Met een oproep aan Amerikaanse militairen om illegale bevelen naast zich neer te leggen, heeft senator én veteraan Mark Kelly de toorn gewekt van president Donald Trump. De naam van de populaire oud-astronaut zingt regelmatig rond als mogelijke Democratische presidentskandidaat.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Mark Kelly heeft wel voor hetere vuren gestaan, zo wilde de Democratische senator deze week even duidelijk maken. Het Pentagon kondigde een onderzoek naar hem aan naar aanleiding van een video waarin Kelly en Democratische partijgenoten Amerikaanse militairen eraan herinneren dat zij illegale bevelen niet hoeven op te volgen. Maar voor dat onderzoek deinst Kelly, die jarenlang in het leger diende, niet terug.
‘Als dit is bedoeld om mij en andere Congresleden te intimideren zodat we ons werk niet doen en deze regering niet ter verantwoording roepen, zal dat niet werken’, schreef hij op X. En om zijn boodschap aan Trump nog even kracht bij te zetten, plaatste hij daar een foto van al zijn militaire onderscheidingen bij. Al was het maar om het verschil te benadrukken met de president die zich ooit onttrok aan militaire dienstplicht.
De 61-jarige Kelly geldt als een relatieve nieuwkomer in Washington. Voordat hij de politieke arena instapte, bouwde hij aan een lang cv binnen het leger. Daarvoor legt Kelly, zoon van twee politieagenten in New Jersey, eind jaren tachtig de basis op een militaire academie in New York. Daarna gaat hij aan de slag als gevechtspiloot bij de marine. Dat brengt hem onder meer naar het Midden-Oosten, waar hij tijdens de Golfoorlog 39 maal opstijgt voor een gevechtsmissie.
Een oud-astronaut, een voormalig FBI-directeur en zittende Congresleden: welke tegenstanders wil Trump allemaal vervolgen? Lees hier het overzicht van wie allemaal onder vuur liggen.
Eind jaren negentig zoekt Kelly het letterlijk hogerop. Samen met zijn tweelingbroer Scott gaat hij aan de slag bij ruimtevaartorganisatie Nasa. In 2001 reist hij met de spaceshuttle Endeavour voor het eerst voorbij de grenzen van het aardse, richting het internationale ruimtestation ISS. Tien jaar later, tegen het einde van het Space Shuttle-programma, is hij commandant op de laatste ruimtereis van datzelfde voertuig.
Dat Kelly daar aan boord zit, is absoluut geen uitgemaakte zaak. Slechts enkele maanden daarvoor is zijn vrouw, de Democratische afgevaardigde Gabrielle Giffords, het doelwit van een politieke aanslag. Tijdens een rally in thuisstaat Arizona wordt zij in haar hoofd geschoten.
In het vliegtuig onderweg naar zijn vrouw ontvangen Kelly en zijn twee dochters (uit een eerder huwelijk) berichten dat Giffords het niet heeft overleefd. Van mensen uit het ziekenhuis krijgt hij twintig minuten later te horen dat die berichten vals waren en Giffords vecht voor haar leven. ‘Zo vreselijk als het was dat ze was overleden, zo spannend was het dat ze dat toch niet was’, vertelt hij daar later over.
De schietpartij, die aan zes mensen het leven kostte, maakt Kelly tot een nog grotere bekendheid dan hij als astronaut al was. ‘Tell my wife I love her very much, she knows’, zo haalt hij David Bowies Space Oddity aan in een videoboodschap die hij opneemt aan boord van ISS en die tijdens concerten van U2 wordt uitgezonden.
Bij terugkomst besluit hij zijn oranje ruimtepak alsnog op te bergen, zodat hij Giffords kan bijstaan tijdens haar lange revalidatieproces. Na een dodelijke schietpartij op de Sandy Hook-basisschool richt het echtpaar in 2013 samen een actiegroep op om te pleiten voor strengere wapenwetgeving.
De schietpartij maakt een einde aan de politieke carrière van Giffords, maar die van Kelly komt juist steeds meer op stoom. In 2020 doet hij een gooi naar de Senaatszetel die de roemruchte Republikein John McCain na zijn dood heeft achtergelaten. Met zijn overwinning in wat decennialang gold als een Republikeins bolwerk helpt hij de Democraten aan de meerderheid in de Senaat.
Kelly positioneert zich als gematigd politicus, die bereid is een brug te slaan met de tegenpartij. Als vertegenwoordiger van een grensstaat spreekt hij zijn steun uit voor het afbouwen van delen van de omstreden grensmuur van Trump. In aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2024 zingt zijn naam rond als mogelijke running mate van Kamala Harris. Het levert hem de steun op van de bekende weduwe Cindy McCain, die Kelly omschrijft als slim, charismatisch en iemand met een visie.
Nu de naam van Kelly is terug te vinden op lijstjes van Democraten die in 2028 mogelijk een gooi zullen doen naar het presidentschap, gaat hij de confrontatie aan met Trump. In de video aan de Amerikaanse militairen, opgenomen met vijf partijgenoten die ook een achtergrond in het leger of de geheime diensten hebben, haalt hij de eed aan om de grondwet te verdedigen, zeker nu die ‘vanuit eigen land’ onder vuur ligt.
‘Opruiend gedrag waarop de doodstraf staat’, tiert Trump vervolgens op sociale media, waar hij ook een bericht deelt over het ‘ophangen’ van het zestal. Het Pentagon onderzoekt of Kelly als veteraan de gedragsregels voor militairen heeft overtreden en voor de krijgsraad kan worden gesleept.
‘Ik had niet verwacht dat hij deze grens zou overschrijden’, reageert Kelly op de weinig verhullende dreigementen. ‘Als de man van afgevaardigde Gabrielle Giffords weet ik wat politiek geweld is. Dat zou ook voor de president moeten gelden.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant