Home

Misdaadserie ‘Sleepers’ laat zien: ontsnappen uit de onderwereld is bijna onmogelijk

Robert de Hoog | Showrunner en acteur ‘Sleepers’ op Videoland is na twee jaar terug met een derde seizoen. Maker en hoofdrolspeler Robert de Hoog laat zijn corrupte agent Martin Oudkerk vechten tegen een wereld die hem niet meer loslaat. De Hoog: „Ik wilde mezelf opnieuw uitvinden en verdieping toevoegen.”

Robert de Hoog speelt rechercheur Martin Oudkerk.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Cultuurgids

Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden

In de jaren zeventig en tachtig ging het gerucht dat Klaas Bruinsma, de godfather van de Nederlandse drugshandel, jonge jongens ronselde om naar de politieacademie te sturen. Eenmaal binnen het korps zouden zij vertrouwelijke informatie doorspelen naar de drugsbaron. Deze jonge infiltranten worden ook wel ‘sleepers’ genoemd: mollen die jarenlang onopgemerkt binnen het politieapparaat werken.

In de gelijknamige serie van Robert de Hoog (1988) is te zien hoe de corrupte agent Martin Oudkerk, gespeeld door De Hoog zelf, steeds dieper verstrikt raakt in zijn rol als sleeper. Niet alleen het succes van de eerste twee seizoenen, maar ook de enorme cliffhanger – heeft Willem (Teun Kuilboer), Martins criminele jeugdvriend, de moordaanslag overleefd? – baande de weg voor het derde seizoen. Daarin zet Martin alles op alles om de onderwereld achter zich te laten en zijn gezin te beschermen. Maar ontsnappen blijkt vrijwel onmogelijk en de enige uitwegen zijn meestal vermoord worden of de gevangenis ingaan. „Martin moet om eruit te komen de onderwereld omarmen en zich ertoe verlagen”, vertelt De Hoog aan NRC. „Dat is het vraagstuk dit seizoen. Is hij bereid bloed aan zijn handen te krijgen? Eigenlijk is er geen andere optie.”

Het derde seizoen liet twee jaar op zich wachten, een bewuste keuze van de schrijver en acteur, die eerder een grote rol had als het personage Tatta in de misdaadreeks Mocro Maffia. „Ik dacht oké, we hebben twee heel succesvolle seizoenen gemaakt en we kunnen nu doorgaan op een idee dat werkt. Maar ik wilde mezelf opnieuw uitvinden en verdieping toevoegen”, zegt hij. „Dit seizoen is veel psychologischer geworden, veel meer een schaakseizoen.”

De drang van agent Martin om zijn gezin veilig te houden staat centraal, maar „de tragiek van die wereld is dat als je er eenmaal in zit, je er nooit meer uitkomt”, aldus De Hoog. „En ik vind het interessant om daarover te schrijven, over een empathisch iemand die dit allemaal helemaal niet wil. Dat is toch iets heel anders dan de archetypische crimineel die gewoon slecht is. Neem het personage van Pierre [Bokma], he doesn’t give a fuck. Hij zou iemand zo neerknallen en daarna rustig een koffie bestellen.”

Pierre Bokma als de crimineel Stanley.

Grof geweld

Wilde schietpartijen, afgehakte hoofden en tongen die uit monden worden gesneden, Sleepers schuwt, net als Mocro Maffia, grof geweld niet. Dat gebeurt immers ook in het echt, en bovendien wil De Hoog iets maken dat schuurt. Geweld dat hem te ver gaat om in de serie te verwerken is er niet. Maar: „In het eerste seizoen werd er heel veel met kanker gescholden. Dat had ik erin omdat die gasten echt zo praten. Maar het is zo vervelend en onnodig. Ik worstelde ermee en toen mijn vrouw vroeg waarom ik het niet gewoon helemaal wegliet, heb ik het er meteen uitgehaald. Het is en zal nooit meer te horen zijn in producties waar ik showrunner van ben. Ook geweld kan als onnodig gezien worden. Maar het hoort wel echt bij een politiecrimeserie. En als ik van iedereen terug zou krijgen dat het te heftig is, dan heb je als filmmaker de kans om het eruit te halen of er een andere draai aan te geven.”

„Tijdens het schrijven ben ik zo veel aan het googelen naar  moordzaken en hoe mensen onthoofd kunnen worden. We hebben groepschats met alle creatives met voorbeelden van afgehakte handen. Ik hoop maar dat niemand onze telefoons monitort”, zegt De Hoog grinnikend. „Dan denken ze echt, wie zíjn deze mensen. Waarom vinden we deze wereld zo interessant? Het is toch een soort fascinatie.”

Obsessies

De vader van De Hoog werkte vroeger bij de zakelijke leiding van de politie van Amsterdam en kreeg veel te maken met corrupte agenten. „De verhalen die hij vertelde biologeerden mij helemaal. Jaren later las ik in de kranten over de processen tegen Willem Holleeder en de platte petten [corrupte agenten]. Er werd toen weer een soort kinderfascinatie in mij aangewakkerd. Ik kan wel geobsedeerd raken door onderwerpen.”

Of al zijn obsessies zo luguber zijn? De Hoog moet lachen. „Nee hoor, want ik bak ook heel veel koekjes. Daar kan ik helemaal in doorslaan. En een tijdje terug zuurdesembroden waar ik tot twee uur ’s nachts voor in de keuken stond. Ik heb dit als acteur ook voor rollen in bijvoorbeeld Shakespeare-toneelstukken gehad. Als ik een rol speel of schrijf wil ik gewoon alles weten, en daarvoor moet je je er helemaal in verdiepen.”

Glennis Grace als Joyce en Hef als Orlando.

Het eerste en een deel van het tweede seizoen schreef De Hoog samen met schrijver en rechercheur Simon de Waal, en het nieuwe seizoen met scenarioschrijver en acteur Martin van Steijn. Met realisme als belangrijkste ijkpunt van de serie zoeken de schrijvers vooral de rauwheid op die zo karakteristiek is voor het criminele milieu. De Hoog: „Denk dan aan parkeerplaatsen in de bossen. Of een grimmig tankstation. Geen plekken waar Jetten en Bontenbal de formatie aan het bespreken zijn.”

„Ik denk dat wij ons onderscheiden doordat we zo realistisch zijn. En het spel maakt echt uit – alle veren voor de cast, daar ben ik heel trots op. Soms wordt weleens gezegd ‘on-Nederlands goed’, maar we moeten ophouden het als on-Nederlands te kwalificeren als een Nederlandse film of serie goed is. Het is gewoon Nederlands goed.”

Sleepers seizoen 3. Vanaf vrijdag 12 december, Videoland.

NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.

Source: NRC

Previous

Next