Frankrijk wil zijn leger versterken door 50 duizend jongeren als vrijwilliger te werven. Geconfronteerd met de dreiging van Rusland en de Amerikaanse desinteresse zijn ook andere Europese landen naarstig op zoek naar soldaten.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking. Eerder was hij correspondent in Frankrijk.
Frankrijk gaat een vrijwillige militaire dienst invoeren die op termijn 50 duizend militairen extra moet opleveren, op een bestaand leger van 200 duizend militairen. De vrijwillige dienst is nodig vanwege de toegenomen internationale dreiging, zei president Emmanuel Macron donderdag in een redevoering op de militaire basis Varces, in het departement Isère. Alleen in ‘een uitzonderlijk geval’ kan het parlement jongeren dienstplicht opleggen.
In een onzekere wereld waarin macht boven recht geldt, moet Frankrijk weerbaar zijn, zei de president. ‘Angst neemt nooit het gevaar weg. Voorbereiding is de enige manier om het gevaar weg te nemen.’
Beroepsmilitairen blijven de harde kern van het leger vormen, aldus Macron. Maar dat leger krijgt steun vanuit ‘het hart van de natie’, een nieuwe kracht die voortkomt uit de jeugd. De nieuwe militaire dienst is primair bedoeld voor mannen en vrouwen van 18 tot 19 jaar. Zij krijgen 800 euro per maand, plus kost en inwoning, aldus Macron. Zij zullen alleen in Frankrijk worden ingezet.
Het Amerikaanse vredesplan voor Oekraïne liet afgelopen week nog eens zien dat Washington zich steeds minder verantwoordelijk voelt voor de Europese veiligheid, terwijl de dreiging van Rusland alleen maar groter wordt. Na jaren van bezuinigingen zijn de Europese legers slecht voorbereid op een confrontatie met Rusland, dat een grote strijdkracht op de been kan brengen.
De Europeanen zijn daarom naarstig op zoek naar meer massa. Veel Europese landen hebben plannen om vrijwilligers te werven of zelfs de dienstplicht opnieuw in te voeren. Onlangs kondigde Duitsland aan dat alle jongeren een vragenlijst krijgen toegestuurd. Voor mannen is invullen verplicht. Geschikte en geïnteresseerde kandidaten worden uitgenodigd voor een fysieke en mentale test. Wie daarvoor slaagt, kan als vrijwilliger tekenen voor militaire dienst.
Als dit systeem echter onvoldoende soldaten oplevert, kan de militaire dienst verplicht worden gesteld. Zweden kent een soortgelijk systeem. Ook Nederland hoopt via vragenlijsten vrijwilligers te werven voor een ‘dienjaar’, maar invullen is niet verplicht.
Frankrijk heeft een grote militaire traditie. Het kleinste Franse dorpje heeft een monument voor de gesneuvelden in de Eerste Wereldoorlog, mort pour la patrie, ‘dood voor het vaderland’. Op de nationale feestdag, 14 juli, neemt de president steevast een militaire parade af.
Volgens een recente enquête staan de Fransen ook positief tegenover de militaire dienst: 53 procent zou zelfs voor een herinvoering van de dienstplicht zijn. Van de jongeren onder de 35 jaar is nog altijd 41 procent voorstander. Bij de ouderen zag opiniepeiler Brice Teinturier een ‘vorm van nostalgie’, een geïdealiseerde herinnering aan de kazerne als ‘plaats waar de sociale klassen zich mengden en jongeren discipline en respect voor gezag leerden’.
Maar na tachtig jaar vrede is de afkeer van oorlog onmiskenbaar toegenomen. Generaal Fabien Mandon, stafchef van de strijdkrachten, ontketende onlangs een felle polemiek toen hij zei dat Frankrijk weer moest accepteren ‘om zijn kinderen te verliezen’. De radicaal-linkse leider Jean-Luc Mélenchon sprak van een ‘voorbereiding op oorlog’. ‘Zijn 51 duizend oorlogsmonumenten niet genoeg?’, meende Fabien Roussel, de leider van de communisten.
President Macron voelde zich genoodzaakt de schade te beperken. ‘We moeten het pact tussen het leger en de natie versterken’, zei hij. ‘Maar we moeten meteen het verwarde idee bestrijden dat we onze jongeren naar Oekraïne gaan sturen.’
De woorden van stafchef Mandon pasten in een lange reeks waarschuwingen van Europese militairen en politici. Onlangs zei Boris Pistorius, de Duitse minister van Defensie, dat de Duitsers ‘misschien al hun laatste vreedzame zomer hebben beleefd’. Maar Mandon raakte een gevoelige snaar door onverbloemd over het opofferen van ‘onze kinderen’ te praten, schreef de Franse columnist Sylvie Kauffmann in de Financial Times.
De juistheid van zijn analyse werd breed gedeeld, ook in een hoofdredactioneel commentaar van de centrumlinkse krant Le Monde: ‘De woorden van de stafchef van de strijdkrachten mogen de ernst van zijn doelstelling niet doen vergeten: klaar zijn om de Russische agressie te weerstaan, als dat scenario zich voordoet.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant