De échte Sinterklaas, en dan heb ik het niet over een of ander hulpsinterklaasje, herken je aan de lange, golvende, witgrijze haren, de volle snor die overgaat in een dikke, glanzende baard tot op de borst. En dan die wenkbrauwen. Vriendelijk sowieso. Ook keurig in model geborsteld.
Sint verzorgt zijn haar en baard niet zelf. Druk, druk, druk. De man achter het haar van Sint is haarstylist en kapper Luck Heuckeroth (60). Heuckeroth zetelt in Meppel en heeft elk jaar sinds mei zowat een dagtaak aan de haarwerken van Sinterklaas. En trouwens ook aan die van de Kerstman, want die verzorgt hij ook.
In zijn Meppelse atelier knoopt en onderhoudt hij het haarwerk van honderden sinterklazen uit Nederland. België en Duitsland. Hij heeft ze gemaakt van jakhaar, een rundersoort uit Centraal-Azië. De lange, bruinzwarte buikharen van de jak worden geknipt, gebleekt en in strengen verkocht aan Europeanen. Voel maar, zegt Luck Heuckeroth. Het haar is veel dikker en steviger dan mensenhaar. „Daarvan zou na bleken en krullen weinig overblijven.”
Met het knopen van één haarwerk is Heuckeroth een week bezig. Hij laat het zien in zijn atelier boven de kapsalon. Op een ‘mutsje’ van tule haakt hij met een crochetnaald haarstrengetje naast haarstrengetje. Pruiken van mensenhaar worden ook zo gemaakt.
De gedragen pruiken die hij binnenkrijgt voor onderhoud, ontdoet hij van lijmresten en hij wast ze. Dan zet hij ze op een pas-kop en met een ouderwetse onduleertang die hij flink heet heeft gemaakt in een oventje maakt hij slag na slag opnieuw. Hij heeft tangen in alle maten: een dikke voor de lange lokken tot een piepkleine voor het puntje van de snor. Het frisse en vernieuwde haarwerk wordt in een doos teruggestuurd.
Of ze worden opgehaald. Kijk! Daar komt net Peter Schipper binnen, uit Twente. Hij is Sint uit liefhebberij en hoeft dus niet van het ene naar het andere groepje zingende kinderen te racen in de aanloop naar sinterklaasavond zoals Sinten voor wie het een verdienmodel is. Maar ook op de twee of drie bezoekjes die hij brengt, wil hij er perfect uitzien. En zijn kleindochter mag opa niet herkennen. Heuckeroth haalt zijn gestylde haarwerk even uit de doos. „Als nieuw.” Schipper knikt tevreden.
Heuckeroth is opgegroeid tussen de haarwerken. Zijn vader, zijn opa en overgrootvader waren kapper én pruikenmaker. Heuckeroth deed na de kappersschool nog een grime en make-up opleiding. Als afstudeerproject knoopte hij het haarwerk van Bram van der Vlugt, de landelijke Sint tussen 1986 en 2010. En later dat van Robert ten Brink voor zijn rol als goedheiligman in verschillende sinterklaasfilms.
Vroeger kon je haarwerken er gewoon bij doen, zegt Heuckeroth. Dat deden zijn vader, opa en grootvader. Elke dorpskapper kluste erbij voor plaatselijke toneelvereniging. Maar na „wat minder geslaagde” creaties werden de beroepsregels strenger en moesten pruikenmakers zich steeds bijscholen.
Mooi haarwerk kost wat. Het begint bij 900 euro voor deels handgeknoopt. Een op maat gemaakte kost 1.500. Alles onder de 700 is synthetisch, zegt Heuckeroth. Dat kan er best netjes uitzien maar onderhoud is vrijwel onmogelijk.
Peter Schipper probeerde ooit een synthetische pruik. Zijn vrouw is kapper en is dus handig met haar. Wassen lukte nog, maar stylen niet. „Synthetisch haar smelt als je er met een hete tang mee aan de slag gaat.”
Sinterklazen leggen het geld graag neer, zegt Heuckeroth. De tijd van een baard van watten is lang voorbij. „Ze vergelijken zichzelf met de Sint van de intocht, het Sinterklaasjournaal, uit de sintfilms, sinten op Instagram. Zij willen net zo perfect.”
Sheila Kamerman doet wekelijks ergens vanuit Nederland verslag
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC