Grote supermarktketens slagen er niet in hun plannen voor minder broeikasgas-uitstoot waar te maken. Ook met de eiwittransitie – minder dierlijke producten eten, meer plantaardig – wil het nog niet vlotten.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Dat blijkt uit de derde Superlijst Groen, een onderzoek naar de duurzaamheidsprestaties van supermarkten. De onderzoekers prijzen het feit dat een aantal ketens – Albert Heijn, Lidl, Dirk en Plus – de afgelopen jaren een routekaart heeft opgesteld voor het bereiken van hun klimaatdoelen. Maar het schort nog aan de uitvoering.
Bij Aldi en Lidl gaat de uitstoot van broeikasgassen zelfs omhoog, blijkt uit de cijfers. Bij Albert Heijn en Jumbo daalt de uitstoot wel, maar niet snel genoeg. Alleen Plus lijkt voorlopig op weg naar de noodzakelijke reductie van 43 procent om de opwarming van het klimaat tot 1,5 graad te beperken. Dirk rapporteert de eigen uitstoot niet.
De Superlijst Groen is een onderzoek van Questionmark Foundation. Die organisatie zet zich in voor duurzamer voedsel en voert ook onderzoeken uit. De rapportage is opgesteld op basis van doelen en gegevens die de supermarkten zelf openbaar hebben gemaakt.
Lidl doet het over de hele linie het best, zo blijkt uit de cijfers. Vooral op het gebied van eiwittransitie, duurzame verpakkingen en duurzame vis is het verschil met de meeste andere supermarkten groot. Albert Heijn volgt op enige afstand als tweede. Jumbo en Plus vormen de middenmoot, Aldi en Dirk de achterhoede.
De zes supermarkten die in het onderzoek meegenomen zijn, vertegenwoordigen ongeveer 80 procent van de Nederlandse markt. In de twee voorgaande edities werd ook Ekoplaza meegenomen, en eindigde die supermarkt beide keren bovenaan. De biologische grootgrutter vervulde volgens Questionmark een ‘inspirerende rol’ op het gebied van duurzaamheid. ‘Hoewel dat natuurlijk nog steeds zo is, zien wij dat het zijn functie vervuld heeft en andere supermarkten met een groter marktaandeel deze rol nu vervullen.’ Ekoplaza is dit jaar daarom niet meegenomen.
Op het gebied van de eiwittransitie hebben elf Nederlandse supermarktketens de doelstelling dat in 2030 minstens 60 procent van de eiwitten die ze verkopen plantaardig moet zijn. Nu is dat bij de meeste nog ongeveer 40 procent, en groeit dat aandeel nauwelijks.
Vrijwel alle ketens hebben de afgelopen jaren meer vleesvervangers in de schappen gelegd. Het prijsverschil met vlees is bovendien gekrompen – of zelfs helemaal verdwenen. Dat blijkt niet genoeg. Questionmark wijst erop dat 85 procent van de eiwitrijke producten in de aanbieding van dierlijke origine is. Ook kant-en-klaarmaaltijden bevatten bij alle supermarkten veel vaker vlees dan een plantaardig alternatief, zoals een vleesvervanger of bonen.
Een woordvoerder van Lidl laat weten dat de supermarkt ‘trots’ is de duurzaamste supermarkt te zijn. ‘Deze uitkomst laat zien dat het mogelijk is om als discounter niet alleen lage prijzen te bieden, maar tegelijkertijd ook verantwoordelijke keuzes betaalbaar én toegankelijk maken voor iedereen.’
‘Rapporten als de Superlijst Groen houden het gesprek over verduurzamen op gang, iets dat we alleen maar aanmoedigen’, stelt een woordvoerder van Albert Heijn. De grootgrutter houdt vast aan een uitstootreductie van 45 procent in 2030, wat volgens Questionmark genoeg is om onder de 1,5 gradengrens te blijven. De uitstoot van de eigen winkels en logistiek wil Albert Heijn zelfs met 90 procent reduceren.
Jumbo vindt het positief dat er aandacht is voor zijn duurzaamheidsinspanningen, maar plaatst ook vraagtekens bij de door Questionmark gehanteerde puntentelling. Een woordvoerder zegt onder meer dat Questionmark ten onrechte stelt dat Jumbo geen kortetermijnbeleid heeft op het thema klimaat, en dat het afschaffen van kortingsacties op vers vlees onvoldoende wordt meegeteld.
Plus is blij met de stijging op de lijst ten opzichte van twee jaar geleden, toen die keten nog op de zesde plaats eindigde. Die is volgens een woordvoerder ‘het resultaat van een duidelijke duurzaamheidsstrategie en -doelen’.
De gerapporteerde broeikasgas-uitstoot van Aldi is flink gestegen, maar Questionmark markeert dat dat het gevolg is van een nieuwe rekenmethode. Een woordvoerder van de discounter voegt daaraan toe dat de uitstoot in werkelijkheid maar licht is gestegen, als gevolg van hogere verkopen.
Dirk, die onderaan eindigde, werkt volgens een woordvoerder ‘continu aan het verbeteren van onze duurzaamheidsaanpak’. De supermarkt kondigt aan in februari de eigen uitstootcijfers en andere duurzaamheidsinformatie te publiceren.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast ‘de Volkskrant Elke Dag’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant