Megafusie Een kwart van al het Amerikaanse vrachtvervoer over spoor loopt dwars door – veelal arme – buitenwijken van Chicago. Stilstaande treinen blokkeren overwegen soms urenlang, met levensgevaarlijke gevolgen. Lost de grootste Amerikaanse fusie van het jaar dit op?
Auto's wachten in Chicago tot de trein is overgestoken. In de stad in het zuiden van de Verenigde Staten blokkeren treinen regelmatig urenlang spoorwegovergangen.
Zondag was het weer zover. Vanuit zijn huis in Posen zag Tony Provancal (61) hoe een goederentrein „zeker zes uur” de spoorwegovergang voor zijn deur blokkeerde. „Elke keer dat dit gebeurt, bid ik dat ik niet naar het noorden hoef”, vertelt hij, staand in de deuropening van zijn huis. Dan moet hij vijf kilometer omrijden. In de verte klinkt een treintoeter.
Provancal weet dat hij nog redelijk goed wegkomt. Aan de andere kant van het spoor, dáár wonen mensen tussen twee lijnen in. Die zitten wel eens vast. „Ik ging laatst om kwart voor zes weg”, vertelt Cynthia Mossuto (65) aan de telefoon. Het ging om een kort ritje, maar ze bleek geen kant op te kunnen. „Ik kwam om acht uur aan.”
Provancal en Mossuto wonen in het zuiden van de agglomeratie Chicago. Deze stedelijke regio – op twee na de grootste van het land – wordt diep getekend doordat ze ook hét spoorwegknooppunt van de Verenigde Staten is. Een op de vier Amerikaanse goederentreinen begint of eindigt in Chicago of passeert de stad: honderden per dag. Veel containers wisselen er van trein, in tijdrovende procedures op gigantische rangeerterreinen die verspreid tussen de woonwijken liggen.
Dat draaischijf en stad samenvallen, leidt al jaren tot problemen. Het spoor in Chicago zit propvol, met grote vertragingen voor goederen en problemen voor inwoners als gevolg. Treinen hebben veel tijd nodig om de stad te doorkruisen en staan soms urenlang stil op spoorwegovergangen.
Twee spoorgiganten hopen nu een (deel van de) oplossing te hebben. Union Pacific (30.000 werknemers) en Norfolk Southern (20.000 werknemers), twee van de grootste spoorvervoerders van de VS, maakten in de zomer bekend te willen fuseren. Die deal, waarbij Union Pacific feitelijk Norfolk Southern voor 85 miljard dollar in contanten en aandelen overneemt, creëert een logistieke reus met een beurswaarde van 250 miljard dollar en een omzet van meer dan 30 miljard. Het is de grootste fusie van het jaar in de VS.
Aandeelhouders gingen 14 november akkoord. Een overheidsagentschap moet de deal – waar veel concurrenten tegen zijn – nog goedkeuren. De mening van president Donald Trump zal belangrijk zijn, vermoeden analisten.
De twee bedrijven proberen hem de deal te verkopen met een trots verhaal over een Great American Railroad „in de geest van Lincoln”: voor het eerst verbindt één spoorbedrijf beide kusten. Dat is een beeld met een nauwelijks verhuld MAGA-tintje. Union Pacific (omzet circa 24 miljard dollar) doneerde ook een onbekend bedrag voor de bouw van Trumps controversiële nieuwe balzaal, die aan het Witte Huis wordt gebouwd.
De bedrijven zeggen ook de congestieproblemen in Chicago te kunnen verlichten. Als ze samengaan, is de idee, kunnen ze vlotter door de stad rijden. Containers hoeven minder van trein te wisselen, sommige treinen kunnen de stad helemaal vermijden.
Op een speciaal treinritje door de stad maakte Union Pacific-topman Jim Vena half november dit punt nog eens. „Er beweegt verdomme niks”, zei hij volgens vakmedia, wijzend op stilstaande treinen.
De fusieplannen vervullen de regio van hoop op een einde aan de soms levensgevaarlijke congestie. „Treinen zouden sneller door Chicago moeten gaan bewegen”, schreef de Chicago Tribune in een hoofdredactioneel commentaar.
In het piepkleine stadhuis van Dixmoor, een overwegend zwarte gemeente met 2.900 inwoners van wie een kwart onder de armoedegrens leeft, schudt burgemeester Fitzgerald Roberts allerlei voorbeelden uit zijn mouw. „Kinderen kunnen soms niet naar school. Sommigen kruipen onder de treinen door”, zegt hij. „Maar wat als die trein gaat rijden?”
Roberts – die eigenhandig een gemeentelijke auto aan het repareren is wanneer NRC verschijnt – vertelt zelf wel eens kinderen in auto’s van de gemeente via een enorme omweg naar huis te hebben gebracht. Onderzoeksplatform ProPublica maakte even verderop, in Hammond, in 2023 schrijnende beelden van kinderen die over en onder treinen klimmen om op school te komen.
Daar zou de situatie sindsdien zijn verbeterd. Maar Roberts beweert dat het klauteren in Dixmoor soms nog voorkomt. En dat is niet alles: lokale omroep WTTW meldde op basis van politiedocumenten dat in 2021 een vrouw uit Dixmoor met een hartaanval overleed doordat een ambulance het ziekenhuis niet kon bereiken wegens blokkerende treinen. „Ze kwamen er gewoon niet uit”, zegt Roberts.
Dat de treinen urenlang stilstaan, heeft te maken met regels over werktijd. „Personeel moet na een bepaald aantal uur op een trein stoppen”, zegt Roberts. Dat kan midden in de stad zijn als een trein vertraging heeft opgelopen. „En dan laten ze hem daar staan.”
Kan de fusie de situatie verbeteren? Experts temperen de verwachtingen. „Het kan uiteindelijk beter worden”, zegt Earl Wacker, spoorwegexpert bij consultancybureau RINA in Chicago, aan de telefoon. „De twee bedrijven kunnen misschien treinen bouwen met voldoende capaciteit om zonder overslag door Chicago te rijden.”
Op de korte termijn verwacht hij echter juist meer problemen. „Twee enorme bedrijven samenvoegen, met eigen computersystemen, veroorzaakt veel verwarring en congestie.” En treinen worden steeds langer, zegt Wacker, wat niet meehelpt bij congestie. Zelfstandig spoorwegconsultant Tony Hatch laat per sms weten dat dit niet „dé grote oplossing” is. „Maar er komt misschien iets van verlichting.”
Burgemeester Roberts rekent ook op weinig verbetering. Hij heeft niet het idee dat de spoorbedrijven zich ook maar iets gelegen laten liggen aan zijn gemeente. „Ik denk dat er gewoon meer treinen komen.” Hij hoopt op hulp vanuit de landelijke overheid, die over spoorwetgeving gaat. Maar tot dusver lijkt die weinig geïnteresseerd in de leefbaarheid in de buitenwijken van Chicago. Trump schrapte in oktober het begrote geld voor een metroverbinding naar de zuidelijke wijken: juist een gebied met veel goederentreinen.
Ook Tony Provancal denkt dat hij vanuit zijn huis stilstaande containers zal blijven zien. Maar hij probeert het positief te bekijken: „In ieder geval zijn de meeste ondertussen gestopt met om twee uur ’s nachts toeteren.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC