Woo-verzoeken Landbouwminister Wiersma verspilt publieke middelen met de manier waarop ze verzoeken behandelt die vragen om openbaarheid van emissiegegevens van agrarische bedrijven. Een adviescollege spreekt van „bureaucratische procedures waar niemand mee gediend is”.
Demissionair minister Femke Wiersma (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) tijdens de wekelijkse ministerraad op het ministerie van Algemene Zaken.
De vertraging van demissionair minister Wiersma (Landbouw, BBB) bij openbaarmaking van emissiegegevens van agrarische bedrijven grenst aan „procedureel misbruik” van de Wet open overheid (Woo). Ze dreigt bovendien miljoenen aan belastinggeld te verspillen. Dat stelt het onafhankelijke Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding in een oordeel dat dinsdagmiddag naar de Kamer is verstuurd.
De kwestie draait om de zogeheten zienswijzeprocedure. Die is onderdeel van de afwikkeling van een verzoek om openbaarmaking van gegevens met beroep op de Woo. Daarbij worden derden ingelicht over een verzoek tot openbaarheid als het hun aangaat. Zij, in dit geval agrarische bedrijven, mogen dan een zogenoemde zienswijze indienen: beschrijven wat de gevolgen van openbaarmaking zijn. Die zienswijzen worden meegewogen bij de beslissing om informatie openbaar te maken.
Afgelopen oktober werd een slepende procedure over de openbaarmaking van stalgegevens vanaf 2010 gewonnen door journalistieke media NRC, Follow the Money en Omroep Gelderland. De minister voerde in die procedure aan dat ze alle agrarische ondernemingen per brief om een zogeheten zienswijze wilde vragen, alvorens over te gaan tot openbaarmaking van de data. Haar voorganger, minister Piet Adema, had volstaan met een bericht in de Staatscourant dat onder meer door belangenvereniging LTO onder de aandacht was gebracht bij boeren. Wiersma vindt deze manier geen recht doen aan de gevoeligheid: de fysieke locaties van agrarische ondernemingen komen doorgaans overeen met woonadressen.
De bestuursrechter oordeelde uiteindelijk dat de route via de Staatscourant volstaat. Wiersma wil echter bij nog lopende Woo-verzoeken over andere jaren alsnog de omslachtige route per brief kiezen. Volgens een raming van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) kan deze procedure 15 tot 60 miljoen euro kosten, op een totaalbudget van 300 miljoen euro, schrijft het adviescollege. Die noemt dit „een verspilling van schaarse publieke middelen aan bureaucratische procedures waar niemand mee gediend is”. De uitkomst staat immers al vast: de gegevens moeten openbaar worden.
Het adviescollege, onder voorzitterschap van oud-burgemeester van Schiermonnikoog Ineke van Gent, constateert dat Wiersma de uitspraak uit oktober heeft opgevat als alleen geldend voor die specifieke zaak. Dat is altijd zo bij de bestuursrechter. Het is de verantwoordelijkheid van de overheid om „huidig en toekomstig beleid in lijn te brengen met de achterliggende principes van een dergelijke uitspraak”. Dat Wiersma kiest voor een individuele aanschrijving „wringt met de beginselen van behoorlijk bestuur”, aangezien ze volgens het adviescollege de balans verstoort tussen verzoekers (de media), derden én het belang van tijdige openbaarheid.
In een reactie aan Follow the Money laat Wiersma weten het advies te gaan bestuderen en stelt ze dat een zorgvuldig proces „altijd mijn uitgangspunt is geweest. Ik wil dat agrarische ondernemers tijdig worden geïnformeerd als hun gegevens openbaar worden gemaakt, zodat zij hun zienswijze kunnen geven of bezwaar kunnen maken”. Haar manier om zienswijze te benaderen noemt zij „niet in strijd met de bepalingen van de Woo. Daarnaast merk ik op dat de rechter heeft vastgesteld dat ik mijn bevoegdheden niet heb misbruikt”.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag
Source: NRC