Het experiment met een Nationaal Burgerberaad is succesvol afgesloten; 175 mensen met totaal verschillende meningen en achtergronden kunnen het prima eens worden, zelfs over het klimaat. Nu de politiek nog.
In een tijd met gigantische vraagstukken, zoals migratie, woningnood en klimaatverandering, kan het voor politici en media verleidelijk zijn om verschillen uit te vergroten. Een harde botsing scoort misschien beter dan een goed gesprek. Maar zouden mensen dat nu echt willen?
Het Nationaal Burgerberaad Klimaat vormt met 175 mensen een afspiegeling van de samenleving. De deelnemers waren allemaal vreemden voor elkaar, met allemaal hun eigen wereldje. Grote kans dat ze elkaar anders nooit waren tegengekomen.
Nienke Meijer is onafhankelijk voorzitter van het Nationaal Burgerberaad Klimaat.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Maar ze kwamen bij elkaar, met als opgave het vinden van oplossingen voor klimaatverandering, een ingewikkeld en beladen probleem. De opdracht luidde: hoe kunnen we als Nederland eten, spullen gebruiken en reizen op een manier die beter is voor het klimaat?
Terwijl het vertrouwen in de politiek historisch laag is, en het voelt alsof het debat muurvast zit, hebben de deelnemers negen maanden naar elkaar geluisterd, standpunten en verschillen uitgewisseld en samengewerkt. Met keihard resultaat: dertien impactvolle aanbevelingen die we maandag 1 december gepresenteerd hebben aan de Tweede Kamer. Over hoe we klimaatvriendelijker kunnen eten, spullen gebruiken en reizen, en dat gebaseerd op stemmen uit de volle breedte van de Nederlandse samenleving.
Het kabinet en de Tweede Kamer hebben zelf om dit advies gevraagd; het burgerberaad rekent er dus op dat ze ermee aan de slag gaan. Het burgerberaad had ook om een ander groot maatschappelijk thema kunnen draaien. Waar het om gaat, is dat je het niet met elkaar eens hoeft te zijn om samen te werken.
Niet dat het nooit schuurde tussen de deelnemers; echt luisteren is in de praktijk best moeilijk. Met alle snelle meningen op sociale media en televisie lijkt het soms wel of mensen het zijn afgeleerd. Maar in het burgerberaad was het oké om het met elkaar oneens te zijn. De deelnemers waren oprecht nieuwsgierig naar elkaar en zochten actief naar andere perspectieven, zodat ook de minderheidsstem alle ruimte kreeg.
Deelnemers namen zelf de regie door veldbezoeken af te leggen en wetenschappers, ondernemers en ambtenaren als deskundigen uit te nodigen. En toen het op besluiten aankwam, voelde iedereen zich voldoende gezien en gehoord om te kunnen aanvaarden dat het vinden van oplossingen ook een kwestie van geven en nemen is.
Vorig jaar werden 70 duizend mensen uitgenodigd voor het Nationale Burgerberaad Klimaat. Na loting mochten er 175 meepraten. Zij moesten een afspiegeling zijn van de samenleving: jong en oud, met en zonder migratieachtergrond, hoogopgeleid en praktisch geschoold. Ook moesten ze verschillend denken over het klimaatbeleid.
Het streven was volgens voorzitter Nienke Meijer ‘groot Nederland in het klein’ in gesprek te krijgen. Na zes weekendbijeenkomsten is een verslag gemaakt, dat advies is maandag 1 december aan het kabinet aangeboden.
Wie je ook tegenkomt, er is altijd meer wat je verbindt dan wat je verdeelt. Die kracht wordt in Nederland nog niet eens voor de helft benut. Democratie is meer dan eens in de vier jaar stemmen. Voor de grote vraagstukken van onze tijd hebben we nieuwe vormen, en ieders wijsheid nodig. Dat maakt het burgerberaad een waardevolle verrijking van de democratie.
Juist nu kunnen politici het goede voorbeeld geven. Verschil gerust van mening, maar luister naar elkaar en werk samen. Nu de nieuwe Tweede Kamer is aangetreden, nodigen het burgerberaad en ik de volksvertegenwoordigers van harte uit om deze vorm van democratie eens een dag met ons in de praktijk te brengen. Het zal waardig, nuttig en leuk zijn. Democratie op haar best.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant