ondernemers. „Ze zeiden: tot over vier jaar. Maar dan bestaat mijn bedrijf niet meer.”
Brian Calder (84), de officieuze burgemeester van het kleine plaatsje Point Roberts in het noorden van de VS, snapt wel dat de Canadezen niks meer van de Amerikanen moeten hebben.
Achter Larry’s Liquor Locker houden de Verenigde Staten op. Vanaf het parkeerterrein van de drankwinkel kijk je uit over het grijze water van de Straat van Georgia, met aan de overkant: Canada.
Larry Musselwhite (75) runt zijn zaak, een van de meest noordwestelijkste winkels van de VS, al 31 jaar. Hij is sterk afhankelijk van zijn noorderburen: alcohol is in de VS goedkoper dan in Canada. „Maar ze zijn boos”, vertelt hij met een wrang lachje vanachter de toonbank, tussen de blikken bier en de flessen sterke drank.
Eigenlijk wilde Larry Musselwhite (75) zijn slijterij in point Roberts verkopen. Maar nu de Canadese klandizie wegblijft, zit dat er niet meer in.
Canadezen komen hier niet meer. „Ik mag blij zijn als ik dit jaar een omzet van 600.000 dollar haal.” Vorig jaar was dat 800.000, voor Covid zelfs 1,2 miljoen. „Ik wilde mijn zaak eigenlijk verkopen, maar dat gaat nu niet lukken.”
Musselwhites winkel staat in Point Roberts, een uniek Amerikaans plaatsje. Het ligt op het puntje van een schiereiland dat verder aan Canada behoort. Je kunt Point Roberts (1.100 inwoners) alleen bereiken via Canada, een andere weg is er niet.
Point Roberts is superpittoresk. Water en stranden omringen het. Het biedt prachtige uitzichten, kliffen en bossen op twaalf vierkante kilometer. Tot het presidentschap van Donald Trump was het een geliefde bestemming voor Canadezen om een dagje (of langer) door te brengen: drank kopen, koffie drinken en wat eten, genieten van de natuur. Miljoenenstad Vancouver is niet ver.
„Er stonden rijen aan de grens”, vertelt Brian Calder (84) in zijn huis. Zijn familie heeft een lange historie op Point Roberts, en hij staat door zijn liefde voor het plekje bekend als de ‘informele burgemeester’. 70 procent van het vastgoed is in handen van Canadezen, zegt Calder – die net als veel andere inwoners twee paspoorten heeft. „Meestal zijn het vakantiehuizen.”
Drinkwater komt uit Canada, evenals stroom. Point Roberts is simpelweg het meest Canadese plaatsje in de VS. Maar sinds Trump dreigde Canada te annexeren, en met zware heffingen de ‘historische band’ tussen de beide landen torpedeerde, vermijden Canadezen alles wat Amerikaans is. En dat is bloedserieus, merk je in Point Roberts. Ook maanden na Trumps aantreden.
Je leest het af aan het aantal passanten van de minieme bemande grenspost. Augustus 2024: 110.303. Augustus 2025: 66.134.
„Ik ben mijn trouwste klanten kwijt”, vertelt de Amerikaans-Canadese Tamra Hansen (59) aan een tafel in haar restaurant The Pier. Ze woont al 25 jaar in Point Roberts en is de grootste horeca-exploitant in het plaatsje. Naast het restaurant runt ze een klein café.
We zien je over vier jaar, zeiden haar klanten. Hansens omzet ligt inmiddels 30 procent lager. „Sommige mensen zeggen: sluit de deuren gewoon. Maar ik zit diep in de schulden. Ik heb geld geleend om dit restaurant een paar jaar geleden te openen.” Ze betaalt zichzelf niet uit, zegt ze. Haar Canadese broer weigert volgens haar ook te komen.
Op de bezoeker maakt Point Roberts inderdaad een wat verlaten indruk. Je ziet restanten van betere tijden: kampeerterreinen, vakantiehuisjes, een golfbaan – niet ver van een klein vrijheidsbeeld.
Point Roberts is een extreem geval, maar langs de hele grens is te merken dat Canadezen de VS mijden. Uit cijfers van het Bureau of Transportation Statistics blijkt dat het aantal auto’s en trucks dat vanuit Canada de grens oversteekt al het hele jaar tientallen procentpunten lager ligt.
In grensplaatsen als Buffalo in de staat New York heerst paniek over het wegblijven van Canadese toeristen, berichtte The New York Times. Het effect is ook dieper in de VS te zien: entertainmentstad Las Vegas, van oudsher intens populair bij Canadezen, merkt dat ze wegblijven.
We zien je over vier jaar, hoort horeca-ondernemer Tamra Hansen van Canadese klanten. Haar omzet ligt inmiddels 30 procent lager.
„Canadezen zijn vrij laconiek”, zegt Musselwhite in zijn drankwinkel. „Maar nu zijn ze echt beledigd.” Hij hoopt dat de Amerikaanse midtermverkiezingen verandering zullen brengen. „Ik zou graag met pensioen willen.”
Veel inwoners vrezen juist dat het de Canadezen vier jaar lang menens is. Ook een handelsdeal tussen de beide landen lijkt uit zicht te raken. Eind november kondigde de Canadese premier Mark Carney extra maatregelen aan om de Canadese industrie te beschermen. Dat werd gezien als teken dat een deal ver weg is.
Wrang genoeg snappen de inwoners van Point Roberts, veelal dus van gemengde afkomst, de Canadezen wel. „Iemands soevereiniteit in twijfel trekken?”, zegt Calder. „Als Canada dat had gedaan, had Trump binnen een kwartier tanks gestuurd.” Hij begon een campagne met bumperstickers: ‘Point Roberts steunt Canada’. Daar rijden flink wat Amerikaanse wagens nu mee rond. Op sommige huizen prijken Canadese en Amerikaanse vlaggen.
„Ik hoop echt dat dit niet in een spookstadje verandert”, zegt Beth Calder (53, verre familie van Brian) in het Saltwater Cafe. Tot voor kort runde ze een bedrijf waar Canadezen Amerikaanse pakketjes naartoe konden laten sturen: die zelf ophalen is vaak goedkoper dan bestellingen naar Canada laten verzenden.
Vanaf februari begon het aanbod in te storten, in april sloot ze. Ook zij hoorde vaak dat mensen over vier jaar wel terug zouden komen. „Dan zei ik: oké, maar dan besta ik niet meer.” Andere klanten bleven komen, maar keken wel schichtig om zich heen. „Die zeiden: we willen niet betrapt worden in de VS.”
In een poging Canadezen terug te winnen, voert Brian Calder in de regionale pers nu campagne voor een onorthodoxe oplossing: annexatie van Point Roberts door Canada. Het is ludiek bedoeld, maar de ondertoon is serieus. „De mensen die in de negentiende eeuw de grens tekenden, waren hier nog nooit geweest”, zegt hij aan zijn eettafel. Ze kozen de 49ste breedtegraad als grens, zonder precies te weten hoe dit uit zou pakken. „Moeten we dit niet gewoon eens heroverwegen?”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC