Hilversum heeft een obsessie met kijkcijfers. Tv-recensent Alex Mazereeuw blikt maandelijks terug op de opvallendste trends. Deze maand: hoe het voetbalgebabbel op tv dan toch lijkt te verstommen.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Als zelfs Wim Kieft je niet meer kan redden, weet je dat het voorbij is. Donderdag maakte de NOS bekend dat er na ruim 23 jaar een einde komt aan voetbaltalkshow Studio Voetbal. Hoofdredacteur Xander van der Wulp (NOS Sport) sprak in het Algemeen Dagblad van een beslissing die ‘frustrerend’, ‘verdrietig’ en ‘zuur’ is.
Het besluit is het gevolg van ingrijpende bezuinigingen bij de publieke omroep, waardoor ook een geliefd programma als Andere Tijden Sport moet sneuvelen.
En het nieuws dreigt nog erger te worden voor voetbalminnend Nederland, want Den Haag dreigt ook nog eens het bord op schoot (lees: de samenvattingen van de eredivisie op zaterdag- en zondagavond) af te pakken. Dat is tenminste waar Van der Wulp ons voor waarschuwt, omdat de tijden van ‘alles is voor Bassie’ voorbij zijn, en de kijkcijfers niet altijd meer in verhouding staan tot de miljoenenkosten van de uitzendrechten.
Over de toekomst van het bord op schoot wordt nog druk vergaderd, maar met het einde van Studio Voetbal wordt het toetje van het voetbalweekend in ieder geval alvast ruw uit onze handen gerukt. Waar moeten we nu heen, om te horen wat Ibrahim Afellay, Pierre van Hooijdonk en Arno Vermeulen vinden van het afgelopen voetbalweekend?
Toch lijken de bezuinigingen voor de langstlopende Nederlandse voetbaltalkshow eerder de laatste druppel dan een stok om de kijker bewust te maken van de ingrijpende bezuinigingen bij de NPO. Want het ging al langer niet goed. Waar Studio Voetbal in de hoogtijdagen met presentator Jack van Gelder en gasten als Hugo Borst en Jan Mulder soms tegen het miljoen belangstellenden trok, schommelen de kijkcijfers de afgelopen maanden gemiddeld tussen de 300 en 500 duizend kijkers. Dat is weinig, zeker omdat het programma geprogrammeerd staat op de zondagavond van NPO 1.
Begin november leek er nog sprake van een korte opleving (ruim 520.000 kijkers), vooral omdat Voetbal Inside-veteraan Wim Kieft zijn opwachting maakte als analist (met de belofte dat hij vaker zou aanschuiven). Daarmee leek de VI-ficering van Studio Voetbal compleet, want het moest allemaal echt wat losser en gezelliger worden in die studio.
Van der Wulp zegt het ook in zijn toelichting in het AD: de laatste jaren werd er ‘met man en macht’ geprobeerd om het programma meer van deze tijd te maken. Er kwam vanaf 2023 publiek bij, de gasten werden gestaag wat diverser (lees: meer diversiteit in mannen), er werden amateurvoetbalteams uitgenodigd, en presentator Sjoerd van Ramshorst gooide soms een bal het publiek in voor het oplossen van een rebus.
Het mocht allemaal niet baten, want met de kijkcijfers zou het nooit meer helemaal goed komen.
Hoe heeft het zo ver kunnen komen met de teloorgang van de voetbaltalkshow? Voor de tv-rubriek in deze krant schreef ik in 2022 zelf nog een kijkwijzer bij alle voetbaltalkshows, omdat er maar geen einde aan dat gewauwel leek te komen. In de week van dat stuk begonnen vijf (!) voetbaltalkshows min of meer gelijktijdig: Studio Voetbal (NPO), VTBL (RTL), Veronica Offside (Veronica), Rondo (Ziggo Sport) en Voetbalpraat (ESPN).
Van die vijf titels zijn straks (vermoedelijk) alleen die laatste twee nog over, en dan alleen bij de commerciële sportzenders. (Vandaag Inside rekenen we voor het gemak niet mee, omdat dit eerder Alles Inside is geworden dan Voetbal Inside).
Het was sowieso al krankzinnig veel, en tegelijkertijd was het misschien ook wel niet meer genoeg. Gelijktijdig met het verval van Studio Voetbal zien we ook de onstuitbare opmars van de voetbalpodcast, de afgelopen jaren niet meer weg te denken bij elk traditioneel én nieuwer medium. Zelf heeft de NOS ook al jaren een populaire voetbalpodcast. Er is inmiddels zó veel voetbalprietpraat, dat een klein uur voor de tv zitten op zondagavond misschien wel gewoon een te grote investering werd. Waarom kijken naar gebabbel als je er ook gewoon naar kunt luisteren?
De vraag blijft daarom hoeveel markt er nog is voor het voetbalgewauwel op tv. Programma’s als Voetbalpraat (gemiddeld een paar duizend kijkers per tv-uitzending, en gemiddeld meer dan tienduizend views op YouTube) en Rondo (meest recente tv-uitzending 29 duizend kijkers, op YouTube 41 duizend kijkers) halen op tv zelden de cijfers die het vroegere VI en Studio Voetbal in de hoogtijdagen aantikten. En vooruit, er wordt nog genoeg geluld rondom wedstrijden, maar verder lijkt het toch alsof de behoefte om live op tv langdurig naar voetbalgeklets te luisteren voor een belangrijk deel is verdwenen.
Van der Wulp speculeert inmiddels over een soort Match of the Day-achtig model als alternatief, met meer analyses rondom wedstrijden. Meer analyse, minder gebabbel. Waarbij dan weer moet worden aangetekend dat het bord op schoot dan wel moet blijven bestaan. Met de kijkcijfers van dat bord op schoot zit het voorlopig overigens nog redelijk goed, met vorig weekend op zaterdag en zondag respectievelijk gemiddeld 900 duizend en 1,3 miljoen kijkers.
Maar als u na de zomer van 2026 wil weten wat Pierre van Hooijdonk en Ibrahim Afellay nu écht de beste middenveldsamenstelling vinden voor Feyenoord, moet u uw heil toch echt elders zoeken. Geef die mannen in hemelsnaam zo snel mogelijk een podcast!
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant