Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Les een van de puppycursus: beloon goed gedrag. Hetzelfde leren onderwijzers in opleiding, al heet het dan positief bekrachtigen. Dreinen en eisen moet je ‘begrensd negeren’. Verkeerd is het belonen van dwingelandij en fout gedrag.
Informateur Sybrand Buma zal wel geen hond hebben. Als kind had-ie twee konijnen, en die kun je niks leren. Nu beloont hij de onredelijke eisen van Dilan Yesilgöz door de formatie te vervolgen met gesprekken met D66, CDA én VVD. Rob Jettens haast om vaart te houden, maakt hem weerloos tegen de stijfkoppigheid die de VVD zich permitteert.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Want Yesilgöz heeft de tijd. Zij stuurt op macht, op volgende verkiezingen. Ze mag dan praten over ‘verantwoordelijkheid nemen’ en ‘het land moet geregeerd’, de realiteit is dat sinds 7 juli 2023, de dag dat ze met nareisverzinsels Rutte IV opblies, het land niet meer is bestuurd.
Buma houdt zich blind voor haar destructieve politiek, en blind voor het grote plaatje: Nederland, de EU en de op recht gebaseerde internationale ordening waarbij juist het kleine Nederland het grootste belang heeft, liggen zwaar onder vuur. Vanuit het oosten en westen beuken krachten op de ongekende vrede en welvaart van na de Tweede Wereldoorlog. China overheerst met economische hegemonie. Rusland vernietigt en verdeelt. Amerika verdeelt en heerst.
De vorige week gepubliceerde National Security Strategy (NSS) van de regering-Trump is een hallucinant stuk dat ronkt van orwelliaanse taal. Hoe de Europese Unie ‘beschaving uitwist’, en door ‘censuur’ en ‘onderdrukking van politieke oppositie’ de ‘liberale vrijheid ondermijnt’; newspeak verhult een fascistische omvolkingstheorie.
George Orwell schreef in 1984 weliswaar over een dystopische toekomst, voor ons ging het over een voltooid verleden tijd, die van het fascisme. Niemand tekende helderder uit hoe conflict en onderdrukking ontkiemen in de taal. Hij bouwde een spiegelpaleis waarin woorden het tegenovergestelde gingen betekenen: War is Peace, Freedom is Slavery en Ignorance is Strength. Anno 2025 schreeuwt Trump ‘You are fake news!’ tegen de journalist die om feiten vraagt. De oorlogsstoker eist én krijgt een vredesprijs.
Voor wie nog twijfelde, in de NSS staat dat de regering-Trump de Europese Unie kapot wil hebben. De EU is dan ook alles wat Maga niet is: een politiek project waarin samenwerking, regels, moraliteit, pluraliteit en gedeelde macht centraal staan. Het Amerikaanse doel is het bevorderen van verzet tegen de EU. Het steunt daarom nationalistische en radicaal-rechtse politici.
Verdeeldheid is het machtsmiddel van extreemrechtse autocraten. Alleen te beantwoorden met eensgezindheid, verbinding en samenwerking. Voor de persvrijheid, de rechten van minderheden, vrouwenrechten en abortus, voor de rechtsstaat in het algemeen, voor kunst, literatuur, de bossen, de dieren en al het andere leven is de wereld fors gekrompen. Groter werd de cynische wereld van geld, Big Brother, pesticiden en de als waarheid verkochte leugen.
En daar raakt de regeringsvorming van een landje op de rand van Europa aan die grote beweging op het wereldtoneel: door de coalitiebesprekingen voort te zetten met Yesilgöz, beloont Buma de krachten van polarisatie, uitsluiting en conflict. Ook zij beweegt zich in het spiegelpaleis. Zie wat ze deed met de PvdA. De partij die zich in 2012 opofferde voor het enige VVD-kabinet dat deze eeuw zijn termijn volmaakte (Rutte III, waarin PvdA-ministers de sociale en publieke sector kaalplukten, en daarvoor in 2017 werden afgestraft met het grootste verlies in de geschiedenis van de partij), is door Yesilgöz na de fusie met GroenLinks stelselmatig ‘radicaal’ genoemd, al is er voor die kwalificatie geen enkele grond.
Nu de Tweede Kamer zelf over de formatie gaat, zou ze toch enkele minimumeisen kunnen opnemen voor een informateur. Een suggestie: voedde met redelijk gevolg een puppy op.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant