Een minderheidskabinet lijkt nu de enige kansrijke optie, maar dan moeten er wel wat mensen uit hun schuttersputjes komen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Het tempo waarin Rob Jetten en Henri Bontenbal het deze week eens werden over het geraamte van een regeerakkoord, roept bijna heimwee op naar andere tijden. Zo ging dat dus, als twee welwillende partijen samen onderhandelden.
In één missie zijn ze geslaagd: voor een fors deel van de Kamer blijkt het lastig om resoluut nee te zeggen tegen hun ‘uitnodiging’. Het stuk is opgesteld vanuit de gedachte dat, ondanks alle polarisatie op de flanken, over enkele belangrijke thema’s in een groot deel van de Kamer toch ook nog altijd veel overeenstemming heerst.
Wie terugdenkt aan de tv-debatten zal veel herkennen: met spoed de hindernissen opruimen die de woningbouw vertragen, een scherper asielbeleid, een terugkeer naar het stikstof- en klimaatbeleid van Rutte IV en een forse opschaling van de krijgsmacht. Zet er een paar goede ministers op, dien de wetsvoorstellen in en die halen het wel.
Maar dat betekent niet dat het door Jetten zo gewenste ‘brede middenkabinet’ er nu dus komt. De politiek beperkt zich niet tot die paar thema’s waarover hij het met Bontenbal eens werd. Het grote, klassieke verschil tussen de VVD en GroenLinks-PvdA zit bijvoorbeeld in de lastenverdeling: tussen de bezuinigingen die de VVD voorstaat op de zorg en de sociale zekerheid en de enorme herverdelingsoperatie waar GroenLinks-PvdA van droomt, gaapt een gat van tientallen miljarden euro’s.
Let wel: dat is geen klein thema voor de linkse fusiepartij. ‘Solidariteit’ was de voornaamste pijler van het verkiezingsprogramma, inclusief de bouw van een ‘nieuwe verzorgingsstaat’ met behulp van miljarden euro’s die moeten worden weggetrokken uit de winsten van bedrijven en uit de spaar- en beleggingsrekeningen van het vermogende deel van het land.
Jesse Klaver zegt nog steeds dolgraag aan tafel te willen, maar zal niet kunnen instemmen met een kabinet dat van die forse herverdeling geen werk maakt. Jetten en Bontenbal op hun beurt weten echter dat zij hem daarin niet tegemoet kunnen komen zonder dat ze Dilan Yesilgöz van zich wegduwen.
Niet heel verbazingwekkend dus dat informateur Sybrand Buma donderdag concludeerde dat het niet gaat lukken om Klaver en Yesilgöz samen aan tafel krijgen. Hij voegde eraan toe dat een minderheidskabinet óók lastig wordt, omdat te weinig partijen daar bij voorbaat hun steun aan willen toezeggen.
Toch lijkt dat nu de enige kansrijke optie. En als daar een regeerakkoord bij komt dat de sfeer ademt van het stuk van Jetten en Bontenbal, zullen er uiteindelijk voldoende partijen zijn die zo’n kabinet in elk geval bij de start het voordeel van de twijfel willen geven.
Al neemt dat natuurlijk niet weg dat het een zeer gewaagd politiek experiment wordt, waarbij zowel de regering als een fors deel van de oppositie zich veel constructiever zal moeten opstellen dan in de afgelopen jaren, vanuit de bereidheid om het eigen partijbelang soms even minder zwaar te laten wegen dan het belang van wezenlijke doorbraken op nu al veel te lang slepende dossiers.
Ondanks alle mooie woorden uit de campagne, gaat dat van veel partijen nog wel een behoorlijke mentaliteitsverandering vergen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant