Oekraïners leven onder steeds slechtere omstandigheden in Nederland. Tot die conclusie komen de Nationale ombudsman en de Kinderombudsman dinsdag. ‘Zonder directe maatregelen komt de menswaardige opvang van 130 duizend Oekraïners in Nederland verder onder druk te staan.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
Het is de tweede keer in korte tijd dat ombudsman Reinier van Zutphen kritiek uit op de manier waarop gemeenten (in opdracht van het rijk) de opvang voor Oekraïners regelen. ‘Als Nationale ombudsman zie ik het afgelopen jaar een sterke toename in klachten van inwoners van Oekraïne-opvanglocaties door heel het land’, schreef hij in april.
Sinds zijn schrijven is het aantal klachten verder toegenomen, meldt hij dinsdag. Dit jaar hebben meer dan 110 Oekraïners uit zeventig gemeenten contact gezocht.
Oekraïners in opvang uiten hun ongenoegen over ‘gebrek aan privacy, bejegening en tekortschietende faciliteiten’. De afgelopen maanden nemen ook klachten over gedwongen verhuizingen toe. ‘Door sluiting van locaties worden bewoners overgeplaatst naar opvanglocaties met slechtere voorzieningen’, staat in brieven gericht aan gemeenten en demissionair minister Mona Keijzer (Asiel en Migratie, Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening). ‘Zij moeten kamers delen met onbekenden, hebben minder toegang tot sanitair en geen mogelijkheden om te koken.’
Medewerkers van opvanglocaties klopten ook aan bij de ombudsmannen. Zij maken zich zorgen over ‘Oekraïense kinderen, die al drie jaar in ongeschikte opvang verblijven, te weinig mentale ondersteuning krijgen en onderwijs volgen dat niet bij hun niveau past. Deze kinderen groeien op in veiligheid, maar zonder perspectief.’
De ombudsmannen benadrukken ‘hoe belangrijk goed onderdak, privacy, kookvoorzieningen, passend onderwijs en dagbesteding zijn’, net als ‘het belang van minder verhuizingen en professionele aandacht voor de ontwikkeling van kinderen’.
Gemeenten erkennen dat veel opvangplekken tekortschieten, maar zien weinig mogelijkheden er iets aan te doen. Het ontbreekt ze niet alleen aan geschikte panden, ook financiering is een probleem. Sinds het uitbreken van de oorlog in 2022 werd de rijksbijdrage per opgevangen Oekraïner verlaagd van 100 naar 44 euro per dag. Bij gebrek aan regie en geld vanuit het rijk schiet de ‘opvang in zowel kwaliteit als kwantiteit tekort’, schreef de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) eind september aan premier Schoof.
Nu er dagelijks nog altijd tientallen nieuwe Oekraïners Nederland binnenkomen, is er niet alleen de vrees dat de omstandigheden slechter worden. Met de nu al tjokvolle opvanglocaties waarschuwen zij ook voor toenemende tekorten. ‘Oekraïners die nu aankomen worden weggestuurd, raken uit beeld en daardoor in de problemen.’
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant