Ruim een dag na het uitbreken van een grote brand in Hongkong slaan de vlammen nog steeds uit het wooncomplex waar bijna vijfduizend mensen woonden. Omstanders vrezen het ergste voor de nog ruim tweehonderd vermisten. ‘Ze zijn bijna kansloos.’
is China-correspondent van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Hongkong.
De 74-jarige Mut Yin Hung staat vooraan bij het blauw-witte politielint, zo dicht bij de brandende torens als is toegestaan. Ze draagt een mondkapje tegen de bij vlagen bedwelmende en stinkende rook, en houdt haar ogen strak op de enige van de acht torens van het wooncomplex die vooralsnog niet brandt. Daar, in het appartement van haar zoon, zitten de katten Zoete Aardappel en Tomaat. ‘We hebben het raam open laten staan,’ zegt ze, ‘ik ben bang dat de rook zo naar binnen stroomt.’
Gisteren stond ze hier tot middernacht, vanmorgen stond ze er vanaf 6 uur weer, de vlammen weg te kijken.
Buurtbewoner Ma Ming (73) zag woensdagmiddag rond 3 uur hoe het Wang Fuk Court in de brand vloog. Ook toen stond hij in dit parkje, dat inmiddels is volgestroomd met buurtbewoners. Hij beschrijft hoe de vlammen in ‘een razend tempo’ 32 verdiepingen omhoogklommen en vervolgens oversprongen naar de toren ernaast. Binnen twintig minuten verloor de brandweer volgens hem volledig de controle. Hoofdschuddend: ‘Ze stonden met één wagen te blussen.’
Minstens75 mensen zijn omgekomen bij de brand en dat aantal kan nog veel verder oplopen. Meer dan tweehonderd mensen zijn vermist. Voor hen koestert geen van de buurtbewoners nog veel hoop. ‘Ze zijn bijna kansloos’, zegt Ma. ‘Veel van de bewoners zijn ouder en slecht ter been.’
Toch vult het park zich vanmiddag ook met een sterk gevoel van veerkracht. ‘De Hongkong spirit’, noemt William Ho (40) het. Talloze vrijwilligers hebben zich in het rampgebied verzameld om te helpen. Een van hen is de 18-jarige Nicole Chung, die bananen uitdeelt. ‘Veel oudere mensen staan hier al uren, en vergeten te eten’, verklaart ze. Anderen delen mondkapjes uit, of bieden powerbanks te leen aan. Een lange rij van jonge vrijwilligers geeft dozen met eten, dekens en kleding door in een menselijke keten. Het doet denken aan het strak georganiseerde vrijwilligerswerk uit de tijd van de democratieprotesten van 2019.
Ho heeft onder een grote banyanboom een twintigtal kattenmanden en kooien verzameld. Hij leidt een initiatief om door de brandweer geredde huisdieren terug te brengen naar hun baasjes. Alle spullen om hem heen zijn bijeengebracht door buurtbewoners, vertelt hij. Die verzamelden zich al enkele uren na het uitbreken van de brand in een appgroep op Telegram. ‘We hebben inmiddels al twintig katten en honden kunnen terugbezorgen aan hun baasjes’, aldus Ho.
In het park wordt door omwonenden veel gespeculeerdover de oorzaak van de brand. Zijn de voor Hongkong zo kenmerkende bamboesteigers de boosdoeners, zoals veel media gisteren berichtten? Ma zegt resoluut van niet: ‘Het waren de gifgroene netten om de steigers die zo snel vlam vatten, niet de bamboesteigers zelf.’
Dat die netten een mogelijk belangrijke factor vormden, suggereerde ook de voorzitter van de Hongkongse vakbond voor steigerbouwers Ho Bing-tak donderdag in een Hongkongs radioprogramma. Hij wees erop dat brandvertragende netten twee keer zo duur zijn als normale netten, en dat bouwbedrijven niet verplicht zijn die te gebruiken. ‘Door dat grote prijsverschil zouden bedrijven in de verleiding kunnen komen om risico’s te nemen.’
Anderen denken dat ook het gebruik van ontvlambare polystyreenplaten een rol speelt. Mut zegt dat zulke grote platen ook aan de buitenzijde van haar zoons appartement waren bevestigd. ‘Die moesten het glas tijdens bouwwerkzaamheden beschermen.’ Ze doet mee aan de speculatie en vermoedt dat de brand is begonnen met een slordig weggeworpen sigaret van een bouwvakker. ‘Ik heb ze daar vorig jaar nog voor gewaarschuwd’, vertelt ze. Bouwvakkers zaten op de steigers buiten haar zoons appartement, op de twaalfde verdieping, tijdens de lunch te roken. Terwijl dat verboden is, benadrukt ze.
Een jonge vrouw, die liever anoniem blijft, zegt dat de kern van het probleem niet ligt bij het gebruik van polystyreen, bamboesteigers, of een bepaald soort netten. In Hongkong moeten de laatste jaren veel appartementencomplexen gerenoveerd worden. Daar valt veel geld mee te verdienen, en aanbestedingsfraude en malafide praktijken liggen daarbij op de loer. ‘Het gaat om de cultuur van corruptie die bouwbedrijven in staat stelt om daarmee weg te komen.’
Inmiddels zijn drie mensen opgepakt van het bouwbedrijf dat de renovaties uitvoert. Ze worden verdacht van dood door schuld. Maar dat stelt haar niet gerust. ‘Drie arrestaties betekenen niet dat het recht zegeviert, als bijna honderd mensen zijn overleden.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant