Levenseindewens Het hof in Den Haag heeft dinsdag bevestigd dat het verbod op hulp bij zelfdoding van kracht blijft. Daarmee krijgt CLW ook in hoger beroep geen gelijk. De organisatie, die pleit voor meer eigen regie over het levenseinde, is „teleurgesteld”.
Het verbod op hulp bij zelfdoding blijft bestaan. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag deze dinsdag beslist. Het sluit daarmee aan bij de eerdere uitspraak van de rechtbank in 2022.
Coöperatie Laatste Wil (CLW) begon in 2022 met dertig andere eisers een proces tegen de staat. De organisatie met bijna dertigduizend leden wil zo veel mogelijk eigen regie rondom het levenseinde. Met het proces hoopte CLW het verbod op hulp bij zelfdoding uit het wetboek van strafrecht te krijgen. Dat is nu ook in hoger beroep niet gelukt.
In Nederland is het verboden hulp te verlenen bij zelfdoding, tenzij de hulp – euthanasie – door een arts wordt verleend en aan alle regels is voldaan. De eisers menen onder meer dat dit verbod strijdig is met het „recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer”, waaronder ook het recht op zelfbeschikking valt. Het recht waar CLW naar verwijst wordt gewaarborgd door artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
CLW bepleit ruimere mogelijkheden om het eigen leven te beëindigen dan de euthanasiewet biedt, bijvoorbeeld als geen sprake is van uitzichtloos of ondraaglijk lijden, of als dat lijden geen medische oorzaak heeft. Volgens CLW worden mensen die „weloverwogen” tot een besluit komen om hun leven te beëindigen, nu gedwongen op een „onwaardige manier” uit het leven te stappen. Door het verbod op hulp bij zelfdoding is het voor mensen met een levenseindewens vaak onmogelijk hun naasten bij de zelfdoding te betrekken.
Het Openbaar Ministerie handhaaft actief op het verbod. Zodoende komt na een zelfdoding politie over de vloer, die onderzoekt dan het lichaam van de overledene en ondervraagt nabestaanden. Dat verhindert volgens CLW dat de overledene op waardige wijze afscheid kan nemen.
De rechter stelde bij de uitspraak in 2022 al dat de huidige wet zorgvuldig in evenwicht is en niet strijdig met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Hulp bij zelfdoding is volgens de wet immers wel toegestaan onder strikte voorwaarden.
In een digitale persconferentie na publicatie van de uitspraak laat CLW-voorzitter Frans Copini weten „teleurgesteld” te zijn. „We hadden gehoopt dat de rechter een stapje verder zou gaan, bijvoorbeeld door onderscheid te maken tussen barmhartige of bereidwillige hulp bij zelfdoding en kwaadwillende hulp bij zelfdoding – dat laatste moet strafbaar blijven.” De rechter heeft te kennen gegeven dat de route om de wet te veranderen via de wetgever loopt. „Dus daar gaan we ons nu op richten.”
CLW en de andere eisers hebben drie maanden om tegen de uitspraak in cassatie te gaan. Of ze dat gaan doen, is nog niet bekend. Maar, zegt Copini, dat ze nog in actie zullen komen, is zeker. „Want we hebben te maken met een sterke groei van het oudere gedeelte van onze samenleving.” En dat wil meer regie, zegt Copini.
Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op www.113.nl.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC