De Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth krijgt zelfs van zijn eigen partij zware kritiek te verduren over een dubbele aanval op een Venezolaanse boot. Het leger zou twee overlevenden hebben gedood terwijl zij in het water lagen. Hegseth wijst de dienstdoende admiraal aan als verantwoordelijke.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Op welke aanval krijgt defensieminister Pete Hegseth zoveel kritiek?
Het Amerikaanse leger doodde op 2 september elf opvarenden van een boot op de Caribische Zee, voor de kust van Venezuela. Het was het openingssalvo van een reeks Amerikaanse aanvallen op boten, die volgens de regering-Trump gebruikt worden door drugssmokkelaars. De Amerikanen leveren geen bewijs voor die beschuldiging.
Vorige week bracht The Washington Post op basis van anonieme ingewijden nieuwe informatie naar buiten over deze eerste aanval: Trumps defensieminister Pete Hegseth zou persoonlijk opdracht hebben gegeven om alle opvarenden te doden. Na de eerste klap hielden twee overlevenden zich vast aan de wrakstukken van de boot, zagen de Amerikanen op dronebeelden. Het leger voerde daarop een tweede aanval uit, waarbij beide alsnog werden gedood.
Hegseth noemde de onthullingen aanvankelijk ‘nepnieuws’, maar later gaf het ministerie van Defensie toe dat de boot een tweede keer onder vuur was genomen. De tweede aanval ontbrak in het filmpje van de aanval dat president Trump in september deelde.
Hoe heeft het Congres op de onthullingen gereageerd?
Verschillende Congresleden, ook van Trumps Republikeinse Partij, riepen afgelopen weekend op tot een onderzoek naar de dubbele aanval. Democraat Seth Moulton noemde het doden van de overlevenden ‘ronduit illegaal’. ‘Als dit klopt, dan is er sprake van een oorlogsmisdaad’, zei de Democratische senator Tim Kaine tegen CBS.
‘Het zou zeer ernstig zijn, en een illegale actie’, aldus Republikein Mike Turner. Hij voegde daaraan toe dat het ministerie van Defensie het Congres niet op de hoogte had gesteld van de tweede aanval.
In de weken na de aanval van 2 september nam het Amerikaanse leger meer dan twintig boten onder vuur, zowel op de Caribische Zee als op de Stille Oceaan. Meer dan tachtig opvarenden werden gedood. In oktober haalden de VS twee overlevenden uit het water, die later werden uitgezet naar Colombia en Ecuador.
Wat zeggen minister Hegseth en president Trump?
Zowel Hegseth als Trump probeert zich te distantiëren van de omstreden ‘double tap’-aanval. ‘Ik was niet op de hoogte van de tweede aanval. Ik wist niets over die mensen’, zei Trump dinsdag over de twee slachtoffers. Zondag had hij al gezegd dat hij een tweede aanval ‘niet zou hebben gewild’.
Hegseth zegt live te hebben meegekeken met de eerste aanval. ‘Daarna ben ik niet blijven hangen, maar doorgegaan naar een volgende meeting’, aldus de defensieminister. Hegseth zegt op de beelden geen overlevenden te hebben gezien. ‘De boot was ontploft, er was vuur en rook.’
In september stelde Hegseth nog dat het leger ‘precies wist’ wie in de boot zaten. Inmiddels beweert hij dat hij pas enkele uren na de tweede aanval op de hoogte werd gesteld.
De verantwoordelijkheid voor de aanval lag volgens de minister bij één man: admiraal Frank Bradley. Wel benadrukt Hegseth dat de admiraal ‘de juiste beslissing’ nam door ‘de dreiging te elimineren’. ‘President Trump heeft commandanten de bevoegdheid gegeven om te doen wat nodig is.’
Op wie wordt de verantwoordelijkheid afgewenteld?
Admiraal Frank Bradley was op 2 september het hoofd van JSOC, een Amerikaanse legereenheid die verantwoordelijk is voor geheime militaire operaties. Vanuit een commandocentrum in North Carolina gaf hij de opdracht om de twee overlevenden te doden. Volgens The Washington Post nam hij dat besluit op basis van Hegseths bevel om alle opvarenden om te brengen.
Toen de gehele bemanning dood was, schoten de Amerikanen nog twee keer op het wrak om de boot volledig tot zinken te brengen, schreef de krant op basis van ingewijden.
Bradley verschijnt donderdag voor een parlementaire commissie om achter gesloten deuren vragen over de aanval te beantwoorden.
Zijn dergelijke aanvallen toegestaan volgens het internationaal recht?
Het VN-zeerechtverdrag verbiedt aanvallen op schepen in internationale wateren. Hoewel de VS dat verdrag niet hebben ondertekend, hield de Amerikaanse marine zich voorheen wel aan de internationale afspraken. Dat betekent dat de VS een vermeend drugssmokkelschip wel mogen tegenhouden, maar het niet met geweld tot zinken mogen brengen.
De regering-Trump legitimeert de aanvallen door te stellen dat de VS verwikkeld zijn in een ‘militair conflict’ met verschillende Latijns-Amerikaanse drugskartels. Juridische experts twijfelen sterk aan die onderbouwing: het is moeilijk hard te maken dat de Amerikanen in oorlog zijn met de kartels.
Bovendien vormen de opvarenden van de boten geen acute dreiging voor de VS, nog los van het gebrek aan bewijs dat zij überhaupt drugssmokkelaars zijn.
Het doelbewust doden van de twee overlevenden op 2 september is vrijwel zeker een oorlogsmisdrijf. Zelfs als de VS in oorlog zouden zijn met de drugsbendes, verbiedt het oorlogsrecht het doden van personen die ‘niet langer deelnemen’ aan de strijd. Daarvan was na de eerste aanval zeer waarschijnlijk sprake: de twee overlevenden hingen aan het brandende wrak van de boot.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant