Jongeren blijken opvallend kwetsbaar voor online oplichting. Uit het onderzoek "Laat je niet interneppen" van Verian, in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, komt naar voren dat veel jonge mensen moeite hebben met het herkennen van nepberichten. Ze krijgen vaker te maken met misleidende uitingen die sterk lijken op echte berichten, waardoor het onderscheid voor hen lastig blijft. Vooral webshops, videoberichten en WhatsApp-berichten zorgen voor verwarring, omdat criminelen deze vormen gebruiken om druk te zetten of vertrouwen te wekken.
Het onderzoek onder 1805 Nederlanders laat zien dat jongeren zichzelf vaak overschatten. Ze denken dat ze online valstrikken goed kunnen herkennen, maar de praktijk toont iets anders. Slechts een klein deel beoordeelt alle misleidende voorbeelden juist. Jongeren beoordelen misleidende berichten vaker als betrouwbaar, zeker in vergelijking met de oudere groep. Daardoor lopen zij meer risico om op links te klikken die bedoeld zijn om gegevens of geld te stelen.
Bijna de helft van alle deelnemers in de conditie met nepberichten zou minstens één keer op een misleidende link klikken. Jongeren doen dat het vaakst. Ze voelen zich sneller gehaast of onder druk gezet en reageren daardoor eerder impulsief. Ouderen klikken juist minder vaak door en herkennen misleidende signalen beter. Dat verschil komt vooral door ervaring, volgens het onderzoek. Jongeren zien meer digitale berichten dan ooit, maar letten minder op details zoals rare zinnen, vreemde verzoeken of afwijkende afzenders.
Opvallend is dat jongeren ook vaker aangeven dat zij al eens slachtoffer zijn geweest van online oplichting. Van alle ondervraagden zegt bijna een derde ooit te zijn opgelicht, maar in de jongste groep ligt dat percentage duidelijk hoger. Tegelijk denken jongeren dat de kans dat zij opnieuw slachtoffer worden niet groot is, wat opnieuw laat zien dat hun zelfvertrouwen niet aansluit op hun daadwerkelijke vaardigheden.
De zorgen onder alle Nederlanders nemen wel toe. Veel mensen verwachten dat online oplichting blijft groeien en dat nieuwe technieken, zoals AI, de oplichters nog beter maken in hun spel. Ze vinden berichten steeds lastiger te beoordelen. Meer dan zeven op de tien verwachten dat de trucjes realistischer worden en moeilijker te doorzien. Toch controleert niet iedereen standaard of een bericht echt is, wat de risico’s verder verhoogt.
Het onderzoek laat ook zien waar mensen op letten bij twijfel. De meeste Nederlanders kijken naar taalgebruik, de afzender of onlogische verzoeken. Jongeren doen dat ook, maar minder vaak en minder zorgvuldig. De neiging om snel te klikken of direct te reageren speelt hen parten. Daardoor worden ze sneller slachtoffer van phishing, valse webshops en frauduleuze apps.
De onderzoekers benadrukken dat bewustwording hard nodig is. Jongeren moeten beter leren om verdachte signalen te herkennen en meer tijd nemen voordat ze reageren. Het rapport laat zien dat veel jongeren denken dat ze online vaardig zijn, maar dat die zelfverzekerdheid juist risico’s creëert. De overheid wil daarom extra aandacht besteden aan heldere uitleg en realistische voorbeelden, zodat jongeren sterker staan in hun digitale omgeving.
Source: Fok frontpage