Kraamverzorgenden zijn vaak vrouwen met een hart van goud, ze werken keihard met kennis en kunde. Maar daar worden ze niet naar betaald.
Een paar jaar geleden zat ik in een professionele dip. Ik was lang radiojournalist geweest, maar helaas werd de Wereldomroep afgeschaft. Ik liet me omscholen tot docent Nederlands, maar er werd gehakt van me gemaakt in de klas. Als persvoorlichter werd ik niet veel gelukkiger.
Toen ik een artikel las over het tekort aan kraamverzorgenden dacht ik het licht weer te zien en telde alle voordelen van dit prachtige beroep bij elkaar op. Na elke zorg de deur achter me dicht kunnen trekken in plaats van altijd moeten aan staan als persvoorlichter. Nooit meer stippen op de horizon, maar louter blije mensen die net een baby hadden gekregen. Nieuw leven, nieuwe hoop! En vooral: echt iets kunnen betekenen voor mensen, ertoe doen. Concrete hulp bieden aan (hopelijk) dankbare mensen.
Dus liet ik me weer omscholen. Zogenaamd onder mijn ‘niveau’ (VMBO-2). Maar ik vond de opleiding best pittig en behoorlijk medisch. Er wordt veel van kraamverzorgenden gevraagd, heel veel bleek in de praktijk. Op zowel medisch, (wat te doen bij een fluxus, tot wanneer is een baby nog acceptabel geel, zakt de baarmoeder voldoende enzovoorts), emotioneel (een kind krijgen hakt er behoorlijk in) en praktisch vlak (probeer maar eens in Utrecht te komen bijvoorbeeld met je zware weegschaal. Of te parkeren).
Over de auteur
Conny van den Bor is schrijver en ex-kraamverzorgende.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Vooropgesteld: alle voordelen die ik opsomde, zijn waar. Kraamverzorging is een prachtig vak, je doet er echt toe. Ik heb kunnen ingrijpen als ik het niet vertrouwde, ziekenhuisopnames kunnen voorkomen, genoten van de pasgeboren baby’s en de gesprekken met ouders, ik heb kolven op Marktplaats gekocht voor vluchtelingengezinnen en ontzettend veel geleerd. Maar toch: geen wonder dat er zo’n tekort is aan kraamverzorgenden.
Ga er maar aanstaan. De trainingen die je elk jaar opnieuw moet doen (EHBO bijvoorbeeld, maar ook communicatietrainingen), nooit weten wanneer je moet werken omdat je nooit weet wanneer een baby zich aandient (waardoor je sociale leven op zijn gat ligt), acht dagen achter elkaar in een gezin zijn, twee gezinnen op een dag moeten draaien, de crisissituaties waarvoor je opvang moet zien te vinden, bijna nooit een weekend vrij hebben. Omgaan met culturele verschillen die soms heel lastig zijn. Gezinnen die de eigen bijdrage niet kunnen betalen. Ingewikkelde zorgformulieren invullen.
En wat krijg je daarvoor betaald? Maximaal 18 euro bruto per uur (en ik begon met 13,20 bruto). Reiskosten worden slecht betaald, evenals werken in het
weekend. Geen extra salaris voor in het weekend (of ’s nachts) werken. Als zzp-er krijg je wel meer betaald, maar als je dan de trainingen, de verzekeringen en de onzekerheid van geen vast inkomen hebben daar van aftrekt, hou je amper meer wat over.
Bovendien mag je alleen maar de uren declareren die je echt hebt gewerkt. Dan heb je vijf uur lopen zwoegen, sta je anderhalf uur in de file en dan heb je nog geen 125 euro verdiend. Een beetje vakkenvuller of pizzakoerier verdient meer. Er zijn beroepsgroepen, maar een vakbond voor kraamverzorgenden is er niet.
Kraamverzorgenden zijn vaak vrouwen met een hart van goud, vaak met een partner die wél goed verdient. Daarom hoor je ze zelden. Maar: in loondienst werken loont amper en de omstandigheden om als zelfstandige te werken worden steeds zwaarder. Zo eisen zorgverzekeraars als Kiwa keurmerken en is de zelfstandigenaftrek gehalveerd.
En nu zitten we in een neerwaartse spiraal. Het is ondoenlijk en onwenselijk om twee gezinnen op een dag te draaien, maar dat moet steeds vaker wegens het tekort aan kraamverzorgenden. Waardoor die er uitgeput mee stoppen, en het tekort nog nijpender wordt. Als het zo doorgaat is er over een paar jaar geen kraamzorg meer.
Mijn oplossing? Als we kraamzorg echt zo uniek en belangrijk vinden, geef het dan ook die status. Zet kraamzorg op de UNESCO-lijst van immaterieel werelderfgoed. En doe eens echt boter bij de vis. Verbeter het salaris en andere arbeidsvoorwaarden aanzienlijk. Maak het zzp-ers niet zo moeilijk om kraamverzorgende te worden en te blijven. Schaf de eigen bijdrage voor kraamzorg af en richt een eigen vakbond op.
Het is kiezen of delen. Behouden we de kraamzorg waardoor bewezen minder baby’s en moeders na een bevalling alsnog in het ziekenhuis belanden? Betalen we fatsoenlijk voor de kennis en kunde van kraamverzorgenden? Of schaffen we het maar ‘gewoon’ af? Maar één ding is duidelijk: deze specifieke zorg afwentelen op de vrouwen die voor een appel en een ei de benen uit hun lijf rennen is nog maar beperkt houdbaar.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant