Japan beschuldigt China ervan dat Chinese gevechtsvliegtuigen zaterdag hun radar hebben gericht op Japanse vliegtuigen boven internationale wateren in de buurt van Taiwan. Het Japanse ministerie van Defensie betitelt het ernstigste incident in jaren tussen de buurlanden als ‘gevaarlijk’.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
Bij het ‘vergrendelen’ speurt de radar van een militair vliegtuig niet langer alleen de lucht af, maar volgt een specifiek doelwit als voorbereiding voor een mogelijke aanval. Moderne gevechtsvliegtuigen beschikken over systemen om te detecteren dat ze op die manier als doelwit worden gekozen.
Het incident jaagt de toch al opgelopen spanningen tussen de buurlanden verder op, nu Japan China voor de allereerste keer openlijk beschuldigt van het vergrendelen van de radar op een Japans doelwit. Het eerste incident ’s middags duurde volgens een Japanse defensiewoordvoerder enkele minuten. In de avond volgde er een tweede incident van maar liefst een half uur.
De Japanse minister van Defensie Shinjiro Koizumi zei dat de handeling verder ging dan ‘wat noodzakelijk is om een vlucht veilig te houden’. De Japanse premier Sanae Takaichi riep zondag op tot kalmte over het ‘zeer spijtige’ incident. Een Chinese defensiewoordvoerder gaf zondag de schuld aan de Japanse luchtmacht, die ‘reguliere en van tevoren aangekondigde oefeningen verstoorde’.
De confrontatie vond plaats in het internationale luchtruim ten zuidoosten van het Japanse eiland Okinawa. Dat is niet alleen door de nabijheid van Taiwan een gevoelige locatie, maar ook wegens betwiste claims van China en Japan op rotseilanden in dat gebied.
De Chinese straaljagers waren afkomstig van vliegdekschip de Liaoning, dat oefende met drie andere marineschepen. Op dit moment voeren er volgens persbureau Reuters een honderdtal Chinese marineschepen samen met de Chinese kustwacht manoeuvres uit in Oost-Aziatische wateren.
Daarmee verhoogt Beijing de druk op Taiwan en Japan, nadat de Japanse premier Sanae Takaichi onlangs heeft gezegd dat het Japanse leger in actie komt als China Taiwan aanvalt. Dit eiland, dat China beschouwt als een afvallige provincie die desnoods met geweld zal worden ingelijfd, ligt maar 110 kilometer van het meest zuidelijke tipje van Japan, het eiland Yonaguni.
Uit woede over de uitspraak van de Japanse premier komen er wekelijks Chinese maatregelen tegen Japan, van oproepen aan Chinezen hun reizen naar Japan af te zeggen tot oplopende diplomatieke en militaire druk.
De Australische defensieminister, in Tokio voor besprekingen over intensievere militaire samenwerking, riep op tot ‘kalmte’ na het radar-incident. Washington heeft als belangrijkste bondgenoot van Japan echter tot dusver niet gereageerd, en dat terwijl Tokio volgens de Britse zakenkrant Financial Times ‘diep teleurgesteld’ is over het gebrek aan Amerikaanse steun in de jongste crisis met Beijing.
Weliswaar staat in de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie dat ‘het ontmoedigen van een conflict rond Taiwan, idealiter door behoud van militair overwicht een prioriteit is’, de Amerikaanse regering eist daarvoor meer inzet van Aziatische bondgenoten.
Eerder riep Elbridge Colby, de Amerikaanse onderminister van Defensie, Tokio op tot duidelijkheid over de Japanse rol bij militaire conflicten rond Taiwan tussen China en de VS. Daarover sprak Takaichi zich als de allereerste zittende premier uit, maar uit Washington kwam slechts een vrijblijvende opmerking van de Amerikaanse president Donald Trump over zijn ‘geweldige relatie’ met Takaichi.
Trump, die zijn handelsdeal met China niet in gevaar zou willen brengen, wil blijkbaar de sfeer met zijn Chinese evenknie Xi Jinping goed houden, met het oog op zijn voorgenomen bezoek aan Beijing volgend jaar.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant