Een nest kittens op een geitenboerderij is omgekomen, zeer waarschijnlijk door besmetting met vogelgriep. Toch is het risico dat de huiskat besmet raakt ‘klein’, schrijft landbouwminister Wiersma aan de Tweede Kamer. Drie vragen en antwoorden over huisdieren en vogelgriep.
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Wat is er precies gebeurd op die boerderij?
De besmetting die nu aan het licht is gekomen, speelde zich twee weken geleden af op een melkgeitenboerderij. Een kitten werd daar dood gevonden, nadat de moederpoes het karkas van een vogel had meegenomen naar haar nest. Om wat voor soort vogel het ging, was uit de resten niet meer te achterhalen.
De andere kittens uit het nest, zeven in totaal, waren toen al vertrokken naar verschillende nieuwe eigenaren. Korte tijd later overleden ook die kittens. ‘Het vermoeden is dat de vogel besmet was met het vogelgriepvirus en de kittens besmet zijn geraakt door het eten van deze vogel’, aldus de minister op basis van informatie van het RIVM. De moederpoes en twee andere boerderijkatten hadden geen ziekteverschijnselen.
Moeten eigenaren van katten zich zorgen maken?
Die moeten ‘alert blijven’, waarschuwt de minister. Toch is het risico op besmetting ‘klein’, stelt ze in haar brief. Alleen al omdat het vogelgriepvirus in het wild vooral rondgaat onder wilde eenden, een vogel waarmee de huiskat niet vaak zal thuiskomen.
Maar zeg nooit ‘nooit’, waarschuwt hoogleraar vergelijkende pathologie Thijs Kuiken (Erasmus MC) desgevraagd. ‘Het virus gaat meer rond onder watervogels dan onder zangvogels, maar het is wel degelijk vastgesteld bij sommige soorten: ringmus, roodborst, putter en groenling’, somt hij op. ‘Plus dat het niet uitgesloten is dat een kat een zieke meeuw of eend pakt.’
Kuiken wijst erop dat de circulatie van het vogelgriepvirus momenteel zeer hoog is. Bij een steekproef onder wilde eenden, bleek een kwart positief te testen op het virus, overigens zonder dat ze ziekteverschijnselen hadden.
‘Die hoge circulatie betekent dat de omgeving er ook mee besmet kan zijn. Vijvers, waterpoelen’, zegt Kuiken. Zo hebben andere vogels meer kans het virus op te pikken.’
Ook in onder meer Frankrijk, Polen, Italië, Canada, de Verenigde Staten en Zuid-Korea overleden er katten met ‘verschijnselen passend bij vogelgriep’, in de precieze bewoordingen van de Kamerbrief.
Kuiken wijst bovendien op een recent geval in Duitsland. ‘En dat zijn de katten. Maar ook dierentuindieren zijn bevattelijk als ze in aanraking komen met wilde vogels’, waarschuwt hij.
Datzelfde geldt voor honden, al raken die over het algemeen minder snel besmet. Bij een onderzoek onder 143 jachthonden, eerder dit jaar, vond de Universiteit Utrecht dat 19 van de dieren antistoffen hadden tegen vogelgriep. Het bewijst dat hun immuunsysteem het virus weleens heeft afgeschud. Bij huishonden vond men de antistoffen ook, maar slechts een enkele keer.
Kan een zieke kat zijn baasje besmetten?
In theorie kan dat inderdaad. Kuiken wijst op een goed wetenschappelijk gedocumenteerd geval uit 2016 waarbij een dierenarts in een kattenasiel door een zieke kat besmet raakte met een iets ander type vogelgriep (H7N2). Dergelijke gevallen zijn echter heel zeldzaam. De dierenarts in kwestie hield overigens slechts ‘gewone’ griepachtige klachten over aan de besmetting.
Wel raden deskundigen eigenaren van katten aan extra alert te zijn op ziekteverschijnselen bij buitenkatten. De symptomen lopen uiteen van sloom gedrag, hijgen, benauwdheid, koorts, loopneus, rode of natte ogen en een snotneusje tot neurologische verschijnselen zoals trillen of ‘een wankele gang’.
Meer algemeen is het advies om buitenkatten altijd een belletje om te doen, of het dier binnen te houden zo lang het vogelgriepseizoen nog op zijn hevigst is – meestal tot ongeveer februari of maart. Het ministerie raadt daarnaast mensen die beroepsmatig met vogels te maken hebben aan om beschermende kleding, handschoenen en mondkapjes te dragen en extra te letten op gezondheidsklachten.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant