Als de Amerikaanse vicepresident JD Vance het Witte Huis overneemt, worden alle pogingen de VS te binden aan het lot van Oekraïne, de EU en de Navo zinloos.
is redacteur van de Volkskrant.
Over de ouderdom van de vorige Amerikaanse president bestonden grote zorgen, over die van de huidige vreemd genoeg niet. Maar Donald Trump wordt over een paar maanden 80. Dat is een leeftijd waarop ook mensen die hun eigen veroudering glashard ontkennen er zomaar door kunnen worden verrast. 80 was de Italiaanse ouderdomsontkenner Silvio Berlusconi toen hij grote gezondheidsproblemen kreeg, om een paar jaar later te sterven. Trump heeft statistisch niet minder kans in het Witte Huis te overlijden dan Joe Biden had.
Laten we hopen dat het niet gebeurt, want dan wordt JD Vance president van de Verenigde Staten. Pogingen de VS met gebedel, gelik en kunst- en vliegwerk nog een klein beetje te binden aan het lot van Oekraïne, de EU en de Navo, worden dan zinloos. Navo-secretaris-generaal Mark Rutte mag als ‘Trump-fluisteraar’ tot nog toe weinig succesvol zijn (zijn vermeende invloed op Trump was wel doorslaggevend in zijn benoeming) – als Vance aantreedt, kan Rutte zich de moeite van het prijzen en paaien besparen. Op gevoeligheid voor huldes en hommages werd Vance niet betrapt, op wispelturigheid en gedraai evenmin. Niemand wordt een ‘Vance-fluisteraar’.
In de rubriek ‘Op het tweede gezicht’ blikt Volkskrant-redacteur Olaf Tempelman op satirische wijze terug op een buitenlands nieuwsonderwerp.
Uit reconstructies van het ontstaan van het 28-puntenplan voor vrede in Oekraïne, oftewel de uitlevering van Oekraïne aan Poetins Rusland, blijkt duidelijk dat het drie prominente pleitbezorgers heeft: Trumps speciale buitenlandgezant en vastgoedvriend Steve Witkoff, Trumps schoonzoon, adviseur en zakenpartner Jared Kushner én Trumps vicepresident James David Vance.
Witkoff en Kushner zijn jetsetfiguren die steevast in ruimtes met bladgoud vertoeven en persoonlijk zakelijk gewin als hoogste principe hanteren. Ze werden nooit betrapt op historische kennis of een moreel kompas, maar evenmin op een diepe afkeer van de EU of de liberale democratie. Ze toonden zich opportunistisch en omkoopbaar, maar niet haatdragend.
JD Vance, 41 pas, is wel ideologisch bevlogen en haatdragend. In tegenstelling tot de rest van Trumps entourage is hij intellectueel onderlegd en in staat in abstracties te denken. In tegenstelling tot Trumps jetsetvrienden werd hij niet geboren met een zilveren lepel in de mond. Zijn autobiografie Hillbilly Elegy: A Memoir of a Family and Culture in Crisis getuigt van een grimmige jeugd in Ohio. Over hoe iemand met zo’n achtergrond zich kan ontpoppen tot ideoloog van libertaire techmiljardairs en een diepe afkeer kan ontwikkelen van de liberale democratie, mensenrechtenorganisaties en ‘socialistisch’ Europa, is het laatste woord nog niet gezegd.
Maar zeker is dat het intellectuele zelfverzekerdheid, ideologische overtuigdheid en helder vijanddenken vergt om mensen in het openbaar telkens zo bruut de les te lezen als Vance dat doet. Zijn optredens doen denken aan die van de Griekse econoom Yanis Varoufakis. Vance mag radicaalrechts denken en Varoufakis radicaallinks – hun persoonlijkheidsstructuur is verwant. De wijze waarop Vance in februari de Europese leiders op de Veiligheidsconferentie van München schoffeerde, was precies die van Varoufakis in zijn korte tijd als financiënminister. Kort daarna was het Vance die de Oekraïense president Zelensky in het Oval Office verbaal aftuigde.
Vance bepleit de uitlevering van Oekraïne aan Poetin niet voor eigen zakelijk gewin, maar omdat het een klap is voor de EU. Hij bepleit die niet uit sympathie voor Poetin, maar uit afkeer van ‘links-liberale Europeanen’. Europese leiders mogen hopen dat Trump 2028 haalt. Ze hebben dan nog drie jaar om met spoed iets van een eigen Europese veiligheidsstructuur op te tuigen. Die zullen ze nodig hebben als zich in 2028 in de VS een scenario voltrekt waarin Europa níét met de schrik vrijkomt: als JD Vance wordt gekozen tot president.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant