Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Roestem Oemjerov, secretaris van de Oekraïense Nationale Veiligheids- en Defensieraad, en Andri Hnatov, stafchef van het Oekraïense leger, hebben donderdagavond in Miami gesproken met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en president Trumps schoonzoon Jared Kushner. Die waren een paar dagen terug nog in Moskou voor een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin.
De vier hebben in Miami gesproken over de laatste ontwikkelingen met betrekking tot het plan om tot een einde van de oorlog in Oekraïne te komen. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky telt dat plan nu twintig punten.
Zo wilde Zelensky op de hoogte worden gebracht van de gesprekken in Moskou en weten ‘welke manieren Poetin weer heeft gevonden om de oorlog te verlengen’. De president lijkt daarmee duidelijk te maken dat er op korte termijn geen overeenkomst zal worden bereikt.
Pogingen daartoe kwamen deze week nog in een stroomversnelling. Eind november waren de Oekraïners ook al in Florida om te praten met de Amerikanen. Witkoff en Kushner spraken dinsdag vijf uur lang met de Russen in Moskou, een bijeenkomst waarop Trump nog steeds geen officiële reactie heeft gegeven.
De Russen hebben de gesprekken wel al ‘een succes’ genoemd. Joeri Oesjakov, een van Poetins belangrijkste adviseurs, zegt dat hij uitkijkt naar nog meer ontmoetingen met de Amerikanen. Wel zei Oesjakov dat er na de gesprekken in Moskou, waarbij Rusland nog altijd geen concessies heeft gedaan en dus vast is blijven houden aan zijn maximalistische eisen voor een wapenstilstand, ‘geen concrete afspraken’ zijn gemaakt.
Yassin Boutayeb
De haveninfrastructuur van de Russische stad Temrjoek aan de Zee van Azov is beschadigd geraakt door een Oekraïense droneaanval. Dat meldt de lokale nooddienst vrijdag.
'Er was brand en er zijn speciale en noodhulpdiensten ter plaatse', aldus de dienst in een verklaring op de Telegram.
Volgens het Russische ministerie van Defensie hebben luchtafweersystemen afgelopen nacht 41 Oekraïense drones onderschept en vernietigd, waaronder één boven de regio Krasnodar.
Reuters
Rusland heeft de toegang tot Snapchat geblokkeerd. Dat meldt het Russische staatsagentschap RIA. Mediawaakhond Rozkomnadzor, de organisatie die verantwoordelijk is voor de censuur van media, geeft als formele reden dat de app wordt gebruikt om ‘terroristische aanslagen' te plannen en daders te rekruteren. Dat is een beschuldiging die de autoriteiten vaker van stal halen om het gebruik van sociale media aan banden te leggen.
Eerder vandaag maakte Rozkomnadzor al bekend dat de mogelijkheid om spraak- en videogesprekken te voeren via FaceTime heeft beperkt, eveneens omdat het terrorisme en criminaliteit zou faciliteren. Daarmee is de app van Apple feitelijk geblokkeerd in Rusland. Gebruikers in Rusland maakten al langer melding van storingen.
De Russische president Vladimir Poetin heeft het ontmoedigen van software uit ‘onvriendelijke landen’ dit voorjaar tot officieel overheidsbeleid verheven. Berichtendiensten WhatsApp en Telegram kregen ook al te maken met restricties, net als de videoapp YouTube.
Bovendien heeft Rusland vorige maand delen van de Russische provincie Oeljanovsk permanent afgesloten van de toegang tot mobiel internet. De maatregel is bedoeld om overheidsgebouwen en militaire locaties te beschermen tegen Oekraïense drones. Tijdelijke internetblokkades gedurende Oekraïense droneaanvallen worden regelmatig ingezet door de autoriteiten.
Thom Canters
De meer dan vijf uur durende gesprekken met de Amerikaanse delegatie waren ‘noodzakelijk’ en ‘nuttig’, maar ook ‘moeilijk’. Dat heeft de Russische president Poetin gezegd tegen de Indiase zender India Today, voorafgaand aan zijn vertrek naar New Delhi.
Namens de VS spraken speciaal gezant Steve Witkoff en Donald Trumps schoonzoon Jared Kushner dinsdag in het Kremlin met de Russische president. Op tafel lag een afgeslankte versie van het Amerikaans-Russische 28-puntenplan, dat zwaar in het nadeel van Oekraïne was.
Zoals van tevoren werd verwacht, zijn Witkoff en Kushner er niet in geslaagd Poetin te laten instemmen met het nieuwe voorstel. De Russische president weigert af te wijken van zijn aanvankelijke eisen, te weten: de overgave van de Oekraïense Donbas, de krimp van het Oekraïense leger en een streep door het Navo-lidmaatschap van Oekraïne.
In gesprek met de Indiase nieuwszender dreigde Poetin nog maar eens dat Rusland de Donbas met geweld zou overnemen, tenzij de Oekraïense troepen zich terugtrekken. Voor Oekraïne is dit onbespreekbaar.
Ook vandaag wordt er op hoog niveau gesproken over vrede in Oekraïne. Naar verluidt ontvangt het duo Witkoff-Kushner in Miami de Oekraïense hoofdonderhandelaar Roestem Oemjerov.
Jasper Daams
Bij Oekraïense beschietingen in het Russische dorp Gora-Podol is woensdag een man om het leven gekomen. Dat heeft de gouverneur van de Russische grensregio Belgorod, Vjatsjeslav Gladkov, bekendgemaakt.
Aan Oekraïense zijde zijn dezelfde dag meerdere mensen gewond geraakt bij Russische aanvallen, zo melden de lokale autoriteiten.
De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump, ontmoeten donderdag in Florida een Oekraïense delegatie die wordt geleid door Roestem Oemjerov, de chef van de veiligheidsraad van Oekraïne. In de gesprekken staat vrede in Oekraïne centraal. De ontmoeting vindt volgens een Amerikaanse functionaris in de omgeving van Miami plaats.
De VS doet pogingen om de oorlog in Oekraïne, die inmiddels meer dan drie jaar duurt, te beëindigen. Eerder op woensdag zei Trump dat ook de Russische president Vladimir Poetin dat wil, hoewel de Amerikaanse president toegaf geen idee te hebben hoe de vredesgesprekken verder zullen verlopen. "We gaan het zien."
De Russische regering zei woensdag dat Poetin heeft ingestemd met enkele Amerikaanse voorstellen voor vrede in Oekraïne, maar een aantal andere voorstellen zou hebben verworpen. Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov is dit normaal in een onderhandelingsproces en zijn de Russen bereid om zo vaak af te spreken met de Amerikanen als nodig is voor een akkoord.
Dinsdag spraken Witkoff en Kushner nog urenlang met Poetin in Moskou. Een Kremlinwoordvoerder zei dat dat gesprek geen doorbraak had opgeleverd.
De Roemeense marine heeft een Sea Baby, een door Oekraïne geproduceerde zeedrone, opgeblazen in de Zwarte Zee. Dat meldt het Roemeense ministerie van Defensie. De drone, die op zo’n 66 kilometer afstand van de Roemeense havenstad Constanta werd opgeblazen, zou een gevaar hebben gevormd voor handelsschepen die varen op de zee. De Roemeense autoriteiten hebben niet gezegd welk land verantwoordelijk was voor het afvuren van de drone. Oekraïne zegt de drone niet te hebben afgevuurd.
Twitter bericht wordt geladen...
Het ingrijpen van de Roemeense marine komt niet lang nadat de Oekraïense strijdkrachten de aanval hebben geopend op olietankers van de Russische schaduwvloot op de Zwarte Zee. Dat gebeurde de afgelopen dagen, in de buurt van de Turkse kust. Oekraïne gebruikte voor de aanvallen zeedrones. Als gevolg zijn de verzekeringspremies voor schepen die over de zee willen varen gestegen.
Vandaag spraken Navo-chef Mark Rutte en de Turkse buitenlandminister nog met elkaar over het waarborgen van de veiligheid van handelsschepen op de Zwarte Zee. Hakan noemde de Oekraïense aanvallen ‘erg beangstigend’. De buitenlandminister heeft gezegd dat verschillende landen die aan de Zwarte Zee liggen, zoals Roemenië en Bulgarije, met elkaar in gesprek zijn om nieuwe soortgelijke aanvallen te voorkomen.
Yassin Boutayeb
De Hongaarse autoriteiten zullen het door de Europese Unie genomen besluit om de afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen geleidelijk af te bouwen aanvechten bij het Europese Hof van Justitie. Dat maakt de Hongaarse buitenlandminister Peter Szijjarto duidelijk. Ook stelde hij dat Hongarije niet zal meedoen aan de financiering van nieuwe Europese wapenleveranties aan Oekraïne.
Volgens het besluit dat de EU vandaag overeenkwam moet de import van onder meer Russisch vloeibaar gas eind 2027 helemaal zijn gestopt. De Hongaren willen daar dus een stokje voor steken. Het land is afhankelijk van Russische energiebronnen en werd vorige maand nog door de Amerikaanse president Donald Trump uitgezonderd van sancties die de Amerikanen hadden ingevoerd tegen twee Russische oliebedrijven.
Naast Hongarije is ook Slowakije tegen het Europese besluit. Beide landen onderhouden al jaren goede banden met Rusland, ondanks de Russische invasie van Oekraïne in 2022.
Vrijdag ontmoette de Hongaarse premier Viktor Orbán nog de Russische president Vladimir Poetin in Moskou. Daar beloofde Orbán Poetin dat Hongarije onder geen beding zal stoppen met het kopen van Russische fossiele brandstoffen. ‘Ik wil benadrukken dat de Russische energieleveranties de basis vormen van de toevoer van energie naar Hongarije. Dat is nu zo en dat zal ook in de toekomst zo blijven’, zo sprak Orbán.
Yassin Boutayeb
De bondgenoten van Oekraïne zullen volgend jaar nog meer wapens voor het land moeten aanschaffen dan in 2025. Daarvoor waarschuwde Navo-topman Mark Rutte vandaag in Brussel, bij de vergadering van buitenlandministers van de lidstaten. De Amerikaanse minister Rubio sloeg de bespreking over.
De landen staan hiervoor samen ongeveer 1 miljard dollar per maand af, maar dat bedrag is volgend jaar onvoldoende. Vanaf volgend jaar zou ‘15 miljard, misschien wat meer’ nodig zijn om Oekraïne effectief te blijven steunen, citeren persbureaus Rutte. Dat komt neer op 1,25 miljard dollar per maand (1,07 miljard euro).
Om Kyiv te ondersteunen kopen westerse landen gezamenlijk Amerikaans wapentuig aan onder het zogenoemde Prioritized Ukraine Requirements List (PURL)-initiatief. Het gaat onder meer om de Amerikaanse Patriot-luchtafweer, die zeer gewild is door Kyiv. Vandaag werd duidelijk dat Duitsland, Noorwegen, Polen, Nederland en Canada nieuwe bijdragen van in totaal ruim 1 miljard dollar aan het initiatief hebben toegezegd. Vanuit Nederland gaat het om 250 miljoen euro.
Dat de landen samen de miljarden ophoesten, is het gevolg van een besluit van de regering-Trump. De Amerikaanse leider zette de verhoudingen binnen de alliantie eerder op scherp door een hogere bijdrage van de andere westerse landen te eisen.
Maartje Geels
De EU-landen hebben woensdag een akkoord bereikt met het Europees Parlement over de geleidelijke afschaffing van de Russische gasimport tegen 2027. Het akkoord past in breder Europees beleid om de afhankelijkheid van Russische energie te beëindigen.
De overeenkomst omvat een juridisch bindend, stapsgewijs verbod op de import van vloeibaar aardgas (LNG) en gas via pijpleidingen uit Rusland, met een volledig verbod vanaf respectievelijk eind 2026 en najaar 2027.
In oktober was Rusland goed voor 12 procent van de gasimport in de EU. Voor de Russische invasie van Oekraïne in 2022 was dit nog 45 procent. Hongarije, Frankrijk en België behoren tot de landen die nog steeds Russisch gas ontvangen.
Navo-baas Mark Rutte heeft getracht naar de buitenwereld de zorgen weg te nemen rondom de Amerikaanse toewijding aan het militaire bondgenootschap. Aanleiding is de afwezigheid van buitenlandminister Marco Rubio tijdens een bijeenkomst met zijn collega-ministers van Navo-landen, die morgen in Brussel op het programma staat.
De VS maakten gisteren bekend dat minister Rubio niet aanwezig zal zijn bij de belangrijke vergadering van het bondgenootschap. ‘Minister Rubio heeft al tientallen vergaderingen met Navo-bondgenoten bijgewoond en het zou compleet onpraktisch zijn om van hem te verwachten dat hij bij elke bijeenkomst is’, luidde de lezing van zijn ministerie.
Omdat Rubio een belangrijke rol speelt in de vredesonderhandelingen en juist lijkt op te komen voor de Oekraïense belangen, was zijn afwezigheid bij de Navo-vergadering voer voor speculatie. Volgens Rutte moet er niet te veel achter worden gezocht. ‘Hij werkt keihard om niet alleen de situatie in Oekraïne aan te pakken, maar natuurlijk ook vele andere kwesties die op zijn bord liggen’, aldus de Navo-chef. ‘Dus ik accepteer volledig dat hij er morgen niet bij kan zijn.’
Naar verluidt wordt Rutte zelf betrokken bij het proces dat pendeldiplomatie is gaan heten. Hij zei vandaag dat hij verwacht dat de Amerikaanse inspanningen om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne ‘op den duur’ gaan lukken, mits Rusland en Oekraïne meedoen. ‘It takes two to tango’, aldus de oud-premier.
Het lijkt erop dat Rutte voorlopig niet hoeft te rekenen op medewerking van Rusland. President Vladimir Poetin herhaalde vandaag zijn eerdere beschuldiging dat Europa dwarsligt bij de Amerikaanse pogingen om vrede te stichten in Oekraïne. ‘We zijn niet van plan om Europa de oorlog te verklaren, maar als Europa dat wil en begint, zijn we daar nu klaar voor’, aldus Poetin.
Jasper Daams
Besiktas Shipping, de Turkse eigenaar van een olietanker die vorige week werd aangevallen voor de kust van Senegal, zegt te stoppen met alle activiteiten waarbij Rusland is betrokken. ‘Na een grondige beoordeling zijn we tot de conclusie gekomen dat de risico's voor onze schepen en bemanning onhoudbaar zijn geworden’, aldus het scheepvaartbedrijf. Bij de aanval raakte niemand gewond.
De olietanker M/S Mersin lag vorige week met een lading diesel aan boord voor anker voor de Afrikaanse westkust toen ze werd getroffen door vier explosies. Het schip deed dit jaar meerdere Russische havens aan. Besiktas Shipping zegt altijd te handelen volgens de internationale sanctieregels.
Hoewel een officiële bevestiging nog op zich laat wachten, is het goed mogelijk dat Oekraïne verantwoordelijk is voor de aanval. Vandaag en vorige week waren Russische tankers doelwit van aanvallen op de Zwarte Zee. Van de twee aanvallen van vorige week, uitgevoerd met zeedrones, is bekend dat Oekraïne erachter zat. De regering in Kyiv ontkent betrokkenheid bij de aanval van vandaag.
Jasper Daams
Russische en Belarussische skiërs mogen toch meedoen aan kwalificatietoernooien voor de Olympische Winterspelen, zij het onder een neutrale vlag. De bonden uit Rusland en Belarus en de aangesloten atleten hebben met succes een eerder besluit van de internationale ski- en snowboardfederatie (FIS) aangevochten sporttribunaal CAS.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne zijn atleten uit Rusland en bondgenoot Belarus niet meer welkom op veel internationale sporttoernooien, of mogen ze enkel meedoen onder een neutrale vlag. Met het oog op de naderende Winterspelen had de FIS in oktober gekozen voor die laatste optie: Russische en Belarussische sporters zouden onder geen beding welkom zijn op kwalificatietoernooien voor de Olympische- en Paralympische Winterspelen.
Het CAS heeft beide landen in twee aparte zaken in het gelijk gesteld. De ski- en snowboardfederatie handelde in strijd met ‘de beginselen van politieke neutraliteit en non-discriminatie’ luidt het oordeel. Eerder kregen Russische rodelaars ook al toestemming van het CAS om onder neutrale vlag mee te doen.
Het kan dus zijn dat Russische en Belarussische sporters straks actief zijn op de Winterspelen. Ze moeten daarvoor wel voldoen aan de eisen die worden gesteld aan sporters die onder een neutrale vlag willen meedoen. Eén van die eisen houdt in dat de atleten ‘strikt neutraal’ zijn ten aanzien van de Russische en Belarussische rol in de oorlog in Oekraïne.
Jasper Daams
In de Zwarte Zee is dinsdagochtend opnieuw een Russische tanker aangevallen. Het Turkse directoraat voor maritieme zaken meldt op X dat de Mildvolga-2 zelf melding heeft gemaakt van een aanval, op 80 zeemijl van de Turkse kust. Het schip was volgens de Turkse autoriteiten onderweg van Rusland naar Georgië met een lading zonnebloemolie.
De dertien bemanningsleden zouden ongedeerd zijn gebleven. Het schip heeft niet om hulp gevraagd en zou nu naar de Turkse haven Sinop varen. Er zijn geen verdere details over de aanval verstrekt. Volgens de Turkse zender NTV zou het schip getroffen zijn door een drone.
Afgelopen week werden twee tankers op de Zwarte Zee ook al getroffen door explosies. Die aanval, waarbij zeedrones werden ingezet, was het werk van Oekraïne. De betreffende schepen staan op de Europese sanctielijst, omdat ze deel uitmaken van de ‘schaduwvloot’ waarmee Rusland de internationale sancties ontduikt. Volgens Oekraïne waren ze op weg naar een Russische haven om olie aan boord te laden.
Voor de kust van het West-Afrikaanse Senegal werd afgelopen week bovendien een Turkse olietanker getroffen. De tanker M/S Mersin vervoerde diesel en heeft dit jaar meerdere keren Russische havens aangedaan.
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan sprak maandag van een ‘zorgwekkende escalatie’ en vaardigde een waarschuwing uit aan ‘alle betrokken partijen’. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft volgens hem ‘duidelijk een punt bereikt waarop de veiligheid van de scheepvaart op de Zwarte Zee bedreigd wordt’.
Thom Canters
Het Oekraïense leger ontkent dat Rusland de strategisch belangrijke stad Pokrovsk volledig heeft veroverd. Troepen die er vechten, hebben aan persbureau Reuters verklaard het noorden van de stad nog in handen te hebben. Rusland claimde gisteravond Pokrovsk, in de oostelijke regio Donetsk, te hebben veroverd.
Analisten van de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW) hebben nog geen bewijs gevonden dat de Russische claims kan staven. Mogelijk heeft Oekraïne nog steeds de controle over delen van het noorden van Pokrovsk. Dat Rusland nu de inname verkondigt, is mogelijk een onderdeel van de psychologische oorlogsvoering van het Kremlin om de gesprekken met de VS te beïnvloeden, schrijft ISW in zijn update van vandaag over de oorlog.
Speciaal gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner spreken vandaag in Moskou met de Russische leider Vladimir Poetin over een mogelijk akkoord om de oorlog tot een einde te brengen.
Pokrovsk, een cruciaal knooppunt in de Oekraïense logistiek, geldt al ruim een jaar als een van de belangrijkste doelwitten van Rusland. De laatste tijd is de situatie alsmaar precairder geworden voor Oekraïne. Medio november zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky niemand te willen dwingen ‘te sterven voor ruïnes’. Hij liet aan commandanten ter plaatse om te bepalen of en hoe ze de strijd wilden doorzetten.
Thom Canters
De Amerikaanse regering vindt het niet nodig dat haar minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, woensdag aanwezig is bij een belangrijke vergadering in Navo-verband. De ministers van Buitenlandse Zaken van de Navo-lidstaten komen dan in Brussel bijeen, naar verwachting om vooral te praten over de oorlog in Oekraïne en de Amerikaanse pogingen die te beëindigen.
Rubio speelt een belangrijke rol in de pendeldiplomatie van de Verenigde Staten tussen Oekraïne en Rusland. Afgelopen weekend sprak hij nog met een Oekraïense delegatie in Miami, na eerdere gesprekken in Genève. De minister sprak na afloop over ‘productieve’ gesprekken, maar gaf ook aan dat er nog veel werk te verzetten is.
‘Minister Rubio heeft al tientallen vergaderingen met Navo-bondgenoten bijgewoond en het zou compleet onpraktisch zijn om van hem te verwachten dat hij bij elke bijeenkomst is’, zo verklaarde een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken tegenover het Duitse persbureau DPA. Onderminister Christopher Landau zal Rubio’s plek innemen.
Rubio heeft bij herhaling verklaard de Europese bondgenoten te zullen betrekken bij de onderhandelingen over beëindiging van de oorlog in Oekraïne. In het bijzonder als het gaat over de rol van de Navo en de Europese Unie daarin. Tegelijkertijd weet Europa nog niet haar stempel te drukken op de onderhandelingen.
Thom Canters
De Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner spreken naar verwachting vanmiddag in Moskou met de Russische president Vladimir Poetin. De Russische hoofdstad is de volgende stop bij de pogingen van de regering-Trump om de oorlog tegen Oekraïne tot een einde te brengen.
Aan de vooravond van dat gesprek heeft het Kremlin beweerd dat de Russen de strategisch gelegen oostelijke stad Pokrovsk hebben ingenomen. Poetin zou door legerleider Valeri Gerasimov zijn geïnformeerd over de verovering van Pokrovsk, evenals Vovtsjansk, een plaats in de noordelijke regio Charkiv. Rusland probeert al meer dan een jaar Pokrovsk, een belangrijk logistiek knooppunt in de Donetsk-regio, in handen te krijgen.
Oekraïne heeft de verovering niet bevestigd. Wel gaf president Zelensky commandanten in Pokrovsk enkele weken geleden al toestemming hun eigen afweging te maken over hun terugtrekking uit zwaar belegerde stad. Andri Kovalenko, het hoofd van het Oekraïense centrum voor de bestrijding van desinformatie, heeft gewaarschuwd dat Rusland ‘vele pogingen zal doen om de druk aan het front in de komende weken op te voeren en dit gepaard zal laten gaan met bombastische verklaringen.’
De Amerikaanse militaire denktank Institute for the Study of War (ISW) ziet nog geen bewijs voor de Russische claims. Dat Rusland nu de inname verkondigt, is volgens ISW mogelijk ‘onderdeel van de cognitieve oorlogsvoering om de onderhandelingen in Moskou tussen de VS en Rusland te beïnvloeden’.
Afgelopen weken voerden de Amerikanen, met toen ook buitenlandminister Marco Rubio, overleg met een Oekraïense delegatie. Hoewel er na afloop werd gesproken over ‘productieve’ gesprekken, zei Rubio dat er ‘nog veel werk verricht moet worden’.
Volgens de bij die gesprekken niet aanwezige Oekraïense president Volodymyr Zelenksy moeten ‘moeilijke kwesties nog worden opgelost’. Oekraïense bronnen van de nieuwssite Axios stelden dat de gesprekken zich vooral zouden hebben toegespitst op waar de de facto grenzen komen te liggen bij een eventuele deal over beëindiging van de oorlog. Rusland wil de gehele Donbas in handen krijgen, inclusief gebieden die het nog niet in handen heeft. Voor Oekraïne is dat een rode lijn.
Thom Canters
Jared Kushner, de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump, zal speciaal gezant Steve Witkoff vergezellen naar Moskou. Dat heeft een functionaris van het Witte Huis maandag laten weten.
CNN had eerder gemeld dat Witkoff maandag naar Moskou zou reizen, een dag nadat hij, Kushner en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio een hoge Oekraïense delegatie in Florida hadden ontmoet.
Kushner heeft geen officiële functie in de regering, maar heeft een goede relatie met de Russische onderhandelaar Kirill Dmitriev. Beiden zijn geen diplomaten, maar investeerders. Al jaren proberen zij Rusland en de VS nader tot elkaar te brengen via ‘win-win’ investeringsprojecten.
Kushner was ook aanwezig bij de vredesbesprekingen in het Midden-Oosten. Naderhand stortten drie Arabische landen bijna 5 miljard dollar in zijn investeringsfonds.
Rubio zei na de ontmoeting in Florida dat er vooruitgang was geboekt in de richting van een einde aan de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, maar dat er nog meer werk te doen was. Witkoff en Kushner zullen naar verwachting ook de Russische president Vladimir Poetin spreken.
Michael Persson
Lees ook: Al sinds 2016 bouwt de Russische onderhandelaar Kirill Dmitriev aan goede relaties met Trump
De Franse president Macron heeft zojuist gesproken met president Donald Trump, meldt het Elysée. Het telefoongesprek tussen de leiders was niet vooraf aangekondigd, maar volgt op Macrons ontmoeting met de Oekraïense president Zelensky vandaag in Parijs. Daar spraken ze ook met andere Europese leiders over de rol van Europa in de vredesbesprekingen met Rusland en de Verenigde Staten.
Macron zou volgens het Elysée bij Trump benadrukt hebben dat veiligheidsgaranties voor Oekraïne groot belang zijn. Over die veiligheidsgaranties na de oorlog zei de Franse president dat hij binnenkort samen met de coalition of the willing – de Europese landen die hun steun hebben uitgesproken aan Oekraïne – om de tafel wil. In de eerste versie van de vredesdeal, die door Rusland en de Verenigde Staten bekokstoofd was, stond dat Oekraïne geen lid mocht worden van de Navo en dat het Oekraïense leger drastisch moest verkleinen.
Bij de besprekingen van vandaag in Parijs zouden de Oekraïense eisen voor veiligheidsgaranties geformuleerd zijn, zei Macron op een persconferentie achteraf. De vraag is in hoeverre de Verenigde Staten bereid zijn deel te nemen aan die garanties. Volgens bronnen van nieuwssite Politico heeft de minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan de Europese bondgenoten laten weten dat de VS geen garanties wil geven vóór het vredesakkoord met Oekraïne gesloten is.
Na afloop van de ontmoeting met Zelensky vandaag benadrukte de Franse leider dat de bal nu weer bij de VS en Rusland ligt. De komende dagen reist de Amerikaanse onderhandelaar af naar Moskou om daar met Poetin te praten.
Dana Holscher
Nederland en Oekraïne gaan een samenwerking aan voor de productie van drones. Dat maakt het Nederlandse ministerie van Defensie bekend. Eerder vandaag meldde Defensie dat Nederland bovendien voor 250 miljoen euro aan Amerikaanse wapens gaat kopen voor Oekraïne.
Wat de overeenkomst precies inhoudt en hoe de verantwoordelijkheden zullen worden verdeeld, maakt Defensie niet bekend, maar vermoedelijk zullen de drones in Nederlandse fabrieken worden geproduceerd. Volgens demissionair defensieminister Brekelmans kan Nederland ‘veel leren van hoe de Oekraïners opereren en innoveren’. Nederland heeft op zijn beurt ‘innovatieve bedrijven die hoogwaardige drones kunnen ontwikkelen en produceren’, zegt Brekelmans in een verklaring.
Afgelopen oktober werd bekend dat Nederland 90 miljoen euro investeert in Oekraïense drones. Dat geld is bestemd voor de productie van drones die zowel surveillance- als aanvalsacties kunnen uitvoeren. De deal van vandaag borduurt voort op de afspraken van oktober. Volgens Brekelmans is dat ook in het voordeel van Nederland: ‘Deze samenwerking vergroot niet alleen onze productiecapaciteit, maar versterkt ook onze gezamenlijke veiligheid.’
Dana Holscher
De Oekraïense president Zelensky en de Franse president Macron hebben vandaag ook gesproken met de Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff. Dat maakt het Elysée bekend. Witkoff is momenteel in Florida voor een ontmoeting met Roestem Oemjerov, de Oekraïense minister van Defensie. Over de inhoud van het overleg hebben de leiders nog niets bekendgemaakt.
De gesprekken in Parijs zijn de volgende in een reeks diplomatieke topoverleggen over mogelijke vrede in Oekraïne. Afgelopen zondag spraken Oekraïense en Amerikaanse delegaties met elkaar in Florida. Volgens Zelensky is hij vandaag door gezant Witfkoff, die gisteren ook bij dat overleg was, ‘gebriefd’. ‘We hebben besloten om de details persoonlijk te bespreken’, schrijft Zelensky op Telegram.
Hoewel officieel nog niets bekend is gemaakt over de inhoud van alle diplomatieke vergaderingen, lijkt de dynamiek ongunstig voor Oekraïne. De Verenigde Staten hebben nauwe banden met Rusland, en de Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner hebben zakelijke belangen bij een deal die gunstig is voor Rusland. Uit gelekte telefoongesprekken blijkt bovendien dat Witkoff onder één hoedje speelde met de Russen, waarbij hij hen instrueerde hoe ze met Trump moesten omgaan.
Wanneer de volgende ontmoeting tussen de VS en Oekraïne zal zijn, is nog niet bekend. Wel staat er een overleg tussen Witkoff en Poetin op het programma, daarvoor reist Witkoff waarschijnlijk vandaag naar Moskou.
Behalve het overleg met de Verenigde Staten voerden Zelensky en Macron vandaag ook gesprekken met Europese leiders. Volgens het Elysée was er contact met Nederland, Duitsland, Italië, Polen, Noorwegen, Finland en Denemarken. Ook met de leiders van de Navo en de EU zijn gesprekken gevoerd. Wat daar precies uit is gekomen, hebben de staatshoofden nog niet bekendgemaakt.
Simultaan hebben in Berlijn de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Poolse premier Donald Tusk een persconferentie gegeven. Merz benadrukte daarin de noodzaak van nauwe samenwerking op defensie, gezien de dreiging van het ‘revisionistische’ Rusland, dat zijn macht in Europa wil terugveroveren. Hij bevestigde bovendien dat hij en Tusk vandaag spraken met Zelensky en Macron, en zei dat de Europese leiders blijven samenwerken om Oekraïne te steunen.
Dana Holscher
Nederland gaat Oekraïne voor 250 miljoen euro aan nieuwe militaire steun geven. Met het geld moet Oekraïne zich beter kunnen verdedigen tegen de dagelijkse Russische aanvallen. Het zal worden besteed aan onder andere luchtverdedigingswapens en F-16-munitie. Minister van Defensie Ruben Brekelmans maakte het steunpakket maandag bekend in Brussel.
Brekelmans kondigde ook aan dat beide landen samen drones gaan produceren. De minister tekende een overeenkomst voor de coproductie met zijn Oekraïense collega Denys Sjmyhal. ‘Een nieuwe mijlpaal’, twitterde Brekelmans. ‘Dit versterkt onze gezamenlijke veiligheid, weerbaarheid én innovatie.’
Met de 250 miljoen euro zal Nederland voor Oekraïne wapens in de VS kopen. Nederland was eerder dit jaar een van de eerste landen die met dit Purl-programma wapens voor Oekraïne aanschafte uit de Amerikaanse voorraden. Het programma werd opgezet door Europese landen omdat president Donald Trump niet meer bereik bleek om Oekraïne op grote schaal wapens te leveren.
‘Dit weekend was het zoveelste trieste dieptepunt in de Russische terreurcampagne door de lucht’, aldus Brekelmans. ‘Oekraïne heeft acuut meer militaire steun nodig om zich tegen deze luchtaanvallen te verdedigen en de zware winter door te komen. De vredesonderhandelingen mogen niet afleiden van het volop en massaal steunen van Oekraïne.’
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft maandag gewaarschuwd dat het topoverleg zondag tussen de VS en Oekraïne nog een lastig vervolg zal krijgen. ‘Er zijn nog een aantal moeilijke kwesties die opgelost moeten worden’, twitterde Zelensky na een gesprek met de Finse president Alex Stubb.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en president Trumps onderhandelaar Steve Witkoff voerden zondag urenlang overleg met een Oekraïense delegatie over het Amerikaanse vredesplan om de oorlog met Rusland te beëindigen. Wat de besprekingen hebben opgeleverd, is niet duidelijk.
Zelensky zei niet welke ‘moeilijke kwesties’ nog moeten worden opgelost. Tijdens het overleg werd gesproken over het opgeven door Kyiv van gebied dat de Russen nu bezet houden. Moskou wil onder andere de Donbas. In de oorspronkelijke versie van het Amerikaanse plan stond dat Oekraïne de gehele Donbas-regio, dat bestaat uit Donetsk en Loehansk, zou moeten afstaan aan de Russen.
‘Onze vertegenwoordigers zullen de komende dagen terugkeren naar Europa’, aldus Zelensky over zijn onderhandelingsdelegatie. ‘Nadat wij met hen hebben gesproken en een volledig verslag hebben ontvangen over het verloop van de onderhandelingen, zullen we een besluit nemen over onze verdere activiteiten.’
Stieven Ramdharie
In een vredesakkoord met Rusland mag Moskou niet vrijuit gaan voor mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden die sinds de invasie in Oekraïne zijn gepleegd door het Russische leger. Dit zou onaanvaardbaar zijn voor de EU. Deze waarschuwing uit de Europese commissaris voor Justitie, Michael McGrath.
De Europese bondgenoten van Oekraïne zijn bang dat de VS in het kader van een vredesplan er genoegen mee zullen nemen dat Rusland niet wordt aangepakt voor misdaden begaan tijdens de invasie. In het oorspronkelijke 28 punten-plan van Washington wordt de deur opengegooid voor volledige amnestie.
Het Internationale Strafhof in Den Haag heeft in 2023 een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Russische president Vladimir Poetin vanwege de overbrenging van Oekraïense kinderen en andere burgers uit de bezette gebieden naar Rusland. ‘Ik denk niet dat de geschiedenis een mild oordeel zal vellen over elke poging om de Russische misdaden in Oekraïne van tafel te vegen’, aldus McGrath in een interview met Politico. ‘Zij moeten ter verantwoording worden geroepen voor die misdaden en dat zal de aanpak van de Europese Unie zijn in al deze besprekingen.’
Volgens de commissaris zouden de EU en de VS een ‘historische vergissing van enorme omvang’ begaan als Rusland niet wordt vervolgd, alleen maar om een vredesakkoord mogelijk te maken. ‘Als wij dat zouden doen, om straffeloosheid voor die misdaden mogelijk te maken, zouden we de kiem leggen voor de volgende ronde van agressie en de volgende invasie’, waarschuwt McGrath. Behalve de ontvoering van zo’n 20 duizend kinderen, hangt Russische militairen en politici ook berechting boven het hoofd voor het doden van burgers in onder andere Boetsja en Marioepol.
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wordt vandaag in Parijs door zijn nationale veiligheidsadviseur Roestem Oemjerov ingelicht over besprekingen zondag met de VS over het Amerikaanse vredesplan om de oorlog te beëindigen. Tegelijk reist de Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff af naar Moskou voor een gesprek met de Russische president Vladimir Poetin. Dit melden CNN en de nieuwssite Axios.
Het is niet bekend wat het overleg zondag tussen de VS en Oekraïne heeft opgeleverd. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio noemde de besprekingen ‘zeer productief’ maar zei ook dat er ‘meer werk’ nodig was. Later zei president Donald Trump ‘dat er een goede kans is dat we een deal kunnen sluiten.’ Het onderhoud tussen Poetin en Witkoff zal volgens Trump later deze week plaatsvinden, maar mogelijk is dat morgen al.
Zelensky zei zondag dat hij telefonisch door Oemjerov al in grote lijnen op de hoogte was gesteld van de besprekingen met de VS. Oekraïense functionarissen zeiden tegen Axios dat het overleg in Florida ‘moeilijk’ en ‘intensief’ was.
Volgens de nieuwssite was een van de belangrijkste punten de vraag waar de grens met Rusland zou komen te liggen als er een vredesakkoord wordt gesloten met de Russen. Oekraïne is bereid de huidige bestandslijn te accepteren in het kader van een wapenstilstand. Het weigert echter de gehele Donbas af te staan aan Rusland, zoals in de oorspronkelijke versie van het Amerikaanse plan stond.
Stieven Ramdharie
Twitter bericht wordt geladen...
De gesprekken tussen de Verenigde Staten en Oekraïne zijn ‘zeer productief’ geweest, aldus minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. De twee partijen zaten vandaag zo’n twee uur met elkaar aan tafel. Rubio gaf na afloop geen verdere details. Vanuit Amerikaanse zijde waren behalve hij ook speciaal gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner aangeschoven.
Er is de Amerikanen veel aan gelegen om een bestand tussen Rusland en Oekraïne van de grond te krijgen. De Amerikaanse leider Trump beloofde tijdens zijn campagne namelijk nog dat hij binnen 24 uur een einde aan de oorlog zou maken. Later deze week bezoekt Witkoff Moskou om de resultaten te overleggen.
Het doorgaans goed ingevoerde medium Axios schreef vanmorgen dat de delegaties zich zouden focussen op de grond die Oekraïne behoudt en Amerikaanse veiligheidsgaranties.
De Oekraïense delegatie werd geleid door veiligheidsadviseur Roestem Oemjerov. Hij vervangt voormalig stafchef Andri Jermak, die vrijdag het veld moest ruimen vanwege een corruptieschandaal. Bij aanvang bedankte hij de Amerikanen voor hun steun.
Oemjerov, voormalig minister van Defensie, was eerder al betrokken bij de diplomatie rond het 28-puntenplan, dat de VS ruim een week geleden presenteerden en dat door Oekraïne en Europa werd beschouwd als Russisch wensenlijstje. Kyiv ging daarna met de Amerikanen rond de tafel om een alternatief op te stellen.
Maartje Geels
Een Oekraïense delegatie is vandaag in de Amerikaanse staat Florida om met kopstukken uit de Trump-regering te spreken over de plannen om de oorlog in Oekraïne tot een einde te brengen. De gesprekken zullen voortbouwen op de recente onderhandelingen in Genève, waar vertegenwoordigers van de VS, Oekraïne en Europa werkten aan het herzien van het oorspronkelijke 28-puntenplan. Dat kwam vooral tot stand tussen de Amerikanen en de Russen, en dwong Oekraïne tot grote concessies.
Namens Oekraïne reist onder andere Roestem Oemerov, secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad, af naar Florida, heeft president Volodymyr Zelensky bekendgemaakt. Vrijdag moest een van de voornaamste onderhandelaars, Zelensky’s stafchef Andri Jermak, vanwege een groot corruptieschandaal noodgedwongen vertrekken.
De Amerikaanse delegatie bestaat uit buitenlandminister Marco Rubio, speciaal gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner. Zowel Witkoff als Kushner hadden een grote vinger in de pap bij de totstandkoming van het originele 28-puntenplan.
Op welke punten de gesprekken zich concreet zullen toespitsen is onduidelijk. Hoewel het 28-puntenplan is aangepast, is niet naar buiten gebracht welke wijzigingen precies zijn gedaan.
Intussen houdt de Russische president Vladimir Poetin vast aan de eis dat Oekraïne grondgebied opgeeft dat Rusland nu niet bezet heeft. Het 28-puntenplan voorzag daarin, maar die eis geldt als een rode lijn voor Oekraïne. Witkoff zal komende week in Moskou met Poetin spreken over de vredesplannen.
Thom Canters
In de buurt van de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn in de nacht van zaterdag op zondag minstens één dode en elf gewonden gevallen na een nieuwe Russische droneaanval. Dat melden lokale autoriteiten.
Volgens de gouverneur van de stad, Mykola Kalasjnik, vond de dodelijke aanval plaats in Vyshhorod, ten noorden van Kyiv. Zes gewonden moesten naar het ziekenhuis worden gebracht, meldt hij. Afgelopen nacht nam Rusland de stad ook al onder vuur. Daarbij vielen zeker drie doden.
Belga
Zeedrones in de Zwarte Zee hebben een deel van een van de grootste oliehavens van Rusland tijdelijk stilgelegd. Een van de drie aanlegplaatsen bij de haven Novorossiejsk van de onderneming The Caspian Pipeline Consortium (CPC) werd uitgeschakeld, volgens onder meer Russische media.
Het gaat om het eindpunt van een oliepijpleiding van CPC vanuit Kazachstan, dat volgens waarnemers 80 procent van zijn olie-export uitvoert via deze leiding. De CPC spreekt van een terroristische aanslag met onbemande vaartuigen. De Amerikaanse ondernemingen Chevron en ExxonMobil zijn onderdeel van CPC.
Oekraïne bestookt vaak Russische havens aan de Zwarte Zee, maar heeft geen melding gemaakt van een aanval op CPC. Een functionaris van de Oekraïense overheid heeft wel gezegd dat de geheime dienst en de marine verantwoordelijk zijn voor aanvallen vrijdag en zaterdag op twee olietankers op de Zwarte Zee. Die werden getroffen voor de noordkust van Turkije en zijn uit de vaart.
Redactie/Belga
Tennisser Tallon Griekspoor heeft zich in een interview bij het omstreden invitatietoernooi in Sint-Petersburg in enthousiaste bewoordingen uitgelaten over de Russische stad. ‘Eerlijk gezegd is het een van de mooiste steden die ik ooit heb gezien. En het lijkt erg op Amsterdam: de gebouwen, de grachten. Ik ben blij dat ik hier ben en ik hoop dat ik de komende dagen genoeg zie’, zei de Nederlander tegen het Russische medium Championat.
‘Ik was nog nooit in Rusland geweest. Ik zou vorig jaar naar dit toernooi komen, maar ik raakte geblesseerd tijdens de Davis Cup en moest me op het allerlaatste moment terugtrekken. Dus ik ben blij dat ik er eindelijk ben. Er zijn hier zulke geweldige spelers, ik ben blij dat ik de kans krijg om met hen te strijden en een geweldig weekend te beleven’, aldus de nummer 25 van de wereld, die voor het ANP niet bereikbaar was voor commentaar.
De deelname van Griekspoor is omstreden. Sinds de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 vinden er geen internationale toernooien van tennisbonden ATP en WTA plaats in Rusland. Onder meer minister van Buitenlandse Zaken David van Weel riep Griekspoor op niet naar Rusland af te reizen.
Griekspoor is de enige tennisser die meedoet die niet afkomstig is uit Rusland, Belarus of Kazachstan. Hij heeft een relatie met de Russische tennisster Anastasia Potapova.
ANP/Redactie
Oekraïne heeft met zeedrones twee olietankers aangevallen in de Zwarte Zee. De tankers waren volgens een regeringsmedewerker op weg naar Russische havens om olie in te laden.
Op beelden die Kyiv zaterdagmiddag deelde zijn de drones te zien die afkoersen op de tankers, gevolgd door grote explosies en brandende schepen. Volgens een verklaring vanuit Kyiv zijn de schepen niet meer in staat olie te transporteren, en daarom zal de aanval ‘een betekenisvolle klap uitdelen aan de mogelijkheid voor Rusland om olie te vervoeren’.
Twitter bericht wordt geladen...
Volgens Turkse functionarissen was de eerste aanval gisteren al, waarna de bemanning van boord is gehaald. Vandaag volgde een nieuwe aanval. Beide schepen stonden op een internationale sanctielijst, die na de Russische invasie in Oekraïne is opgesteld.
Oekraïne valt al langer met drones Russische olieraffinaderijen aan om zo een belangrijke inkomstenstroom van de Russen droog te leggen. Maar een aanval op de zogeheten schaduwvloot is nieuw. Tot ergernis van Kyiv doen westerse landen weinig om de Russische schaduwvloot aan te pakken.
Die vloot bestaat uit ongeveer duizend vaak verouderde schepen, die onder de vlaggen van andere landen varen en zo de sancties omzeilen, maar wel geld in het laatje brengen voor de Russische oorlogsindustrie.
Michiel van der Geest
In de regio Kyiv zitten meer dan 600 duizend mensen zonder stroom na de grootschalige Russische nachtelijke aanval, melden Oekraïense autoriteiten. Volgens het Oekraïense energieministerie gaat het om ruim 500 duizend huishoudens in de hoofdstad zelf, de rest bevindt zich in de omliggende gebieden. De stroomuitval is het gevolg van raket- en drone-inslagen op energie-infrastructuur in Kyiv en omgeving.
Het is niet de eerste keer dat Oekraïne op grote schaal zonder elektriciteit komt te zitten door Russische aanvallen. Sinds de winter van 2022 richt Moskou zich geregeld op transformatorstations, hoogspanningslijnen en andere onderdelen van het energienet, vaak met als doel steden in het donker te zetten en daarmee de druk op de bevolking te vergroten. Vooral in de koude maanden neemt de impact van zulke aanvallen toe.
Netbeheerders slagen er meestal in de stroomvoorziening binnen enkele uren of dagen deels te herstellen, maar door de herhaalde aanvallen stapelt de schade zich op. Ook nu waarschuwen de autoriteiten voor langdurige reparaties in delen van Kyiv.
Redactie
Het aantal gewonden door de grootschalige Russische nachtelijke aanval op Oekraïne is verder opgelopen tot zeker twintig, meldt de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha op X. Twee mensen kwamen om het leven.
Rusland vuurde volgens Sybiha tientallen kruis- en ballistische raketten af en meer dan vijfhonderd drones op woonwijken, het energienetwerk en andere vitale infrastructuur.
Ook de hoofdstad Kyiv werd getroffen. In de stad klonken urenlang explosies. Eén persoon kwam om het leven, vijftien raakten gewond, aldus de burgemeester. Meerdere woongebouwen raakten beschadigd.
Sybiha wijst erop dat de aanval plaatsvond kort na het bezoek van de Hongaarse premier Viktor Orbán aan president Vladimir Poetin, waar onder meer over het vredesproces werd gesproken. ‘Terwijl iedereen praat over vredesplannen, blijft Rusland zijn ‘oorlogsplan’ van twee punten nastreven: doden en vernietigen’, aldus de Oekraïense buitenlandminister.
Redactie
De Oekraïense hoofdstad Kyiv en de omliggende regio's zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag getroffen door een gecombineerde aanval met raketten en drones vanuit Rusland. In de stad vielen een dode en zeven gewonden, aldus de plaatselijke autoriteiten.
Bij de aanval werden volgens het militaire bestuur zeker twee ballistische raketten op Kyiv afgevuurd. Vier van de zeven gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht. Onder de slachtoffers is ook een 13-jarige, aldus de burgemeester van Kyiv, Vitali Klitsjko.
Volgens het militaire bestuur van de Oekraïense hoofdstad werd de stad op negen verschillende plaatsen in vijf wijken getroffen. Meerdere woontorens, waaronder een van 25 verdiepingen en een van 14 verdiepingen, zijn beschadigd.
Ook in andere regio’s van Oekraïne klonk het luchtalarm en de stad Dnipro werd opgeschrikt door explosies. (ANP, Belga)
Oekraïne stuurt dit weekeinde een delegatie naar de VS om met de Amerikanen te spreken over het beëindigen van de oorlog met Rusland. Dit heeft een hooggeplaatste anonieme Oekraïense functionaris bevestigd. De delegatie zou de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner in Florida spreken.
Persbureau Bloomberg meldt dat de Oekraïense delegatie wordt aangevoerd door topfunctionaris Roestem Oemjerov en onderminister Sergiy Kyslytsya. De voornaamste onderhandelaar en de rechterhand van president Volodymyr Zelensky, Andri Jermak, is vrijdag plotseling ontslagen in verband met een groot corruptieschandaal bij de staatsatoomenergiemaatschappij.
De regering van president Donald Trump probeert de oorlog te stoppen, omdat ze de voortzetting zinloos bloedvergieten vindt en schadelijk voor Amerikaanse belangen. Oekraïne zou concessies moeten doen om tot een akkoord met Rusland te komen.
ANP
Andri Jermak stapt op als stafchef van de Oekraïense regering. Aanleiding is het grootschalige corruptieschandaal dat deze maand aan het licht kwam. President Zelensky heeft het vertrek van zijn belangrijkste vertrouweling vanmiddag bekendgemaakt, nadat de Oekraïense anticorruptiediensten eerder op de dag een inval hadden gedaan bij Jermaks woning.
Met Jermak is de Oekraïense president zijn rechterhand kwijt. Hoewel hij als stafchef officieel een ambtenaar was, trok Jermak sinds het begin van de Russische invasie steeds meer macht naar zich toe. Hij zat internationale onderhandelingen voor en benoemde zelfs ministers. Critici sloegen al meermaals alarm over Jermaks groeiende invloed.
Het grootschalige corruptieschandaal in de Oekraïense energiesector dat zich eerder deze maand aandiende, was voor Jermaks tegenstanders een nieuwe stok om mee te slaan. Zij riepen vorige week op tot het vertrek van de machtige stafchef, omdat hij corrupte functionarissen de hand boven het hoofd zou houden.
Hoewel Jermaks naam niet voorkomt in het onderzoek, deden de Oekraïense anticorruptiediensten vanochtend invallen bij zijn woning en kantoren. Jermak zei daarop zijn volledige medewerking te verlenen aan het onderzoek.
In de videotoespraak waarin president Zelensky het vertrek van zijn rechterhand aankondigt, zegt hij Jermak dankbaar te zijn ‘voor het altijd correct vertegenwoordigen van het standpunt van Oekraïne in de onderhandelingen’. Hij voegde toe dat hij het ontslag van Jermak heeft geaccepteerd om ‘geruchten en speculatie’ over de stafchef te voorkomen.
De Oekraïense politieke top ligt sinds een paar weken zwaar onder vuur vanwege een groot corruptieschandaal in de energiesector. Hoge functionarissen, onder wie een minister, worden verdacht van betrokkenheid bij de verduistering van 100 miljoen euro. De regering zou dat geld eigenlijk gebruiken voor onder meer de verdediging van energiecentrales, die regelmatig doelwit zijn van Russische aanvallen.
Jasper Daams
Lees ook dit profiel over de opgestapte stafchef: Andri Jermak was Zelensky’s trouwste bondgenoot, maar werd het grootste blok aan zijn been
Rusland blijft een belangrijke leverancier van olie en gas voor Hongarije. Dat heeft premier Viktor Orbán gesteld tijdens een bezoek aan Poetin in Moskou. De stokebrand gaat daarmee in tegen de wens van het Westen en de VS.
Hongarije kent nu nog een uitzondering binnen de EU voor het gebruik van Russische brandstoffen. De afhankelijkheid was te groot om die helemaal af te bouwen, maar van het gedeeltelijk terugschroeven van die afhankelijkheid is ook nog geen sprake. ‘Ik wil herhalen dat de energieleveringen uit Rusland nu de basis vormen van de Hongaarse energievoorziening en dat zal zo blijven in de toekomst’, zei Orbán tijdens een persmoment met Poetin.
Om zeker te blijven van die leveringen, danst Orbán in Europa naar Poetins pijpen. Zo probeert hij keer op keer sancties tegen Rusland te blokkeren en is hij tegen hulp aan Oekraïne. Poetin prees in Moskou Orbáns ‘gebalanceerde positie’ tegenover Oekraïne.
Orbán heeft eerder aangeboden om vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne te organiseren in hoofdstad Boedapest. Daar is het nog niet van gekomen, maar Poetin zei vandaag wel dat hij de Amerikaanse president Trump graag in Boedapest zou willen spreken. De twee zouden elkaar al in oktober al spreken in Boedapest, maar Trump annuleerde de ontmoeting op het laatste moment omdat hij destijds nog te weinig bereidheid zag bij Poetin om te onderhandelen over een vrede in Oekraïne.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense leger stelt vannacht opnieuw een Russische olieraffinaderij te hebben aangevallen. Het gaat om een raffinaderij in Saratov, een regio in het zuidwesten van Rusland.
Volgens het leger waren er enkele explosies en een brand bij de raffinaderij. Daarnaast zou een basis van de Russische luchtmacht op de Krim zijn geraakt. Rusland heeft nog niet gereageerd. Over eventuele schade is niets bekend.
Oekraïne neemt al langere tijd de Russische olie-sector onder vuur. Het wil zo voorkomen dat Rusland blijft verdienen aan zijn belangrijkste exportproduct. Ook hoopt Oekraïne de toevoer van brandstof aan het Russische leger te frustreren.
Dylan van Bekkum
De Oekraïense anticorruptiediensten hebben invallen gedaan bij Andri Jermak, de stafchef van de Oekraïense regering. Dat hebben ze gemeld op Telegram. Het is het zoveelste binnenlandse probleem voor president Volodymyr Zelensky. Jermak is zijn rechterhand en belangrijkste vertrouweling.
De invallen vonden plaats in Jermaks huis en zijn kantoren. Het is onduidelijk waar de agenten precies naar op zoek zijn en waar Jermak van verdacht wordt. Hij stelt volledig mee te werken aan het onderzoek.
Te midden van de vredesonderhandelingen heeft Zelensky te kampen met een groot corruptieschandaal in de energiesector. De twee anticorruptiediensten van Oekraïne beschuldigen hoge functionarissen, onder wie een minister, van betrokkenheid bij de verduistering van 100 miljoen euro in de energiesector. Dat geld was onder meer bedoeld voor verdedigingswerken bij energiecentrales, die Rusland regelmatig onder vuur neemt. Zelensky’s binnenlandse critici eisen het ontslag van Jermak. Ze stellen dat hij corrupte functionarissen de hand boven het hoofd houdt.
Zelensky sprak tot dusver zijn steun uit voor de Oekraïense anticorruptiediensten, maar zijn relatie met de organisaties is niet vlekkeloos. Afgelopen zomer wilde zijn regering een wet invoeren die ertoe zou leiden dat de organisaties niet langer onafhankelijk zouden zijn, maar indirect onder controle van de president zouden komen te staan. Na internationale kritiek paste Zelensky de wet aan. De president heeft nog niet gereageerd op de invallen bij Jermak.
Dylan van Bekkum
De Russische president Vladimir Poetin wil nog steeds dat Oekraïne grondgebied opgeeft dat Rusland nu niet bezet heeft. Zolang hij daar aan vasthoudt lijken onderhandelingen tussen Moskou en Kyiv kansloos, omdat die eis onbespreekbaar is voor Oekraïne. Daarmee lijken alle besprekingen van de afgelopen week voor niets te zijn geweest.
Vorige week kwam er een Russisch-Amerikaans plan bestaande uit 28 punten. Een van de meest vergaande eisen: Oekraïne zou de gehele Donbas moeten opgeven, inclusief de delen die niet onder Russische bezetting zijn. Voor de Oekraïense regering is dit onacceptabel. Samen met Europa en de VS werkte Oekraïne vervolgens aan een aangepaste versie van het vredesplan, waar het opgeven van land dat nu onder Oekraïense controle staat uit verdween.
Poetin zei gisteravond dat het aangepaste plan kan dienen als basis voor onderhandelingen, maar haalde zijn eigen woorden vervolgens direct weer onderuit. ‘Als de Oekraïense troepen de grondgebieden verlaten die ze nu nog bezetten, stoppen we met vechten’, zei hij tijdens een bezoek aan Kirgizië. ‘Zo niet, dan gaan we verder met de oorlog.’
Dylan van Bekkum
De Belgische regering werkt een Europees plan tegen om bevroren Russische tegoeden in te zetten als steun aan Oekraïne. Het Belgische standpunt voor dit plan is cruciaal, aangezien de beheerder van de tegoeden in Brussel is gevestigd.
De Europese Commissie wil Oekraïne renteloos 140 miljard euro lenen voor de wederopbouw van het land. De bevroren tegoeden van de Russische centrale bank moeten dienen als onderpand. Die tegoeden worden nu beheerd door het Brusselse Euroclear.
De Belgische premier De Wever was bij de Europese top van een maand geleden niet enthousiast over het plan en eiste juridische en financiële garanties van andere lidstaten. Gisteren liet Euroclear weten het plan evenmin te zien zitten, het waarschuwt voor ‘grote schade aan het Europese investeringsklimaat’. De Wever lijkt die waarschuwing goed in zijn oren te hebben geknoopt.
In een brief aan Von der Leyen noemt hij het voorstel ‘fundamenteel fout’. Hij vreest dat Rusland zal terugslaan en specifiek België financieel zal proberen te raken. De juridische garanties die de Commissie tot dusver heeft voorgesteld, kunnen hem niet overtuigen. Ook denkt hij dat het plan de vredesonderhandelingen over de oorlog in Oekraïne kunnen frustreren.
Dylan van Bekkum
Oekraïense en Amerikaanse delegaties komen eind deze week bij elkaar om verder te praten over de plannen om de oorlog tussen Rusland en Oekraïne te beëindigen. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky donderdag gezegd. Volgens hem moet er voortgeborduurd worden op de gesprekken van enkele dagen geleden in Genève.
In de Zwitserse stad spraken vertegenwoordigers van de VS, Oekraïne en Europese bondgenoten met elkaar over het zogeheten 28-puntenplan. Dat kwam tot stand na gesprekken tussen de Amerikanen en de Russen, terwijl Oekraïne nauwelijks werd betrokken. Het plan zou Kyiv tot grote concessies hebben gedwongen, maar in Genève is het toch aangepast. Onduidelijk is op welke punten precies en wat juist nog verder moet worden besproken.
Volgens Zelensky zullen er ook volgende week gesprekken plaatsvinden tussen de VS en Oekraïne. Hij zal daarbij aansluiten. Verdere details heeft hij niet genoemd. Eerder deze week was vanuit Oekraïne nog te horen dat Zelensky voor het einde van de maand naar Washington D.C. wilde afreizen om de netelige kwesties in het echt af te hameren met president Donald Trump.
Trump heeft echter gezegd dat hij pas om de tafel kan met Zelensky en diens Russische tegenstrever Vladimir Poetin als ‘de deal om deze oorlog te beëindigen is afgerond, of zich in de laatste fase bevindt’.
Poetin heeft vandaag gezegd dat het plan dat in Genève is besproken, als basis kan dienen voor een toekomstig akkoord. Volgens hem zouden de Amerikanen ‘rekening houden met onze standpunten’. Hij bevestigde dat hij volgende week in Moskou spreekt met de Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff, die een belangrijke rol speelde bij de totstandkoming van het originele 28-puntenplan en daarvoor veelvuldig contact zocht met Russische onderhandelaars.
Thom Canters
De Nederlandse toptennisser Tallon Griekspoor neemt dit weekend dee aan een toernooi in het Russische Sint Petersburg. Rusland is door de internationale tennisbonden in de ban gedaan na de grootschalige invasie van Oekraïne. Naast Griekspoor, met een 25ste plaats op de wereldranglijst met afstand de beste Nederlandse tennisser, maken enkel spelers uit Rusland, Belarus en Kazachstan hun opwachting.
Het zogeheten Northern Palmyra Trophies-toernooi werd voor het eerst gehouden eind 2022. Enkele maanden daarvoor besloten de tennisbonden ATP en WTA vanwege de oorlog geen toernooien meer te organiseren in Rusland. Spelers uit Rusland en Belarus mogen op dit moment enkel nog onder neutrale vlag uitkomen op internationale tennistoernooien.
Het Russische staatsbedrijf Gazprom is hoofdsponsor van het demonstratietoernooi. Het bedrijf was in het verleden een grote sponsor van onder meer de Uefa. Die samenwerking is vanwege de oorlog verbroken.
Griekspoor heeft over zijn deelname aan het Russische toernooi contact gehad met de Nederlandse tennisbond KNLTB, zo heeft technisch directeur Jacco Eltingh laten weten aan het AD. Volgens hem staat het een speler vrij om zelfstandig de keuze te maken om naar Rusland af te reizen voor een toernooi. Gevolgen voor een eventuele selectie van Griekspoor voor de Davis Cup, landentoernooi, heeft zijn deelname wat Eltingh betreft niet.
De Russische vriendin van de 29-jarige Griekspoor, Anastasia Potapova, zal eveneens haar opwachting maken in Sint Petersburg. De organisatie plaatste gisteren een foto van het stel in het vliegtuig op Telegram. Ook de Russische tennissers Daniil Medvedev en Karen Chatsjanov, die beide tot de wereldtop behoren, staan op de deelnemerslijst.
Thom Canters
Een Russische rechter heeft acht mensen veroordeeld tot levenslange gevangenisstraffen vanwege betrokkenheid bij een aanslag op de Krimbrug in oktober 2022. Dat meldt het Russische staatspersbureau Tass. Zij zouden Oekraïne hebben geholpen met het voorbereiden en uitvoeren van de aanval, waarbij vijf doden vielen.
Het opblazen van de brug, een voor Rusland belangrijke logistieke verbinding met het geannexeerde schiereiland, was een gevoelig verlies voor de Russen; de herstelwerkzaamheden namen meerdere maanden in beslag. De Oekraïense geheime dienst eiste verantwoordelijkheid op voor de aanval.
Rusland omschreef de aanval als een terreurdaad. Het land reageerde met een reeks aanvallen op civiele infrastructuur. Zo richtten de Russische aanvallen zich in de winter die volgde op het Oekraïense elektriciteitsnet, waardoor veel Oekraïeners in de kou kwamen te zitten.
Acht mensen, onder wie Oekraïense, Russische en Armeense staatsburgers, werden na de aanval gearresteerd. Hen werd het plegen van een terroristische aanslag en illegale wapenhandel ten laste gelegd. Twee van de acht werden ook beschuldigd van het smokkelen van explosieven. Alle acht verdachten hebben de beschuldigingen altijd ontkend. Vijf anderen werden bij verstek veroordeeld.
Jasper Daams
Duitsland kan niet meer rekenen op zijn bondgenootschappen en moet zijn geopolitieke rol daarom gaan herzien. Met die boodschap heeft de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius woensdag het Duitse parlement toegesproken.
Pistorius zei dat de door Amerika geleide gesprekken over een vredesplan voor Oekraïne, waarbij de Europeanen aan de zijlijn staan, aantonen dat de geopolitieke verhoudingen snel veranderen. Hij zei dat Europese landen moeten voorkomen dat hun toekomst wordt besloten ‘over onze hoofden heen’.
‘Allianties verschuiven sneller dan voorheen denkbaar was’, aldus Pistorius in de Bundestag. Hij riep op om de Duitse rol op ‘het snel veranderende geopolitieke schaakbord’ te herdefiniëren. ‘Want we weten niet op welke allianties we in de toekomst nog kunnen vertrouwen en hoelang ze zullen standhouden.’
Tom Vennink
De Amerikaanse gezant Steve Witkoff is in verlegenheid gebracht door een gelekt telefoontje tussen hem en de Russische buitenlandadviseur Joeri Oesjakov. In dat gesprek zegt Witkoff onder meer dat een vredesakkoord zou vereisen dat Rusland Donetsk krijgt toebedeeld en dat er ‘misschien een landruil’ moet plaatsvinden. Hij stelt ook dat Rusland ‘altijd al vrede wilde sluiten’ en uitte zijn ‘diepste respect’ voor president Poetin.
Het gesprek vond plaats op 14 oktober, de inhoud werd gisteren onthuld door persbureau Bloomberg. In de opname zegt Witkoff dat hij zowel Oekraïne als president Trump richting een deal zou kunnen bewegen, omdat Trump hem ‘veel ruimte en bevoegdheid' zou geven. Daarnaast adviseerde hij hoe Poetin zich moet voorbereiden op vredesonderhandelingen met Trump.
Maandag reist Witkoff naar Moskou om met het Kremlin te spreken over het Amerikaanse plan voor vrede, dat vorige week door Trump werd gepresenteerd. Vanuit Europa en Oekraïne klinkt stevige kritiek op het plan; het afstaan van onbezet gebied is tot dusver onbespreekbaar. Volgens Rusland is het Europese tegenvoorstel ‘op het eerste gezicht volstrekt niet constructief’. Trump schreef gisteren op zijn Truth Social dat het plan inmiddels is ‘aangescherpt, met aanvullende input van beide partijen’.
Volgens Oesjakov proberen Amerikaanse media met het lekken van het gesprek het vredesproces te verhinderen. Op Russische staatstelevisie zei hij woensdag dat er desondanks ‘een voorlopige afspraak is bereikt’ voor Witkoffs bezoek aan Moskou.
Uma Kagenaar
De Amerikaanse president Donald Trump is teruggekomen op zijn eerdere deadline van donderdag voor Oekraïne om in te stemmen met een door de Verenigde Staten gesteund vredesplan. 'De deadline voor mij is wanneer het voorbij is', zei hij.
Trump zei ook dat de Amerikaanse onderhandelaars vooruitgang boeken in de gesprekken met Rusland en Oekraïne, en dat Moskou akkoord is gegaan met enkele concessies. Hij zei niet om welke concessies het gaat.
De Amerikaanse gezant Steve Witkoff ontmoet volgende week de Russische president Vladimir Poetin, aldus Trump. Mogelijk wordt Witkoff vergezeld door Trumps schoonzoon Jared Kushner, die hij een 'slimme jongen' noemde. (ANP)
Een verplicht kleiner Oekraïens leger betekent niet dat Oekraïnes bondgenoten een grotere beschermingsmacht moeten leveren, zegt demissionair premier Dick Schoof. Die twee onderdelen van een mogelijk toekomstig vredesakkoord staan volgens Schoof los van elkaar.
Het nieuwe Amerikaanse vredesplan dat een eind moet maken aan de Oekraïne-oorlog, schrijft voor dat de Oekraïense krijgsmacht moet inkrimpen. Schoof is niet blij met die voorgestelde limiet. De landen die Oekraïne na de oorlog tegen Rusland willen beschermen, noemen de eigen troepen van het land steeds de eerste en belangrijkste verdediging. De internationale troepenmacht die de overwegend Europese medestanders van Oekraïne in het land willen legeren, komt pas in latere instantie in beeld.
Maar die 'verzekeringsmacht' en de Oekraïense strijdkrachten zijn 'geen communicerende vaten', zei Schoof na overleg met de 'coalitie van bereidwillige landen' tegen het ANP. Ze hebben volgens hem een verschillende taak. Krimp van de een zou niet per se de groei van de ander vragen.
De demissionair premier heeft ook nog geen Nederlandse bijdrage beloofd aan de 'veiligheidsgaranties' voor Oekraïne, die ook bijvoorbeeld uit de bescherming van het luchtruim en de Zwarte Zee zouden kunnen bestaan. Als een bestand in zicht zou komen, zou het parlement met een bijdrage moeten instemmen.
De VS, die ditmaal ook aanschoven bij het overleg van de coalitie, Oekraïne en zijn Europese bondgenoten zijn nu eensgezind, zei Schoof. 'Dat is heel, heel belangrijk', zeker omdat dat 'aanvankelijk niet zo leek'.
'Vanuit die eenheid kunnen we nu verder goed opereren. Dat is ook nodig, want de tekst staat nog niet vast', zei de premier over het vredesplan in aanbouw. (ANP)
Donald Trump stuurt speciaal gezant Steve Witkoff naar Moskou voor overleg met Vladimir Poetin over het door de VS opgestelde vredesplan. Dat schrijft de Amerikaanse president op zijn eigen medium Truth Social. Tegelijkertijd laat hij topambtenaar Dan Driscoll naar Oekraïne gaan, in de hoop een vrede te bewerkstelligen.
Vanuit het Witte Huis klinkt vandaag opnieuw optimisme over de voortgang van de vredesgesprekken. Trump schrijft dat slechts ‘een paar punten van onenigheid’ een deal in de weg staan, nadat eerder op de dag zijn woordvoerder Karoline Leavitt ongeveer dezelfde boodschap had verspreid.
Het is echter de vraag in hoeverre een akkoord tussen Oekraïne en Rusland daadwerkelijk in zicht is. Trump schrijft dat het plan, dat aanvankelijk 28 punten telde, is ‘aangescherpt, met aanvullende input van beide partijen’. In een eerder stadium had Rusland echter laten weten dat een Europees tegenvoorstel ‘op het eerste gezicht volstrekt niet constructief’ was. Voor Oekraïne en zijn Europese bondgenoten was de eis van het afstaan van bezet gebied tot dusver juist onbespreekbaar.
In zijn bericht op Truth Social voegt Trump toe dat hij ‘hopelijk’ binnenkort om de tafel kan met Zelensky en Poetin. ‘Maar alleen wanneer de deal om deze oorlog te beëindigen is afgerond, of zich in de laatste fase bevindt’.
Jasper Daams
Het Verenigd Koninkrijk is ‘klaar’ om met de Europese Unie bevroren Russische tegoeden in te zetten voor financiële steun aan Oekraïne. Dat heeft premier Keir Starmer gezegd in een vergadering met Europese bondgenoten. Binnen de EU is echter nog geen consensus over het uitlenen van de tegoeden, in totaal ruim 180 miljard euro.
De Europese Commissie wil al langere tijd een beroep doen op de Russische tegoeden voor de broodnodige steun aan Oekraïne. Tot nu toe moet dat land het doen met de rente op de tegoeden. Maar als het aan de Commissie ligt, worden die renteloos uitgeleend aan de regering in Kyiv. Op deze manier zou in totaal 140 miljard euro naar Oekraïne kunnen vloeien.
De plannen stuiten echter op verzet uit België, waar de tegoeden vastzitten bij de financiële dienstverlener Euroclear. De Belgische premier De Wever ligt dwars, omdat hij van alle andere lidstaten garanties wil dat zij ook opdraaien voor de kosten in het geval dat Rusland de tegoeden terug moet krijgen en Oekraïne het geld al heeft uitgegeven.
De Britse premier Keir Starmer noemde het uitlenen van de tegoeden ‘de beste manier om Poetin te laten zien dat hij moet onderhandelen in plaats van te proberen te wachten tot we opgeven’. Starmer maakte vandaag ook bekend dat het VK meer luchtverdedigingsraketten gaat sturen naar Oekraïne.
Jasper Daams
Lees ook: Von der Leyen: makkelijke opties voor miljardensteun Kyiv bestaan niet
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant