Na tien jaar komt de Gezondheidsraad met een nieuw advies over gezonde voeding. Grootste verandering: Nederlanders zouden er goed aan doen veel meer peulvruchten en noten te eten.
is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant.
Linzen, kikkererwten, bruine bonen, sojabonen: ze staan bij de gemiddelde Nederlander weinig op het menu, terwijl het voor zowel de gezondheid als het milieu beter zou zijn als ze vaker op het bord belanden.
De Gezondheidsraad, die de consensus onder Nederlandse medische wetenschappers vertolkt, presenteerde donderdag de nieuwe richtlijn voor goede voeding voor eiwitbronnen. De vorige versie van die richtlijnen dateert van 2015.
Het vervangen van rood en bewerkt vlees door peulvruchten hangt onder meer samen met een verlaagd risico op slagaderverkalking, schrijft de raad. Een flinke hoeveelheid peulvruchten blijkt in onderzoeken te zorgen voor een verlaging van het beruchte LDL-cholesterol. Dat zijn vetdeeltjes die kunnen ophopen in de bloedvaten, waardoor slagaders vernauwen.
Eet 250 gram peulvruchten per week, staat in het nieuwe advies. Dat is een enorme toename ten opzichte van wat er nu doorgaans op het menu staat bij Nederlanders. De helft van de bevolking eet helemaal geen peulvruchten. De gemiddelde Nederlander zit op ruim 50 gram peulvruchten per week.
Meer peulvruchten eten heeft voordelen voor het milieu, schrijft de Gezondheidsraad. ‘Kenmerkend voor peulvruchten is dat ze zelf stikstof uit de lucht kunnen halen en in de grond kunnen omzetten in bouwstenen voor de plant. Daardoor is de behoefte aan bemesting relatief laag, ook bij het gewas dat daarna op de akker wordt geteeld. Dit gunstige beeld ten aanzien van de milieu-impact van peulvruchten betreft alle soorten peulvruchten.’
De wetenschappers keken nu nadrukkelijker naar de milieu-impact dan bij eerdere voedingsrichtlijnen. ‘Dat is van belang voor de gezondheid van huidige én toekomstige generatiesie ook moeten kunnen beschikken over voldoende gezond en veilig voedsel.’
Om aan hun eiwitten te komen, doen Nederlanders er volgens het nieuwe advies ook goed aan om dagelijks 15 tot 30 gram noten te eten. Ongezouten noten op precies te zijn, want Nederlanders eten nu doorgaans meer zout dan goed is voor nieren en bloeddruk.
Noten verlagen het risico op beroerte en hart- en vaatziekten. Bovendien hebben noten een relatief lage milieu-impact, al kan het waterverbruik wel hoog uitvallen. Ook het opvolgen van dit advies zou voor veel Nederlanders een flinke verandering zijn: de helft van de bevolking eet amper noten.
De extra peulvruchten en noten in het nieuwe advies gaan vooral ten koste van rood en bewerkt vlees, daarvan zouden Nederlanders beter minder kunnen eten. ‘De commissie acht het overtuigend aangetoond dat een hogere consumptie van zowel rood vlees als bewerkt vlees het risico op coronaire hartziekten en beroerte verhoogt.’
Verder acht de Gezondheidsraad het op basis van studies ‘aannemelijk dat consumptie van rood vlees en bewerkt vlees de risico’s op diabetes type 2 en darmkanker verhoogt.’
Maximaal 200 gram rood vlees per week, luidt het nieuwe advies. Dat is meer dan een halvering van wat Nederlanders nu gemiddeld eten.
Ook het milieu zou gebaat zijn bij minder vleesconsumptie, aldus De Raad. ‘De huidige vleesconsumptie in Nederland heeft de hoogste impact op het milieu ten opzichte van alle andere voedingsmiddelen. Daarom zou vermindering van de gemiddelde vleesconsumptie goed zijn voor het milieu; dat geldt ook voor een verdere vermindering beneden de grens van 200 gram die in de richtlijn is aangegeven.’
Alles over wetenschap vindt u hier.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant