Na een minder geslaagde ervaring in bed besloot verslaggever Reinout Bongers dat een cursus vingeren hem van pas zou komen. Daar zit-ie dan, met zes mannen en dertien vrouwen achter een siliconen vulva, glijmiddel en tissues. ‘Ik ben een beetje zenuwachtig.’
schrijft voor de Volkskrant over theater en human interest
Ik ben de eerste deelnemer voor de cursus in de seksshop Mail & Female in Amsterdam. Tussen schappen vol vibrators en buttplugs staan vier tafels, met op elke tafel vijf gekleurde siliconenvulva’s, twee pompjes glijmiddel en een doosje tissues. Over twintig minuten begint de workshop ‘Vingeren & Yoni-massage’ waarvoor ik me heb opgegeven. Ik ben een beetje zenuwachtig.
Terwijl eigenaar en workshopleider Hanni Jagtman een glaasje bubbels voor me inschenkt, vertelt ze dat ze de cursus 25 jaar geleden voor het eerst gaf. Aanvankelijk was er, in tegenstelling tot de workshop aftrekken, weinig animo voor: ‘Ik denk omdat vrouwelijke seksualiteit altijd een onderbelicht onderwerp was, omringd door schaamte.’
In recente jaren, met meer kennis over de onderhuidse omvang van de clitoris en het groeiende bewustzijn over de orgasmekloof (vrouwen komen substantieel minder vaak klaar dan mannen), kwam daar verandering in. De maandelijkse cursus is nu standaard uitverkocht.
Een half jaar geleden had ik nog nooit van het begrip ‘vingercursus’ gehoord, laat staan dat ik verwacht had zélf, in het bijzijn van twintig andere enthousiastelingen, plaats zou nemen achter een siliconen vulva. Dat veranderde toen ik, na een vrij lange tijd zonder seks, een ervaring had waardoor ik dacht: kan dit niet beter?
Het was het begin van de zomer. Na een heel leuke eerste Bumble-date (park, zwemmen, café) lig ik met een meisje in bed. Ook toen een beetje zenuwachtig. Haar onderbroek is uit, ik streel al een tijdje voorzichtig rond haar vulvalippen. Dan fluistert ze in mijn oor: ‘Shall I help you find it?’
Kut, denk ik. Mijn tactiek – lelijk woord in deze context maar helaas wel het juiste – van rustig opbouwen wordt niet gewaardeerd. Ik knik schuldbewust en ik voel hoe ze mijn hand richting haar clitoris begeleidt. Daar aangekomen klemt ze mijn platte hand tussen de hare en haar clit, en begint kleine rondjes te draaien. De bewegingen zijn niet van mij, maar ik ben allang blij dat het lijkt te werken.
Of toch niet. Ze stopt en gaat op haar buik liggen. Ze kijkt over haar schouder naar haar blote billen. ‘Slap me’ zegt ze. Na een seconde twijfel geef ik haar een voorzichtige (laffe?) tik. ‘Again’. Ja, natuurlijk again. Dit sloeg nergens op. Nog een poging. Iets harder. Pas bij mep vijf is ze tevreden.
Niet veel later zitten we allebei met onze broek aan op de rand van het bed. Verder dan die paar tikken en wat gewrijf zijn we niet gekomen. Op de fiets naar huis stel ik me voor hoe ze morgen tegen haar vriendinnen zal vertellen wat voor incapabele sukkel ze nu weer aan de haak had geslagen.
Natuurlijk hoort een mate van ongemak bij seks, zeker wanneer je voor het eerst met iemand vrijt. Maar hoewel ik heel fijn seks heb gehad in mijn leven, was het niet de eerste keer dat ik eigenlijk geen idee had wat ik aan het doen was, of hoe ik kon voldoen aan de wensen van de ander.
Het universum schoot te hulp. Een paar avonden later vertelde een vriend in het café dat hij naar, jawel, een vingercursus was geweest. Uit nieuwsgierigheid en om meer te leren over wat er allemaal mogelijk is rondom vingeren, zei hij. Ik was meteen geïntrigeerd en zag al mijn onzekerheden over hoe een vrouw te bevredigen als sneeuw voor de zon verdwijnen. Daarbij dacht ik ook: wat verfrissend! Een heteroseksuele man die open is over zijn seksuele onvolmaaktheid, en die niet alleen erkent, maar ook actie onderneemt.
Geïnspireerd trok ik naar de redactievergadering: hier zou over geschreven moeten worden. Een taboedoorbrekend stuk over mannelijke seksuele onzekerheid, dat zal leiden tot een vloedgolf aan vingercursisten die gezamenlijk werken aan een wereld zonder orgasmekloof. Want – het progressieve-mannenvuur was inmiddels flink gaan branden – de orgasmekloof is ook een mannenprobleem, of in ieder geval iets dat mannen zich mogen aantrekken.
Dat een gewaardeerde senior collega een slappe lach moest onderdrukken bij het aanhoren van mijn voorstel kon ik verwachten (en van genieten). Maar ik had niet verwacht dat er toch ook veel scepsis over zo’n cursus was. Niet alleen op de redactie, maar ook mijn vrienden – overwegend vrouw – klonk de cursus maf in de oren: ‘Alsof iedereen hetzelfde lekker vindt’ en ‘het gaat allemaal om communicatie, niet om techniek’. Begrijpelijke argumenten, maar kan je niet juist beter met elkaar communiceren als je op zo’n cursus handelingen, en de bijbehorende taal, leert om het over te hebben?
Andere veelgehoorde vragen: moet goede seks niet natuurlijk ontstaan? En leidt het moeten uitvoeren van ‘technieken’ niet juist tot meer ‘in je hoofd zitten’ tijdens seks? Iets dat vrijheid, luisteren naar je partner en genot in de weg kan staan? Vragen waar ik geen antwoord op had, maar die mijn nieuwsgierigheid naar de vingercursus alleen maar verder aanwakkerden.
Toen zei iemand: ‘ik vind het nogal braaf’, wat – toegegeven – een beetje pijn deed. Ik zag de cursus juist als een dappere poging in het zoeken naar meer kwetsbaarheid en fluïditeit binnen de mannelijke rol in de slaapkamer – wat geen vanzelfsprekendheid is. Of de vingercursus ook echt leidt tot een beter seksleven moest nog blijken, maar het serieus nemen van het vrouwelijk genot leek me op z’n minst een belangrijke stap in de (seksuele) emancipatie van de man. Hadden we daar geen behoefte aan?
De man is in crisis, schreef filosoof Lena Bril niet lang geleden in een prikkelend essay in De Volkskrant. ‘Manfluencers’ als Andrew Tate hengelen onzekere jonge mannen maar wat graag de manosphere in, en dus is het, zo betoogt Bril, belangrijk om ze een alternatief te bieden: ‘We zouden mannen moeten aanmoedigen om zich een nieuwe rol eigen te maken, ze de mogelijkheid moeten geven om te experimenteren met hun rol, ermee te spelen en te falen.’
Goed, daar zit ik dus, een beetje zenuwachtig, achter een siliconen vulva. Ik tel zes mannen en dertien vrouwen. Jong, oud, koppels en eenlingen. Naast mij aan tafel zitten Thom en Esther, die speciaal voor de cursus uit een dorpje bij Den Haag zijn komen rijden. Ze zijn al dertig jaar getrouwd en zijn nieuwsgierig naar wat er allemaal nog meer te ontdekken valt.
Bij aanvang van de cursus vraagt cursusleider Hanni ons waarom we vanavond hier zijn. Peter, een man van middelbare leeftijd, is voor het eerst in een seksshop en hoopt ‘tips’ te krijgen. Nina gaf de cursus cadeau aan haar vriendinnetje Rana. Een andere jonge vrouw geeft les op middelbare scholen en was benieuwd naar de cursus. Robert doet de workshop ter voorbereiding op de verjaardag van zijn vrouw.
We beginnen met een korte introductie over de anatomie van de vulva, waarna Hanni ons uitnodigt om wat glijmiddel te smeren op onze linker wijsvingerknokkel, die tijdelijk dienstdoet als clitoris. Met mijn rechter wijs- en middelvinger draai ik zorgvuldig rondjes rond de knokkel, in een gelijkmatig tempo.
Hanni: ‘Vingeren bestaat uit drie onderdelen: druk, ritme en te allen tijde zorgen dat de vulva nat is.’ Dat laatste kan met glijmiddel of spuug. En, belangrijk volgens Hanni: niet vanuit de pols, maar vanuit de schouder bewegen. Hoewel Hanni niet precies uitlegt waarom, heeft een vriend later wel een theorie: ‘Het is net als met het kloppen van zelfgemaakte mayonaise; vanuit de schouder houd je het langer vol.’
We zijn pas twintig minuten bezig, maar Hanni vindt het tijd voor een korte pauze. ‘Was dit het?’ gaat even door mijn hoofd, maar gelukkig krijgen we straks nog twaalf massagetechnieken voor de vulva.
Tijdens de pauze vang ik aan het aangrenzende tafeltje de zin ‘we zijn allemaal slachtoffer van het patriarchaat’ op. Als ik nieuwsgierig aanschuif, vertelt sekscoach en workshopdeelnemer Kinsey Pagden dat ze in haar praktijk merkt dat vrouwen vooral worstelen met het stellen van grenzen, en mannen vooral bang zijn grenzen te overschrijden. ‘Met name mannen van middelbare leeftijd zijn totaal onzeker.’
Uit een in 2023 uitgevoerd onderzoek van Rutgers, expertisecentrum op het gebied van seksualiteit, blijkt dat 42 procent van de 5.672 ondervraagde mannen ‘soms’ bang is iets niet goed te doen tijdens seks. Bijna 10 procent zegt meestal of altijd bang te zijn iets niet goed te doen. Deze percentages zijn iets hoger dan bij vrouwen.
Toch gaat het in onze samenleving nauwelijks over mannelijke onzekerheid rondom seksualiteit. Ik vind online hoogstens een aantal artikelen en reportages over mannen die worstelen met het hebben van één bal, een kleine penis of een erectiestoornis. Maar vrijwel nooit gaat het over onzekerheid tijdens de seks zelf.
Ik vraag me af in hoeverre mannen onderling daarover praten. Het is geen geheim dat er in mannenvriendengroepen soms weinig ruimte kan zijn voor kwetsbaarheid. Hier zijn helaas geen cijfers over te vinden, maar ik vermoed dat gesprekken over seks tussen mannen toch vooral gaan over dát er gesekst is, maar vrijwel nooit, of zelden, hóé.
Wat ging er goed, of slecht? Genoot je? Genoot de ander? Vragen die ik nog nooit heb gesteld aan mijn mannelijke medemens. Laat staan: ‘Hoe doe jij dat nou eigenlijk? Je vriendin bevredigen? Doe maar de lange versie.’ Zouden we elkaar kunnen helpen? En dan niet met opschepperige anekdotes over hoe we iemand het bed in krijgen, maar met eerlijke verhalen over hoe ons seksleven functioneert en eruitziet?
Want de behoefte van mannen aan meer kennis over het vrouwelijk lichaam en genot is er wel degelijk. Als ik op Pornhub, de grootste pornosite ter wereld, ‘how’ intyp, vult de zoekbalk aan: ‘how to eat pussy’. Als tweede suggestie: ‘how to finger a girl’. Meer dan vier miljoen mensen hebben gekeken naar hoe een man stap voor stap vertelt (en laat zien) hoe hij een vrouw laat klaarkomen.
Misschien is een pornosite, waar seks met stereotyperende genderrollen de norm is en jongens al vroeg een verknipte seksuele opvoeding krijgen, niet de juiste plek voor een instructievideo over vrouwelijk genot. Daarvoor, zo vertelt een vriendin me, kan je beter naar OMGyes.com, een betaalde site vol informatie, achtergrondverhalen, inspiratie en interviews over hoe vrouwelijk genot werkt, of kan werken. ‘Voor vrouwen, mannen en koppels’, adverteert de site.
Het eerste kopje dat ik aanklik: ‘Framen, en hoe genot tussen je oren zit’, is meteen confronterend. Zo vertelt Alba over de druk die ze vanuit haar partner ervaart om klaar te komen.
‘Als ik het idee heb dat mijn partner zijn best doet om me te laten klaarkomen, lukt het me niet. Ik krijg het gevoel dat hij het deels voor zichzelf doet, alsof hij een spel probeert te winnen, in plaats van dat het voor mij is.’
Hier legt Alba de vinger op de zere plek. Mannen willen liever niet door de mand vallen als slechte bedpartner. Het niet tot een goed einde kunnen brengen van ‘de daad’ is schaamtevol en niet mannelijk. Het voelt kort gezegd als falen. Dit willen we natuurlijk te allen tijde voorkomen en dus moet er gepresteerd worden. Maar met het groeiende bewustzijn onder progressieve mannen over de orgasmekloof is presteren in bed wellicht iets anders gaan betekenen.
Een eigen theorie: waar de ‘prestatie’ vroeger was: stijf worden, dominant zijn, ejaculeren (zoals we die kennen in porno) ‘presteert’ de mannelijke feminist pas als hij zijn partner net zoveel genot weet te bezorgen als hijzelf ervaart. Het nobele doel: een gelijkwaardig seksleven.
Maar wat is de balans tussen het vrouwelijk orgasme belangrijk maken en er tijd en aandacht aan besteden, zonder dat dat orgasme de heilige graal wordt, met een drukverhogende, averechtse uitwerking als gevolg?
Het gaat om de reis, niet om de bestemming, lezen we op OMGyes. En dat is, even het cliché negerend, een fijn aanknopingspunt, ook voor de man. Als er voor beiden plezier is in het uitvoeren van genot bezorgende handelingen (vingeren, beffen) kan er eigenlijk niets misgaan. Want hoewel dat gevoel te moeten presteren hardnekkig kan zijn, is iemand plezier bezorgen ook vooral heel erg leuk.
De partner van Alba op OMGyes wist de juiste woorden te vinden: ‘Het maakt niet uit of je klaarkomt of niet, geniet er gewoon van. Ik vind het lekker om je te proeven en je aan te raken. Ontspan je gewoon en laat mij dit gewoon voor je doen.’
Hoewel ik weet hoe belangrijk het is, vind ik praten over seks, tijdens de seks, moeilijk. Het maakt dat ik ga denken, en het kan leiden tot een zogenaamde helikopterview, alsof ik boven de situatie zweef.
In een aflevering van de feministische podcast Damn, Honey reageert wijlen hoogleraar seksuologie Ellen Laan op een veelgehoord probleem van vrouwelijke luisteraars die ‘wel willen zeggen wat ze lekker vinden, maar de sfeer niet willen verpesten’. Ze reageert kordaat: ‘Wel doen, hoe vaker je het doet, hoe makkelijker het wordt.’
Zeggen wat je lekker vindt, kan de intimiteit en nabijheid verhogen, zegt ze. Het zorgt er vooral voor dat vrouwen de ruimte innemen die ze verdienen. Daarbij merkt ze terecht op dat het merendeel van de mannen – laat dit waar zijn – de vrouw met wie ze vrijen zoveel mogelijk plezier gunt. ‘We laten mannen ook een beetje in de steek als we niet zeggen wat we lekker vinden’, zegt ze, ‘vrouwen verschillen enorm in wat ze lekker vinden. Als je uit angst om de sfeer te verpesten dingen gaat tolereren die niet bijdragen aan je opwinding, dan gaat het gewoon echt niet lukken, die hoge opwinding.’
Terugdenkend aan die Bumble-date een half jaar geleden, was het dus de goede zet van haar om mijn aanraking bij te sturen, en te helpen in het zoeken naar de juiste techniek. Toch zat het me destijds niet helemaal lekker. Door de manier waarop ze het zei had ik het gevoel dat ik het fout deed. ‘Probeer je aanwijzingen positief te formuleren’, geeft seksueel voorlichter Belle Barbé in de podcast dan ook mee.
Toch had ik mijn date, en mezelf, kunnen helpen. Want hoewel ik op mijn beurt bang was om de sfeer te verpesten door mijn onzekerheid te delen, had dat misschien toch kunnen werken.
Ik stel het me als volgt voor: als ze ‘shall I help you find it’ tegen me zegt, voelt dat enigszins vernederend, maar als ik haar voor zou zijn, en zou vragen wat ze fijn zou vinden, zou dat voor ons beide ruimte bieden. Voor haar om te sturen, voor mij om iets van mijn twijfel te delen, maar tegelijkertijd ook mijn bereidheid kenbaar te maken.
En zo zijn we terug bij een inmiddels bekend, heikel punt: mannen, stel die vraag! Wat vind je lekker? Wil je me helpen? Misschien is het niet zo moeilijk en ingewikkeld als ik dacht.
Terug in de seksshop, waar we ons na de pauze wagen aan het tweede onderdeel van de cursus: de yoni-massage, een stappenplan van twaalf technieken die de ‘gelukkige ontvanger’ veel genot moet opleveren. Hanni doet de bewegingen voor op ‘haar vriendin’, een showvulva op een pedestal, wij volgen braaf.
We ‘draaien een sjekkie’ (de binnenste vulvalippen masseren met duim en wijsvinger) en doen daarna een ‘regendansje’ (de vingers speels over de gehele vulva laten huppelen). Als ik vraag of de clitoris daarin meegenomen moet worden, helpt buurvrouw Esther een handje: ‘Ja joh, dat kan ’ie best hebben.’
Dan zijn we toe aan het ‘betreden van de tempel’. Door de vrouw te vragen haar vaginaspieren afwisselend aan te spannen en te ontspannen, glijdt de vinger natuurlijkerwijs naar binnen. Eenmaal binnen moeten we onze vinger even stilhouden in de vagina, zodat die kan wennen, en ons welkom kan heten.
Vervolgens maken we met onze wijsvinger kleine cirkeltjes om de vaginawand te masseren. Esther fluistert tegen haar Thom: ‘Rechtsom vind ik fijner dan linksom.’ Thom knikt blij.
Na ‘het godinnenpunt’ (een vingerkootje diep naar binnen en dan flink druk zetten en neukende bewegingen maken met je vingers) zijn we aangekomen bij stap elf, de pussy pet. Terwijl Thom zijn middelvinger naar binnen doet, en met zijn wijs en ringvinger op en neer beweegt tussen de kleine en grote vulvalippen, zegt hij enthousiast: ‘We zijn er bijna!’ Waarop Hanni nog maar eens zegt: het doel is niet per se een orgasme.
Toch is een spuitorgasme mogelijk als bij de twaalfde en laatste stap, de twist and shout, alles samenkomt. Drie vingers bewegen in een cirkelbeweging in en uit de vagina. Wanneer gelijktijdig de clitoris wordt gestimuleerd en de vrouw haar bekkenbodemspieren naar buiten drukt, kan dat leiden tot squirten.
Als we vervolgens het glijmiddel van onze handen vegen en de cursus erop zit, ben ik enigszins teleurgesteld dat we niets hebben geleerd over hoe te communiceren met elkaar. Maar vooral heb ik genoten; van dit gevarieerde groepje mensen dat hun seksleven en dat van hun partner dusdanig serieus nemen dat ze in alle openheid en zonder gêne met siliconenvulva’s zitten te spelen.
‘Als je geil bent, heb je soms haast’, zegt Thom, als ik hem vraag wat hij meeneemt van de avond, ‘maar ik heb geleerd dat het belangrijk is tijd te nemen voor het hele verhaal.’ Het ontroert me dat Thom, in de 50, tot dit inzicht is gekomen. Rijkelijk laat, zou je kunnen denken, maar ik vind het stoer en hoopvol dat hij bereid is te investeren in een fijner seksleven, zonder zich zorgen te maken of leren over gelijkwaardige seks zijn mannelijkheid aantast.
Ik zou het mannen – mensen – gunnen om tijdens een vingercursus een 50-jarige buurvrouw te hebben die je vertelt wat haar clitje wel of niet kan hebben. Niet omdat het de waarheid zou zijn voor elke vrouw, maar omdat het leuk en gezellig is, en we te weinig leuke, gezellige en leerzame gesprekken hebben over seks. Want wie een beter, gelijkwaardig seksleven wil, zal misschien moeten leren vingeren, maar toch vooral leren praten.
Als ik na afloop van de cursus op mijn fiets stap ben ik vrolijk. Ik grinnik om Esther en Thom, en om Hanni, en om mezelf. Op de fiets bel ik het meisje op wie ik verliefd aan het worden ben. Ik vertel over de siliconenvulva’s, over de twaalf technieken, en over de druk die ik soms voel om het goed te doen. Ze snapt het niet helemaal, maar ze wordt vrolijk van mijn vrolijkheid en we spreken af snel verder te kletsen. Ik heb zin om haar te zien.
Dit is een verhaal uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant