Schooladvies Meisjes in groep 8 blijken in de afgelopen jaren een kleinere kans te hebben gehad dan jongens op een voorlopig schooladvies voor havo of vwo. En dat terwijl ze de doorstroomtoets iets beter maken dan jongens.
Scholieren tijdens de afname van de doorstroomtoets voor leerlingen van groep 8 op Het Driespan in Puttershoek.
Meisjes krijgen stelselmatig een lager schooladvies aan het eind van de basisschool dan jongens. Dat blijkt uit onderzoek van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).
„De laatste jaren krijgen meiden in vergelijking met jongens gemiddeld minder vaak een voorlopig advies havo of vwo”, aldus het DUO-rapport. „Dit terwijl meiden daarna op de eind- en doorstroomtoets laten zien in toetsprestaties niet onder te doen voor jongens; ze doen het zelfs iets beter.”
De vergelijking die DUO maakt is tussen schooljaar 2017/2018 en 2023/2024. In 2018 kregen jongens en meisjes nog even vaak een voorlopig advies voor havo of vwo. Zes jaar later kregen ongeveer 2.500 minder meisjes dan jongens een dergelijk voorlopig schooladvies. Jaarlijks zitten gemiddeld 139.500 leerlingen in groep 8. „Een statistische analyse laat zien dat de kans dat een jongen een hoger advies krijgt dan een meisje met verder gelijke en gemiddelde kenmerken, 4,9 procentpunt hoger is.”
Een woordvoerder van DUO licht desgevraagd toe dat de onderzoekers naar de adviezen hebben gekeken tussen de schooljaren 2010/2011 en 2023/2024. „Sinds 2010/2011 is het verschil tussen jongens en meiden kleiner geworden (voor schooladvies havo en hoger). In schooljaar 2017/2018 was het verschil in schooladviezen het kleinst en sindsdien nam het verschil weer toe.”
Het voorlopige advies voor het middelbaar onderwijs formuleert de school als de leerling in groep 8 zit. Dat gebeurt op basis van hun leer- en ontwikkeltraject. Als de leerling daarna de zogenoemde doorstroomtoets heeft gemaakt, kan het advies worden bijgesteld. Als de uitslag van de toets hoger uitvalt dan het voorlopig schooladvies, móet de school het advies in principe omhoog bijstellen.
DUO stelt vast dat de verschillen in schooladviezen voor jongens en voor meisjes niet overeenkomen met de uitslag van de doorstroomtoets. Die maken meisjes namelijk zelfs iets béter dan jongens.
De verschillen komen ook niet overeen met de verdere schoolloopbaan. De dienst keek ook naar de prestaties van jongens en meisjes in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs. Daar „is het beeld tegenovergesteld ten opzichte van het schooladvies”, aldus DUO.
Meisjes krijgen vaker een praktisch of vmbo (g)tl-advies, maar ze blijken in het derde leerjaar vaker op havo- of vwo-niveau te zitten. Jongens zitten relatief vaker dan meisjes in de praktische leerweg.
„Dat jongens vaker op het vmbo-(g)tl en meiden vaker op vwo zitten in leerjaar 3 van het voortgezet onderwijs, kan een verschil in belangstelling zijn”, schrijft DUO desgevraagd. „Voor ons rijst de vraag of het schooladvies passend is en of persoonlijke inschattingen van ouders en docenten aansluiten bij de interesse en vaardigheden van de leerling.”
Aan het aanwijzen van een oorzaak voor de toegenomen verschillen waagt DUO zich niet. De woordvoerder wijst op mogelijke factoren, zoals beleid voor ‘kansrijk adviseren’, ofwel het benadrukken van de potentie van het kind in plaats van de eerdere prestaties. „Er zijn meerdere mogelijkheden, maar op basis van onze data kunnen wij geen oorzaak benoemen”, schrijft de woordvoerder. „Op dit moment hebben wij alleen speculaties en pleiten we voor vervolgonderzoek om een mogelijk causaal verband aan te tonen.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC