Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Russische president Vladimir Poetin wil nog steeds dat Oekraïne grondgebied opgeeft dat Rusland nu niet bezet heeft. Zolang hij daar aan vasthoudt lijken onderhandelingen tussen Moskou en Kyiv kansloos, omdat die eis onbespreekbaar is voor Oekraïne. Daarmee lijken alle besprekingen van de afgelopen week voor niets te zijn geweest.
Vorige week kwam er een Russisch-Amerikaans plan bestaande uit 28 punten. Een van de meest vergaande eisen: Oekraïne zou de gehele Donbas moeten opgeven, inclusief de delen die niet onder Russische bezetting zijn. Voor de Oekraïense regering is dit onacceptabel. Samen met Europa en de VS werkte Oekraïne vervolgens aan een aangepaste versie van het vredesplan, waar het opgeven van land dat nu onder Oekraïense controle staat uit verdween.
Poetin zei gisteravond dat het aangepaste plan kan dienen als basis voor onderhandelingen, maar haalde zijn eigen woorden vervolgens direct weer onderuit. ‘Als de Oekraïense troepen de grondgebieden verlaten die ze nu nog bezetten, stoppen we met vechten’, zei hij tijdens een bezoek aan Kirgizië. ‘Zo niet, dan gaan we verder met de oorlog.’
Dylan van Bekkum
De Belgische regering werkt een Europees plan tegen om bevroren Russische tegoeden in te zetten als steun aan Oekraïne. Het Belgische standpunt voor dit plan is cruciaal, aangezien de beheerder waar de tegoeden gestald staan, in Brussel is gevestigd.
De Europese Commissie wil Oekraïne renteloos 140 miljard euro lenen voor de wederopbouw van het land. De bevroren tegoeden van de Russische centrale bank moeten daarbij dienen als onderpand. Die tegoeden worden nu beheerd door het Brusselse Euroclear.
De Belgische premier De Wever was bij een Europese top een maand geleden al niet enthousiast en eiste juridische en financiële garanties van andere lidstaten. Gisteren liet Euroclear weten het plan evenmin te zien zitten, het waarschuwt voor ‘grote schade aan het Europese investeringsklimaat’. De Wever lijkt die waarschuwing goed in zijn oren te hebben geknoopt.
In een brief aan Von der Leyen noemt hij het voorstel van haar Commissie ‘fundamenteel fout’. Hij vreest dat Rusland terug zal slaan en specifiek België financieel zal proberen te raken. De juridische garanties die de Commissie tot dusver heeft voorgesteld, kunnen hem niet overtuigen. Ook denkt hij dat het plan de vredesonderhandelingen over de oorlog in Oekraïne kunnen frustreren.
Dylan van Bekkum
Oekraïense en Amerikaanse delegaties komen eind deze week bij elkaar om verder te praten over de plannen om de oorlog tussen Rusland en Oekraïne te beëindigen. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky donderdag gezegd. Volgens hem moet er voortgeborduurd worden op de gesprekken van enkele dagen geleden in Genève.
In de Zwitserse stad spraken vertegenwoordigers van de VS, Oekraïne en Europese bondgenoten met elkaar over het zogeheten 28-puntenplan. Dat kwam tot stand na gesprekken tussen de Amerikanen en de Russen, terwijl Oekraïne nauwelijks werd betrokken. Het plan zou Kyiv tot grote concessies hebben gedwongen, maar in Genève is het toch aangepast. Onduidelijk is op welke punten precies en wat juist nog verder moet worden besproken.
Volgens Zelensky zullen er ook volgende week gesprekken plaatsvinden tussen de VS en Oekraïne. Hij zal daarbij aansluiten. Verdere details heeft hij niet genoemd. Eerder deze week was vanuit Oekraïne nog te horen dat Zelensky voor het einde van de maand naar Washington D.C. wilde afreizen om de netelige kwesties in het echt af te hameren met president Donald Trump.
Trump heeft echter gezegd dat hij pas om de tafel kan met Zelensky en diens Russische tegenstrever Vladimir Poetin als ‘de deal om deze oorlog te beëindigen is afgerond, of zich in de laatste fase bevindt’.
Poetin heeft vandaag gezegd dat het plan dat in Genève is besproken, als basis kan dienen voor een toekomstig akkoord. Volgens hem zouden de Amerikanen ‘rekening houden met onze standpunten’. Hij bevestigde dat hij volgende week in Moskou spreekt met de Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff, die een belangrijke rol speelde bij de totstandkoming van het originele 28-puntenplan en daarvoor veelvuldig contact zocht met Russische onderhandelaars.
Thom Canters
De Nederlandse toptennisser Tallon Griekspoor neemt dit weekend dee aan een toernooi in het Russische Sint Petersburg. Rusland is door de internationale tennisbonden in de ban gedaan na de grootschalige invasie van Oekraïne. Naast Griekspoor, met een 25ste plaats op de wereldranglijst met afstand de beste Nederlandse tennisser, maken enkel spelers uit Rusland, Belarus en Kazachstan hun opwachting.
Het zogeheten Northern Palmyra Trophies-toernooi werd voor het eerst gehouden eind 2022. Enkele maanden daarvoor besloten de tennisbonden ATP en WTA vanwege de oorlog geen toernooien meer te organiseren in Rusland. Spelers uit Rusland en Belarus mogen op dit moment enkel nog onder neutrale vlag uitkomen op internationale tennistoernooien.
Het Russische staatsbedrijf Gazprom is hoofdsponsor van het demonstratietoernooi. Het bedrijf was in het verleden een grote sponsor van onder meer de Uefa. Die samenwerking is vanwege de oorlog verbroken.
Griekspoor heeft over zijn deelname aan het Russische toernooi contact gehad met de Nederlandse tennisbond KNLTB, zo heeft technisch directeur Jacco Eltingh laten weten aan het AD. Volgens hem staat het een speler vrij om zelfstandig de keuze te maken om naar Rusland af te reizen voor een toernooi. Gevolgen voor een eventuele selectie van Griekspoor voor de Davis Cup, landentoernooi, heeft zijn deelname wat Eltingh betreft niet.
De Russische vriendin van de 29-jarige Griekspoor, Anastasia Potapova, zal eveneens haar opwachting maken in Sint Petersburg. De organisatie plaatste gisteren een foto van het stel in het vliegtuig op Telegram. Ook de Russische tennissers Daniil Medvedev en Karen Chatsjanov, die beide tot de wereldtop behoren, staan op de deelnemerslijst.
Thom Canters
Een Russische rechter heeft acht mensen veroordeeld tot levenslange gevangenisstraffen vanwege betrokkenheid bij een aanslag op de Krimbrug in oktober 2022. Dat meldt het Russische staatspersbureau Tass. Zij zouden Oekraïne hebben geholpen met het voorbereiden en uitvoeren van de aanval, waarbij vijf doden vielen.
Het opblazen van de brug, een voor Rusland belangrijke logistieke verbinding met het geannexeerde schiereiland, was een gevoelig verlies voor de Russen; de herstelwerkzaamheden namen meerdere maanden in beslag. De Oekraïense geheime dienst eiste verantwoordelijkheid op voor de aanval.
Rusland omschreef de aanval als een terreurdaad. Het land reageerde met een reeks aanvallen op civiele infrastructuur. Zo richtten de Russische aanvallen zich in de winter die volgde op het Oekraïense elektriciteitsnet, waardoor veel Oekraïeners in de kou kwamen te zitten.
Acht mensen, onder wie Oekraïense, Russische en Armeense staatsburgers, werden na de aanval gearresteerd. Hen werd het plegen van een terroristische aanslag en illegale wapenhandel ten laste gelegd. Twee van de acht werden ook beschuldigd van het smokkelen van explosieven. Alle acht verdachten hebben de beschuldigingen altijd ontkend. Vijf anderen werden bij verstek veroordeeld.
Jasper Daams
Duitsland kan niet meer rekenen op zijn bondgenootschappen en moet zijn geopolitieke rol daarom gaan herzien. Met die boodschap heeft de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius woensdag het Duitse parlement toegesproken.
Pistorius zei dat de door Amerika geleide gesprekken over een vredesplan voor Oekraïne, waarbij de Europeanen aan de zijlijn staan, aantonen dat de geopolitieke verhoudingen snel veranderen. Hij zei dat Europese landen moeten voorkomen dat hun toekomst wordt besloten ‘over onze hoofden heen’.
‘Allianties verschuiven sneller dan voorheen denkbaar was’, aldus Pistorius in de Bundestag. Hij riep op om de Duitse rol op ‘het snel veranderende geopolitieke schaakbord’ te herdefiniëren. ‘Want we weten niet op welke allianties we in de toekomst nog kunnen vertrouwen en hoelang ze zullen standhouden.’
Tom Vennink
De Amerikaanse gezant Steve Witkoff is in verlegenheid gebracht door een gelekt telefoontje tussen hem en de Russische buitenlandadviseur Joeri Oesjakov. In dat gesprek zegt Witkoff onder meer dat een vredesakkoord zou vereisen dat Rusland Donetsk krijgt toebedeeld en dat er ‘misschien een landruil’ moet plaatsvinden. Hij stelt ook dat Rusland ‘altijd al vrede wilde sluiten’ en uitte zijn ‘diepste respect’ voor president Poetin.
Het gesprek vond plaats op 14 oktober, de inhoud werd gisteren onthuld door persbureau Bloomberg. In de opname zegt Witkoff dat hij zowel Oekraïne als president Trump richting een deal zou kunnen bewegen, omdat Trump hem ‘veel ruimte en bevoegdheid' zou geven. Daarnaast adviseerde hij hoe Poetin zich moet voorbereiden op vredesonderhandelingen met Trump.
Maandag reist Witkoff naar Moskou om met het Kremlin te spreken over het Amerikaanse plan voor vrede, dat vorige week door Trump werd gepresenteerd. Vanuit Europa en Oekraïne klinkt stevige kritiek op het plan; het afstaan van onbezet gebied is tot dusver onbespreekbaar. Volgens Rusland is het Europese tegenvoorstel ‘op het eerste gezicht volstrekt niet constructief’. Trump schreef gisteren op zijn Truth Social dat het plan inmiddels is ‘aangescherpt, met aanvullende input van beide partijen’.
Volgens Oesjakov proberen Amerikaanse media met het lekken van het gesprek het vredesproces te verhinderen. Op Russische staatstelevisie zei hij woensdag dat er desondanks ‘een voorlopige afspraak is bereikt’ voor Witkoffs bezoek aan Moskou.
Uma Kagenaar
De Amerikaanse president Donald Trump is teruggekomen op zijn eerdere deadline van donderdag voor Oekraïne om in te stemmen met een door de Verenigde Staten gesteund vredesplan. 'De deadline voor mij is wanneer het voorbij is', zei hij.
Trump zei ook dat de Amerikaanse onderhandelaars vooruitgang boeken in de gesprekken met Rusland en Oekraïne, en dat Moskou akkoord is gegaan met enkele concessies. Hij zei niet om welke concessies het gaat.
De Amerikaanse gezant Steve Witkoff ontmoet volgende week de Russische president Vladimir Poetin, aldus Trump. Mogelijk wordt Witkoff vergezeld door Trumps schoonzoon Jared Kushner, die hij een 'slimme jongen' noemde. (ANP)
Een verplicht kleiner Oekraïens leger betekent niet dat Oekraïnes bondgenoten een grotere beschermingsmacht moeten leveren, zegt demissionair premier Dick Schoof. Die twee onderdelen van een mogelijk toekomstig vredesakkoord staan volgens Schoof los van elkaar.
Het nieuwe Amerikaanse vredesplan dat een eind moet maken aan de Oekraïne-oorlog, schrijft voor dat de Oekraïense krijgsmacht moet inkrimpen. Schoof is niet blij met die voorgestelde limiet. De landen die Oekraïne na de oorlog tegen Rusland willen beschermen, noemen de eigen troepen van het land steeds de eerste en belangrijkste verdediging. De internationale troepenmacht die de overwegend Europese medestanders van Oekraïne in het land willen legeren, komt pas in latere instantie in beeld.
Maar die 'verzekeringsmacht' en de Oekraïense strijdkrachten zijn 'geen communicerende vaten', zei Schoof na overleg met de 'coalitie van bereidwillige landen' tegen het ANP. Ze hebben volgens hem een verschillende taak. Krimp van de een zou niet per se de groei van de ander vragen.
De demissionair premier heeft ook nog geen Nederlandse bijdrage beloofd aan de 'veiligheidsgaranties' voor Oekraïne, die ook bijvoorbeeld uit de bescherming van het luchtruim en de Zwarte Zee zouden kunnen bestaan. Als een bestand in zicht zou komen, zou het parlement met een bijdrage moeten instemmen.
De VS, die ditmaal ook aanschoven bij het overleg van de coalitie, Oekraïne en zijn Europese bondgenoten zijn nu eensgezind, zei Schoof. 'Dat is heel, heel belangrijk', zeker omdat dat 'aanvankelijk niet zo leek'.
'Vanuit die eenheid kunnen we nu verder goed opereren. Dat is ook nodig, want de tekst staat nog niet vast', zei de premier over het vredesplan in aanbouw. (ANP)
Donald Trump stuurt speciaal gezant Steve Witkoff naar Moskou voor overleg met Vladimir Poetin over het door de VS opgestelde vredesplan. Dat schrijft de Amerikaanse president op zijn eigen medium Truth Social. Tegelijkertijd laat hij topambtenaar Dan Driscoll naar Oekraïne gaan, in de hoop een vrede te bewerkstelligen.
Vanuit het Witte Huis klinkt vandaag opnieuw optimisme over de voortgang van de vredesgesprekken. Trump schrijft dat slechts ‘een paar punten van onenigheid’ een deal in de weg staan, nadat eerder op de dag zijn woordvoerder Karoline Leavitt ongeveer dezelfde boodschap had verspreid.
Het is echter de vraag in hoeverre een akkoord tussen Oekraïne en Rusland daadwerkelijk in zicht is. Trump schrijft dat het plan, dat aanvankelijk 28 punten telde, is ‘aangescherpt, met aanvullende input van beide partijen’. In een eerder stadium had Rusland echter laten weten dat een Europees tegenvoorstel ‘op het eerste gezicht volstrekt niet constructief’ was. Voor Oekraïne en zijn Europese bondgenoten was de eis van het afstaan van bezet gebied tot dusver juist onbespreekbaar.
In zijn bericht op Truth Social voegt Trump toe dat hij ‘hopelijk’ binnenkort om de tafel kan met Zelensky en Poetin. ‘Maar alleen wanneer de deal om deze oorlog te beëindigen is afgerond, of zich in de laatste fase bevindt’.
Jasper Daams
Het Verenigd Koninkrijk is ‘klaar’ om met de Europese Unie bevroren Russische tegoeden in te zetten voor financiële steun aan Oekraïne. Dat heeft premier Keir Starmer gezegd in een vergadering met Europese bondgenoten. Binnen de EU is echter nog geen consensus over het uitlenen van de tegoeden, in totaal ruim 180 miljard euro.
De Europese Commissie wil al langere tijd een beroep doen op de Russische tegoeden voor de broodnodige steun aan Oekraïne. Tot nu toe moet dat land het doen met de rente op de tegoeden. Maar als het aan de Commissie ligt, worden die renteloos uitgeleend aan de regering in Kyiv. Op deze manier zou in totaal 140 miljard euro naar Oekraïne kunnen vloeien.
De plannen stuiten echter op verzet uit België, waar de tegoeden vastzitten bij de financiële dienstverlener Euroclear. De Belgische premier De Wever ligt dwars, omdat hij van alle andere lidstaten garanties wil dat zij ook opdraaien voor de kosten in het geval dat Rusland de tegoeden terug moet krijgen en Oekraïne het geld al heeft uitgegeven.
De Britse premier Keir Starmer noemde het uitlenen van de tegoeden ‘de beste manier om Poetin te laten zien dat hij moet onderhandelen in plaats van te proberen te wachten tot we opgeven’. Starmer maakte vandaag ook bekend dat het VK meer luchtverdedigingsraketten gaat sturen naar Oekraïne.
Jasper Daams
Lees ook: Von der Leyen: makkelijke opties voor miljardensteun Kyiv bestaan niet
Woordvoerder Karoline Leavitt van het Witte Huis stelt dat in de afgelopen week ‘enorme vooruitgang’ is geboekt in de vredesgesprekken tussen Oekraïne en Rusland. ‘Er zijn een paar delicate, maar niet onoverkomelijke details die moeten worden uitgewerkt’, schrijft de zegsvrouw op X. Voor de VS is er veel aan gelegen om zo snel mogelijk een deal te sluiten; in aanloop naar de presidentsverkiezingen beloofde Donald Trump meermaals dat hij binnen 24 uur vrede zou hebben bewerkstelligd.
Het uitlekken van het 28-puntenplan voor een vrede in Oekraïne bleek ook het startschot van een reeks onderhandelingen op hoog niveau tussen betrokken partijen. Oekraïne en zijn Europese bondgenoten proberen het Amerikaans-Russische voorstel bij te stellen, omdat dit voor Oekraïne een aantal zeer gevoelige concessies behelst, zoals het afstaan van door Rusland bezet gebied en het afzien van Navo-toetreding.
De afgelopen dagen onderhandelden vertegenwoordigers van Oekraïne, de VS en Europa in het Zwitserse Genève. Daarna is het plan naar verluidt aangepast, al is niet duidelijk welke voorstellen zijn geschrapt.
De Amerikaanse topambtenaar Dan Driscoll is belast met de taak om de herziene plannen aan Rusland te presenteren. Het overleg met de Russische delegatie, vandaag in Abu Dhabi, ‘verloopt goed’, aldus een woordvoerder.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
Tijdens de grootschalige Russische luchtaanval op Oekraïne van vannacht zijn zes drones zonder toestemming het luchtruim van Moldavië binnengevlogen. Dat meldt het ministerie van Defensie van het land.
Een van de drones is volgens de autoriteiten neergekomen op een dak in het noordoostelijk gelegen dorp Cuhureștii de Jos. Het zou gaan om een zogeheten Gerbera-drone, van Russische makelij. Dit type kan volgens de Moldavische politie worden gebruikt voor observatiemissies, maar ook voor het transport van explosieven. Op het toestel is de letter ‘Z’ te zien, dat in Rusland geldt als een symbool voor de invasie van Oekraïne.
Er zijn voor zover bekend in Moldavië geen gewonden gevallen als gevolg van het neerkomen van de onbemande vliegtuigjes. Rusland schendt met grote regelmaat het luchtruim van buurlanden van Oekraïne. Na drone-explosies begin dit jaar riep Moldavië nog de Russische ambassadeur in het land op het matje.
Thom Canters
De Europese ministers van Buitenlandse Zaken houden woensdag een digitale bijeenkomst om te spreken over de hernieuwde pogingen de oorlog in Oekraïne tot een einde te brengen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een anonieme EU-functionaris. Europese landen hebben geprobeerd met een tegenvoorstel voor het originele Amerikaans-Russische 28-puntenplan voet tussen de deur te krijgen bij de onderhandelingen.
Dat 28-puntenplan is na overleg tussen de VS en Oekraïne de afgelopen dagen aangepast, hoewel nog onduidelijk is op welke manier precies. Over netelige kwesties, zoals over het afstaan van grondgebied door Oekraïne, is nog geen overeenstemming bereikt. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump zouden daar in persoon verder over moeten spreken.
Het idee is dat Zelensky daarvoor afreist naar Washington D.C. Zijn nationale veiligheidsadviseur Roestem Oemerov heeft vandaag gezegd dat de president op ‘de eerstvolgende geschikte datum in november’ Trump wil bezoeken om een akkoord te sluiten. Aanvankelijk gaf Trump Oekraïne tot deze donderdag om akkoord te gaan met het originele 28-puntenplan, maar die deadline is inmiddels van de baan.
Intussen vinden er volgens internationale media vandaag ook gesprekken plaats in Abu Dhabi tussen de Amerikanen en de Russen. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov wilde niet reageren op berichten daarover. Naar eigen zeggen is Rusland nog niet op de hoogte gesteld van de uitkomst van de gesprekken tussen de VS en Oekraïne. Het standpunt dat het originele 28-puntenplan een goede basis vormt voor verdere onderhandelingen staat nog steeds overeind, aldus Peskov.
Thom Canters
Het dodental van de Russische luchtaanval op Kyiv is opgelopen naar zes, meldt burgemeester Vitali Klitsjko op Telegram. Meerdere flats zijn getroffen en ook de elektriciteits- en watervoorziening van de hoofdstad is verstoord geraakt. Er zijn zeker negen gewonden gevallen. Kyiv ligt regelmatig zwaar onder vuur. Eerder deze maand werden zo’n 400 drones en 20 raketten ingezet, met meerdere doden tot gevolg.
Ook andere delen van Oekraïne, zoals de zuidelijke regio Zaprizja, zijn vannacht het doelwit geworden van Russische drones. Volgens de Oekraïense president Zelensky heeft Rusland 460 drones en 22 raketten ingezet. Het Oekraïense ministerie van Energie heeft bericht over een ‘grootschalige’ aanval op het energienetwerk, dat met de winter voor de deur de afgelopen tijd steeds vaker onder vuur is genomen door Rusland.
Een drone is volgens de Oekraïense luchtmacht het Roemeense luchtruim ingevlogen. Het Roemeense ministerie van Defensie heeft verklaard dat meerdere gevechtsvliegtuigen zijn opgestegen in het land vanwege schendingen van het luchtruim. Het gebeurt regelmatig dat buurland Roemenië, net als Polen, om die reden in actie moet komen.
Thom Canters
Dan Driscoll, de jonge Amerikaanse topambtenaar op het Pentagon, is in Abu Dhabi voor gesprekken met de Russen over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Dat melden onder meer persbureau Reuters en CBS op basis van ingewijden. Driscoll zou maandag in de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten zijn aangekomen.
De Amerikanen hebben een poging de wapens te laten rusten de laatste tijd nieuw leven ingeblazen. De gesprekken van Driscoll met een Russische delegatie, waarvan onduidelijk is wie er deel van uitmaken, vinden plaats terwijl er de afgelopen dagen ook hoog overleg was tussen de VS en Oekraïne. Daarbij lag het 28-puntenplan op tafel, dat grotendeels tot stand kwam door gesprekken tussen enkele Amerikaanse en Russische onderhandelaars en Oekraïne tot grote concessies zou hebben gedwongen.
Volgens berichten in internationale media zijn de Amerikanen en Oekraïners er de afgelopen twee dagen in Genève in geslaagd een nieuw vredesvoorstel vast te stellen. Tegelijkertijd zouden de meeste hete hangijzers nog door president Donald Trump en zijn Oekraïense evenknie Volodymyr Zelensky moeten worden besproken.
Driscoll zou vandaag ook met een Oekraïense delegatie gesprekken voeren. De topfunctionaris is sinds vorige week een belangrijk gezicht in de onderhandelingen geworden, toen hij naar Kyiv afreisde om het Amerikaans-Russische voorstel te bespreken. Hij maakte deze zondag ook deel uit van de Amerikaanse delegatie in Genève.
Thom Canters
Lees hier ook: Dan Driscoll, opperbureaucraat van het Amerikaanse leger, is ineens een belangrijke onderhandelaar met Kyiv
Oekraïne en Rusland hebben elkaar op de vroege dinsdagochtend bestookt met verschillende lucht- en droneaanvallen. Aan beide kanten vielen doden en gewonden.
In de stad Taganrog in de regio Rostov vielen minstens drie doden. Dat meldt de gouverneur van Rostov, Joeri Sljoesar, op Telegram. Volgens burgemeester Svetlana Kambulova werd Taganrog bestookt door massale Oekraïense luchtaanvallen. Twee woongebouwen, een huis, een school, twee bedrijven en een kleuterschool liepen schade op, aldus Kambulova. Ook vielen er tien gewonden.
Ook de zuidelijkere regio Krasnodar werd getroffen door een Oekraïense luchtaanval, aldus de gouverneur van het gebied, waarbij zes mensen gewond raakten en twintig woningen werden beschadigd. Volgens het Russische ministerie van Defensie zouden er in totaal 249 drones door Oekraïne zijn afgevuurd.
In Oekraïne was vooral de hoofdstad Kyiv het doelwit van Russische aanvallen. Twee mensen werden gedood en zeven mensen zijn gewond geraakt, meldt volgens The Kyiv Independent Tymoer Tkatsjenko, het hoofd van het militaire bestuur van de Oekraïense hoofdstad. Het Oekraïense ministerie van Energie heeft het over een 'massale gecombineerde aanval' op de energie-infrastructuur van het land.
Volgens de burgemeester van Kyiv, Vitali Klytsjko, zijn verschillende woongebouwen geraakt en in brand gevlogen. Een flatgebouw van 22 verdiepingen is geëvacueerd.
Redactie
Ook de Verenigde Staten hebben zojuist gereageerd op het nieuwe vredesplan voor Oekraïne. Volgens de VS zijn er nog ‘een paar punten van onenigheid’, laat Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt weten.
Eerder vandaag liet de Oekraïense onderminister van Buitenlandse Zaken Serhi Kyslytsja weten dat een Oekraïense delegatie ‘zeer intense maar productieve’ gesprekken had gevoerd met een team uit de Verenigde Staten, waar onder anderen buitenlandminister Marco Rubio deel van uitmaakte. Het Witte Huis onderschrijft nu dat de gesprekken ‘productief’ waren.
Naar verluidt zou er een nieuw plan zijn opgesteld, bestaande uit negentien punten, waarin de voorwaarden voor een vrede in Oekraïne zijn aangescherpt. Over de meest gevoelige kwesties, zoals het afstaan van Oekraïens grondgebied aan Rusland, is nog geen knoop doorgehakt. ‘Dat is aan de presidenten’, zei Kyslytsja. Volgens het Witte Huis staat er later deze week een ontmoeting gepland tussen president Trump en president Zelensky.
Het eerste voorstel, dat de Verenigde Staten eind vorige week presenteerden, stuitte op veel kritiek van de westerse bondgenoten van Oekraïne. Het plan zou vrijwel volledig in lijn zijn met de wensen van president Poetin. Oekraïne noch de Europese Unie was erin gekend. Washington houdt nu vol dat Trump geen ‘favoriet’ heeft in de oorlog in Oekraïne.
Dana Holscher
Afgevaardigden van de Verenigde Staten en Oekraïne zouden samen tot een nieuw vredesplan zijn gekomen, meldt de Britse krant The Financial Times. Het nieuwe plan bevat volgens FT negentien punten, in plaats van de 28 punten van de eerste versie.
In het nieuwe plan zijn de politiek gevoeligste voorwaarden nog niet helder, zegt de Oekraïense onderminister van Buitenlandse Zaken, Serhi Kyslytsja tegen FT. Dat gaat met name om de vraag of Oekraïne lid mag worden van de Navo en over het afstaan van grondgebied. In het eerste voorstel van de Amerikanen zou Oekraïne geen Navo-lid mogen worden en moet het land grote delen afstaan aan Rusland, ook gebied dat niet is ingenomen door Rusland. Volgens Kyslytsja moeten ‘de presidenten’ Trump en Zelensky over die zaken beslissen.
Desondanks stuurden beide landen vandaag een zware delegatie naar Genève. Namens Oekraïne zou Zelensky’s stafchef Andriy Yermak aanwezig zijn geweest, net als de nationale veiligheidsadviseur Roestem Oemerov. De VS stuurden naar verluidt buitenlandminister Marco Rubio, onderhandelaar Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner.
Volgens de Oekraïense onderminister waren de gesprekken vandaag ‘zeer gespannen maar productief’. Van het originele plan, waar de Verenigde Staten vorige week zowel Oekraïne als andere Europese landen mee verraste, zou niet veel meer over zijn. ‘We hebben een solide basis voor samenwerking ontwikkeld, en over een paar zaken kunnen we compromissen sluiten’, aldus Kyslytsja. Vanuit het Amerikaanse team is vooralsnog geen bericht gekomen.
Volgens FT is de volgende stap dat zowel de Amerikaanse als de Oekraïense teams teruggaan naar hun president om de vorderingen voor te leggen. Daarna, is de verwachting, moet de regering-Trump opnieuw naar Moskou om de nieuwe versie voor te leggen. Hoe dat zal aflopen, is nog ongewis. Het Kremlin liet eerder vandaag weten niet akkoord te gaan met een nieuw voorstel van Oekraïne in samenwerking met Europese leiders.
Dana Holscher
Het Kremlin vindt het Europese plan voor vrede in Oekraïne ‘niet constructief’. Dat heeft de buitenlandadviseur Joeri Oesjakov zojuist gezegd tegen de pers in Moskou. Het ‘werkt simpelweg niet’ voor Rusland, zei Oesjakov.
In reactie op het Amerikaans-Russische 28-puntenplan voor een vrede tussen Rusland en Oekraïne, haastten Europese leiders zich gisteren bijeen om met een tegenvoorstel te komen. Het eerste plan, dat door Amerika gepresenteerd werd aan president Volodymyr Zelensky, bevatte punten die op allerlei fronten zeer nadelig en onacceptabel zijn voor Oekraïne.
Zo stond in het oorspronkelijke voorstel de voorwaarde dat Oekraïne nooit lid mag worden van de Navo. In het tegenvoorstel van de Europese leiders krijgt Oekraïne veiligheidsgaranties die lijken op artikel 5 van het Navo-verdrag, dat stelt dat een aanval op een bondgenoot geldt als een aanval op alle lidstaten.
Ook zou Oekraïne toezeggen bezette gebieden niet langs militaire weg proberen terug te krijgen, maar zou het afstaan van de gehele Donbas van tafel zijn. De onderhandelingen moeten in plaats daarvan vertrekken vanuit de huidige frontlinie, stellen de Europese leiders in samenwerking met Oekraïne voor. In het tegenvoorstel worden ook de bevroren Russische tegoeden volledig gebruikt voor het wederopbouwen van Oekraïne, in plaats van deels aan een Amerikaans-Russisch investeringsfonds, zoals het 28-puntenplan voorstelde.
Dat Rusland zich naar eigen zeggen niet kan vinden in het tegenvoorstel, is niet verrassend. Het initiële plan bevatte meerdere punten die Rusland altijd als doelstellingen van de grootschalige inval in Oekraïne heeft beschouwd. In het tegenvoorstel worden die afgezwakt. De Russische president Vladimir Poetin heeft eerder gezegd dat de Russische troepen verder zouden vechten als Kyiv het eerste plan zou afslaan.
Dana Holscher
De Verenigde Staten eisen niet langer dat Oekraïne voor donderdag akkoord gaat met het Amerikaanse vredesplan. Dat constateert demissionair premier Dick Schoof na een informeel overleg met EU-leiders. In gesprek met persbureau ANP noemt Schoof het ‘belangrijk’ dat de Amerikanen niet langer vasthouden aan donderdag als ‘keiharde datum’.
De Amerikaanse president Donald Trump zei vorige week dat Oekraïne uiterlijk donderdag een handtekening moest zetten onder zijn vredesplan, dat grote concessies eist van Oekraïne. Gisteravond relativeerde Trumps buitenlandminister Marco Rubio de deadline al. ‘Uiteraard zouden we graag zien dat het donderdag gebeurt. Maar of het nou donderdag, vrijdag of volgende week is, we willen hoe dan ook snel een akkoord,’ aldus Rubio.
Rubio deed die uitspraak na een overleg met Oekraïne en Europese politici in Genève. Tijdens die bijeenkomst hebben Oekraïne en zijn Europese bondgenoten geprobeerd het Amerikaanse plan op een aantal punten te wijzigen. Zo wil Oekraïne geen afstand doen van grondgebied dat nu niet door Rusland wordt bezet. Ook de forse inkrimping van het Oekraïense leger, een van de punten uit Trumps vredesplan, is voor Oekraïne onbespreekbaar. Ten slotte wil Oekraïne dat de toekomstige toetreding tot de Navo niet volledig wordt uitgesloten.
Hoewel Oekraïne, de VS en Europese politici zich allen positief hebben uitgelaten over de top in Genève, is het onduidelijk in hoeverre de VS kunnen leven met de wijzigingen die Oekraïne en Europa hebben voorgesteld.
Daan de Vries
De onderhandelingen over een vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland gaan de goede kant op. Dat zei EU-president António Costa vanmiddag na overleg met de Europese regeringsleiders.
Ook volgens voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie – die bij het overleg aanwezig was – ligt er nu ‘een stevige basis’ om verder te praten. Costa en Von der Leyen benadrukten tegelijk dat er nog een fors aantal zaken afgekaart moet worden voor er sprake is van de blijvende ‘langdurige en rechtvaardige vrede voor Oekraïne’ waarnaar de EU streeft.
Costa en Von der Leyen overlegden deze ochtend in de marge van de EU-Afrikatop in Angola over de lopende vredesonderhandelingen tussen de VS, Oekraïne en Rusland. Die kwamen vorige week in een stroomversnelling nadat de VS een 28 punten tellend vredesplan presenteerden dat gedicteerd leek door Moskou. De EU en het Verenigd Koninkrijk proberen sindsdien de scherpste kanten van het VS-plan af te vijlen.
Volgens Costa en Von der Leyen leveren deze inspanningen resultaat op. Beiden onderstreepten het belang van een gezamenlijk optreden van de Europese landen.
Von der Leyen stelde dat alleen Oekraïne kan beslissen over de omvang van zijn krijgsmacht. In het Amerikaanse voorstel mocht dat leger niet meer dan 600 duizend manschappen tellen. De EU stelt verder dat de grenzen van Oekraïne gerespecteerd moeten worden, waar de VS ermee akkoord gaan dat forse delen van oostelijk Oekraïne aan Rusland worden overgedragen.
Dinsdag praat de coalition of the willing – de groep landen die Kyiv steunen – over de lopende onderhandelingen. De Amerikaanse president Donald Trump wil die nog deze week afronden. Von der Leyen stelde dat bij een eventuele deal alle door Rusland ontvoerde Oekraïense kinderen terug naar huis moeten komen.
Marc Peeperkorn
In navolging van de Verenigde Staten en Oekraïne hebben meerdere Europese politici zich positief uitgelaten over de gesprekken over de beëindiging van de oorlog tegen Oekraïne die gisteren plaatsvonden in Genève. De Finse president Alexander Stubb spreekt van een ‘stap in de goede richting’. De Duitse buitenlandminister Johann Wadephul noemt de bijeenkomst zelfs een ‘doorslaand succes’.
Eerder kwamen Oekraïne en de VS met een opvallend positieve gezamenlijke verklaring. De Amerikanen spraken gisteren met Oekraïense en Europese politici over het Amerikaanse vredesplan dat vorige week naar buiten kwam. Het plan werd met grote zorgen ontvangen in Kyiv en andere Europese hoofdsteden, omdat het aanstuurt op verregaande concessies voor Oekraïne.
In Genève hebben Oekraïne en zijn Europese bondgenoten geprobeerd het Amerikaanse plan bij te stellen. Onduidelijk is op welke punten de regering-Trump bereid is het voorstel te wijzigen. Ook is het de vraag of Rusland, dat niet bij het overleg in Genève aanwezig was, akkoord gaat met eventuele aanpassingen.
De Oekraïense parlementsvoorzitter Roeslan Stefantsjoek, een partijgenoot van president Zelensky, herhaalde vandaag dat het formeel opgeven van Oekraïens grondgebied voor Oekraïne onbespreekbaar is. Ook een toekomstig Oekraïens lidmaatschap van de EU en de Navo zijn voor Oekraïne cruciaal.
De leiders van EU-lidstaten komen vandaag bijeen voor een informeel overleg over de vredesbesprekingen. Na een gesprek met Zelensky benadrukte EU-president António Costa vanochtend het belang van een ‘eensgezind en gecoördineerd’ Europees standpunt over de oorlog in Oekraïne.
Daan de Vries
Lees ook: VS en Oekraïne optimistisch over aanpassing Amerikaans-Russisch vredesplan
Gesprekken in Genève over het Amerikaanse vredesplan voor Oekraïne en Rusland zijn zondag volgens het Witte Huis ‘constructief, gefocust en respectvol’ verlopen. Er is volgens de Amerikanen samen met Oekraïne gewerkt aan een ‘aangepast en verfijnd’ vredesplan. Wat daar precies in staat en hoe het verschilt van het Amerikaanse 28-puntenplan, is niet duidelijk.
De twee partijen zijn overeengekomen daar ‘in de komende dagen’ verder aan te werken, schrijft het Witte Huis zondagavond in de verklaring. ‘Zij blijven daarbij in nauw contact met Europese bondgenoten.’
Inhoudelijk deelt het Witte Huis niets over de gesprekken, al staat in de verklaring wel dat ‘Oekraïne aangeeft dat al hun zorgen zijn besproken’. Het gaat dan onder meer om veiligheidsgaranties en politieke soevereiniteit.
Het Witte Huis stelt dat de Oekraïense delegatie gelooft dat het aangepaste plan ‘de nationale belangen van Oekraïne weerspiegelt en op zowel korte als lange termijn de veiligheid van het land waarborgt’. (ANP)
In Charkiv, de op een na grootste stad van Oekraïne, zijn zondag zeker vier mensen omgekomen. Dat gebeurde bij een ‘grootschalige’ Russische droneaanval, meldt de burgemeester van Charkiv, Ihor Terechov. In de wijdere regio vielen volgens de gouverneur twaalf gewonden, onder wie twee kinderen van 11 en 12 jaar oud.
Er zouden zeker vijftien aanvallen zijn uitgevoerd in zes delen van de stad in het noordoosten van Oekraïne.
Charkiv, zo’n dertig kilometer van de grens met Rusland, werd aan het begin van de oorlog al eens bijna ingenomen door Russische troepen. Sindsdien is de stad regelmatig doelwit van aanvallen.
De aanval zondag viel samen met de gesprekken tussen Amerika, Oekraïne en Europese bondgenoten in Genève over een vredesplan. ‘Het is vreselijk dat er tijdens deze besprekingen burgerdoelwitten, burgerinfrastructuur en wooncomplexen worden getroffen. Dit is gruwelijk’, zei burgemeester Terechov. (ANP)
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Lees hier het liveblog van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant